Ціханоўскі, Бабарыка, Калесьнікава

Сяргей Ціханоўскі абвяшчае вайну журналістам; Віктар Бабарыка заяўляе, што нікому не патрэбны; Марыя Калеснікава кажа, што не змагалася супраць Лукашэнкі. Што ж адбываецца з героямі 2020 года і ці ўдалося ім знайсці месца ў жыцці і палітыцы пасля вызвалення з-за кратаў?...

«Усе цябе любяць, пакуль ты сядзіш». Калісьці ў адным са сваіх тэкстаў я напісаў гэтую афарыстычную фразу, разважаючы пра рэакцыю грамадства на некаторыя выказванні Марыі Калеснікавай пасля вызвалення.

Усе цябе любяць, пакуль ты сядзіш, усе з табою салідарныя, усе табе спачуваюць – бо ты маўчыш. Як толькі ты выходзіш і выказваеш сваю палітычную ці каштоўнасную пазіцыю – ты кагосьці губляеш. Не таму, што гэта пазіцыя няправільная, – а проста таму, што людзі розныя, і падыходы да кожнай тэмы ў іх розныя. І гэта, як падаецца, універсальны, а зусім не толькі беларускі палітычны закон.

У 2020 годзе для ўсіх беларусаў, якія былі супраць рэжыму, была адна тэма: «Мы супраць Лукашэнкі. Супраць гвалту, за справядлівасць, за новыя выбары». Гэта простая ідэя тады аб’яднала большасць.

Таму, калі Калеснікава раптам заявіла, што ў 2020 годзе змагалася не супраць Лукашэнкі, – гэта многіх уразіла і шакавала. «У 2020 годзе я змагалася не супраць Лукашэнкі, я змагалася за людзей, за свабоду, за свабодныя выбары.”

У 2020-м годзе галоўным лозунгам Калеснікавай было «долбить, долбить, долбить». З улікам таго, што яна кажа «у 2020 годзе я змагалася не супраць Лукашэнкі...» – многім захацелася ўдакладніць, а каго ж яна заклікала «долбить». Бо насамрэч уся дзейнасць Калеснікавай у 2020 годзе, усе ейныя выступы на мітынгах ды інтэрв'ю былі накіраваныя менавіта супраць Лукашэнкі і ягонай сістэмы.

Што ж, Марыя Калеснікава мае права думаць цяпер як заўгодна, у тым ліку і пра свае мінулыя дзеянні. Але дзіўна выглядае, калі яна спрабуе перапісаць гісторыю – пад свае сённяшнія ўстаноўкі. Чалавек, які парваў пашпарт на мяжы, каб застацца ў Беларусі і працягваць барацьбу, -- сёння заяўляе, што Еўропа павінна аднавіць кантакты з Лукашэнкам. Многія не разумеюць сутнасці і мэты такой трансфармацыі.

Сяргей Ціханоўскі выйшаў на волю 21 чэрвеня 2025 года пасля амаль пяці гадоў зняволення, якое прайшло ў самых бязлітасных і нечалавечых умовах. Ужо праз дзесяць дзён пасля выхаду з турмы Ціханоўскі апублікаваў вялікі відэазварот, дзе заявіў, што фармуе ўласную каманду, хоча аб'яднаць беларусаў у Беларусі і за мяжой і «праз тры тыдні нанесці магутны ўдар па лукашызму і яго прапагандзе». І пачаў збор двухсот тысяч еўраў, неабходных, паводле ягоных словаў, для гэтай акцыі. Аднак збор ішоў не вельмі актыўна, і таму ўжо 4 ліпеня Ціханоўскі выказаў свае крыўды на беларусаў.

“Перамен не будзе без вашага даверу і падтрымкі. Я звярнуўся да вас за дапамогай, і вы заданацілі мне тысячу еўра. І чакаеце магутнага ўдару па лукашызме праз тры тыдні. Сорамна і балюча. Нехта павінен прыйсці і за вас усё зрабіць. Чакайце. Чакайце далей. А я буду змагацца. Жыве Беларусь!»

Што тут можна сказаць, акрамя банальнай фразы, што «палітыка – гэта майстэрства магчымага». Трэба ўмець адэкватна ацэньваць свае рэсурсы, уплыў і, адпаведна, ставіць адэкватныя мэты. Выглядае, што адразу пасля вызвалення Сяргей Ціханоўскі ўнутры сябе ўсё яшчэ жыў 2020 годам і, скажам асцярожна, пераацаніў цяперашнія настроі ў грамадстве і ўласную мабілізацыйную здольнасць.

Ён выйшаў з турмы з вельмі моцным асабістым капіталам: чалавек, які мужна адседзеў амаль пяць гадоў, не здаўся, які быў адным з галоўных сімвалаў 2020 года. І, відаць, меркаваў, што гэтая сімвалічная энергія аўтаматычна ператворыцца ў масавую падтрымку любога ягонага праекту. (працяг ніжэй)