انجمن‌ علمی‌ تاریخ دانشگاه اراک

انجمن علمی تاریخ دانشگاه علامه طباطبائی با همکاری انجمن علمی تاریخ دانشگاه اراک برگزار می‌کند:

📚 خوانش گروهی کتاب «مشزوطه ایرانی» اثر ماشاالله آجودانی

🗓 شروع از شنبه ۷ شهریور ۱۴۰۵
دو جلسه در هر هفته

روزها: شنبه‌ها و سه‌شنبه‌ها
🕰 ساعت: ۱۹:۳۰

جهت ثبت‌نام به شناسه زیر پیام دهید: @MSH82003

📍حضور در جلسات به صورت برخط و مناسب همه علاقه‌مندان است.


انجمن علمی تاریخ دانشگاه علامه طباطبائی
انجمن علمی تاریخ دانشگاه اراک

🏛️ انجمن های علمی تاریخ دانشگاه اراک و دانشگاه بیرجند و انجمن علمی باستان شناسی دانشگاه کاشان با همکاری انجمن های علمی تاریخ دانشگاه خوارزمی و انجمن های علمی باستان شناسی شهرکرد، مازندران، شیراز برگزار می کند.

🏺نشست علمی با موضوع :
اهمیت فضاهای دست کند از نگاه مطالعات تاریخی و باستان شناسی

سخنرانان:

🎙️دکتر رضا نوری شادمهانی
عضو هیئت علمی باستان شناسی دانشگاه کاشان

🎙️دکتر اسماعیل شراهی
باستان شناس و فعال حوزه میراث فرهنگی در استان مرکزی

زمان : پنجشنبه ۵ شهریور ماه ۱۴۰۵ | ساعت ۱۹

مکان : https://www.skyroom.online/ch/arakuniversity/farhangi

اما در بررسی شخصیت بنکدار، یک مقایسه تاریخی جالب توجه است: ارباب کیخسرو شاهرخ، چهره شناخته‌شده زرتشتی و نماینده زرتشتیان در مجلس شورای ملی. کیخسرو شاهرخ از شخصیت‌های فعال دوره مشروطه بود و در سال‌های بحران پس از جنگ جهانی اول نیز درگیر مسئله تأمین آذوقه مردم شد. در جریان قحطی تهران، هنگامی که کمبود گندم و گرانی فشار زیادی بر مردم وارد کرده بود، او برای تهیه گندم اقدام کرد و برای خرید غله با احمدشاه قاجار مذاکره کرد حتی در شرایطی که انبارهای متعلق به شاه پر از گندم بود، تلاش کرد این غله برای تأمین نان مردم در اختیار قرار گیرد.

اهمیت این ماجرا فقط در خرید گندم نیست،مسئله این است که کیخسرو در شرایطی که بسیاری از مردم از گرسنگی رنج می‌بردند، خود را در برابر وضعیت جامعه مسئول می‌دانست. همین ویژگی، او را به شخصیتی قابل مقایسه با بونکدار تبدیل می‌کند، هر دو در برابر فاجعه‌ای که مردم عادی قربانی آن هستند، تنها تماشاگر باقی نمی‌مانند.

از این زاویه، شباهت میان بنکدار و ارباب کیخسرو شاهرخ قابل توجه است: هر دو شخصیتی مرفه و صاحب موقعیت‌اند، اما ارزش شخصیتشان نه در جایگاه و دارایی، بلکه در تصمیمی است که در زمان بحران می‌گیرند اینکه دارایی و توانایی خود را برای نجات دیگران به کار بگیرند.

🕰️ زمان و مکان فیلم

داستان در سال‌های جنگ جهانی اول و اواخر دوره قاجار اتفاق می‌افتد، دوره‌ای که ایران با حضور نیروهای روس و انگلیس و شرایط سیاسی و اقتصادی دشواری روبه‌رو بود.
فضای شهرها و مناطق گرفتار قحطی و ناامنی، بخش مهمی از فیلم را شکل می‌دهد و طراحی صحنه، لباس و گریم نیز در بازسازی فضای آن دوره نقش مهمی دارند.
در این فیلم، زمان و مکان فقط پس‌زمینه داستان نیستند، بلکه جامعه بحران‌زده ایران خود به یکی از عناصر اصلی روایت تبدیل شده است.

🎬 جمع‌بندی

«یتیم‌خانه ایران» فیلمی بی‌نقص نیست. در بعضی قسمت‌ها شخصیت‌پردازی می‌توانست عمیق‌تر باشد و نگاه سیاسی فیلم نیز بسیار پررنگ است. اما نمی‌توان اهمیت موضوعی را که انتخاب کرده نادیده گرفت.
فیلم تلاش می‌کند تاریخ را از سطح قراردادها، دولت‌ها و قدرت‌های خارجی پایین بیاورد و به سفره خالی و زندگی مردم عادی برساند.
شاید مهم‌ترین ارزش فیلم همین باشد که یادآوری می‌کند پشت اتفاقاتی مثل جنگ جهانی اول، اشغال و قحطی، انسان‌هایی زندگی می‌کردند که نامشان شاید در کتاب‌های تاریخ ثبت نشده باشد، اما بیشترین هزینه را پرداختند.

از طرف دیگر، «یتیم‌خانه ایران» برای یک دانشجوی تاریخ یک ویژگی مهم دیگر هم دارد: فیلم را می‌توان با منابع تاریخی مقایسه کرد و از همین طریق درباره تفاوت میان روایت سینمایی و روایت تاریخی فکر کرد.

در نهایت، «یتیم‌خانه ایران» را می‌توان فیلمی دانست که در انتخاب موضوع جسورانه است، در فضاسازی قابل توجه است و نگاه تاریخی مشخصی دارد. فیلمی که شاید پاسخ همه پرسش‌های تاریخی را ندهد، اما می‌تواند سؤال‌های مهمی درباره یکی از تلخ‌ترین دوره‌های تاریخ معاصر ایران ایجاد کند.


✍🏻 نقد و بررسی توسط دانشجوی کارشناسی تاریخ سرکار خانم سوگند قمی

انجمن علمی تاریخ دانشگاه اراک

🎬 معرفی فیلم «یتیم‌خانه ایران»

نام اصلی: یتیم‌خانه ایران
ژانر: تاریخی، درام
کشور: ایران
تاریخ انتشار: ۱۳۹۵
تاریخ اکران عمومی: چهارشنبه ۵ آبان ۱۳۹۵
امتیاز: ۶.۹ از ۱۰ در منظوم
کارگردان و نویسنده: ابوالقاسم طالبی
تهیه‌کننده: محمدرضا تخت‌کشیان
بازیگران: علیرام نورایی، جعفر دهقان، فرخ نعمتی، قطب‌الدین صادقی، آهو خردمند، علی شادمان و جمعی از بازیگران ایرانی و خارجی
مدت زمان: حدود ۱۱۳ دقیقه

📝 خلاصه فیلم

«یتیم‌خانه ایران» داستان خود را در سال‌های جنگ جهانی اول و در اواخر دوره قاجار روایت می‌کند ، زمانی که ایران با وجود اعلام بی‌طرفی، عملاً درگیر پیامدهای جنگ و حضور نیروهای روس و انگلیس در مناطق مختلف کشور شده بود.

فیلم شرایط ایران در سال‌های قحطی، بیماری، ناامنی و ضعف حکومت مرکزی را به تصویر می‌کشد و تلاش می‌کند نشان دهد بحران‌های سیاسی و نظامی چگونه زندگی مردم عادی را تحت تأثیر قرار داده‌اند.

اما «یتیم‌خانه» در این فیلم تنها یک مکان نیست بلکه بهانه‌ای است برای نشان دادن تصویری بزرگ‌تر از ایرانِ آن روزگار ، ایرانی که بحران فقط در یک یتیم‌خانه یا یک شهر اتفاق نمی‌افتد، بلکه از خیابان و بازار تا خانه و سفره مردم گسترش پیدا کرده است. به همین دلیل، فیلم از یک یتیم‌خانه فراتر می‌رود و تصویری از جامعه‌ای را نشان می‌دهد که درگیر جنگ، قحطی، بیماری، فقر و حضور قدرت‌های خارجی شده است.

🏆 جوایز و افتخارات

✨ دریافت جایزه ویژه هیئت داوران چهاردهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت برای ابوالقاسم طالبی.

✨ دریافت جایزه بهترین نقش‌آفرینی در بخش «بهترین فیلم از نگاه خانواده شهدا» برای علیرام نورایی.

✨ نامزدی فیلم در بخش‌های بهترین فیلم، بهترین کارگردانی و بهترین فیلمنامه در چهاردهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت.

✨ عباس بلوندی برای طراحی صحنه و لباس «یتیم‌خانه ایران» نامزد جایزه بهترین دستاورد هنری در هفدهمین جشن «حافظ» شد.

✨ در هفتمین جشنواره مردمی فیلم عمار نیز از ابوالقاسم طالبی برای ساخت «یتیم‌خانه ایران» تقدیر شد.

✍🏻 نقد فیلم «یتیم‌خانه ایران» توسط انجمن علمی تاریخ دانشگاه اراک

«یتیم‌خانه ایران» از آن فیلم‌هایی است که به سراغ دوره‌ای رفته که در سینمای ایران کمتر دیده شده است یعنی ایران در سال‌های جنگ جهانی اول، قحطی و حضور نیروهای خارجی.

اما فیلم بیش از آنکه فقط درباره جنگ جهانی اول باشد، درباره جامعه‌ای است که هزینه جنگ را می‌پردازد، بدون اینکه خودش آغازکننده آن باشد.
«یتیم‌خانه ایران» تلاش می‌کند جنگ و پیامدهای آن را از نگاه مردم عادی یک کشور گرفتار بحران نشان دهد.

🔎 نقد و بررسی فیلم

یکی از مهم‌ترین نقاط قوت فیلم، انتخاب موضوع آن است. جنگ جهانی اول معمولاً در روایت‌های تاریخی از زاویه اروپا، قدرت‌های بزرگ و جبهه‌های اصلی جنگ بررسی می‌شود اما «یتیم‌خانه ایران» سؤال دیگری مطرح می‌کند:

در کشوری که اعلام بی‌طرفی کرده بود، مردم عادی چه سهمی از هزینه جنگ پرداختند؟
پاسخ فیلم را می‌توان در صحنه‌های قحطی، بیماری، گرسنگی و ناامنی دید.

در اینجا جنگ فقط در میدان نبرد اتفاق نمی‌افتد. جنگ وارد زندگی روزمره مردم شده است ، وارد خانه‌ها، بازارها و سفره‌های مردم. برای همین، یکی از تأثیرگذارترین جنبه‌های فیلم، نشان دادن رنج انسان‌هایی است که در تصمیم‌های سیاسی و نظامی هیچ نقشی نداشتند.

فیلم در واقع از یک یتیم‌خانه شروع می‌کند، اما در همان‌جا متوقف نمی‌شود. یتیم‌خانه تبدیل می‌شود به نقطه‌ای برای دیدن تصویری بزرگ‌تر از ایران؛ ایرانی که کودکانش تنها یکی از قربانیان بحران هستند و پشت هر کودک، خانواده‌ای از هم‌گسیخته، جامعه‌ای گرفتار فقر و کشوری قرار دارد که در میان رقابت قدرت‌های بزرگ گرفتار شده است.
به همین دلیل، عنوان «یتیم‌خانه ایران» را می‌توان فراتر از یک مکان فهمید‌ . گویی خود ایران، در روایت فیلم، به سرزمینی تبدیل شده که فرزندانش را در میان جنگ و قحطی بی‌پناه می‌بیند.

📚 ارزش تاریخی فیلم

«یتیم‌خانه ایران» از نظر موضوع، ارزش تاریخی قابل توجهی دارد زیرا به جنگ جهانی اول در ایران، حضور نیروهای خارجی، بحران سیاسی دوره قاجار و قحطی می‌پردازد.

فیلم می‌تواند برای مخاطبی که اطلاعات چندانی درباره وضعیت ایران در جنگ جهانی اول ندارد، شروع خوبی برای آشنایی با این دوره باشد.

👤 انتخاب شخصیت‌ها

شخصیت‌های فیلم در دل جامعه‌ای قرار دارند که تقریباً تمام ابعاد زندگی آن تحت تأثیر بحران قرار گرفته است.
در میان شخصیت‌های اصلی، محمدجواد بنکدار جایگاه ویژه‌ای دارد،شخصیتی که در برابر رنج مردم بی‌تفاوت نمی‌ماند و تلاش می‌کند در شرایط قحطی و آشفتگی، برای نجات انسان‌هایی که قربانی این بحران شده‌اند کاری انجام دهد.

نام اصلی: ‌Nuremberg
امتیاز فیلم: ۷.۷/۱۰
نام پارسی: نورنبرگ
ژانر: تاریخی،درام،روان شناختی
کشور: آمریکا و مجارستان
سال انتشار: ۲۰۲۵
کارگردان: James Vanderbilt

بازیگران :Russell Crowe/ Rami Malek Michael Shannon/Leo Woodall/

مدت زمان: ۱۴۸دقیقه


خلاصه فیلم: این فیلم درباره دادگاه نورنبرگ است که برای اولین بار در جهان دادگاهی بین المللی تشکیل داده می‌شود و رهبران بزرگ کشور آلمان مورد محاکمه قرار می‌گیرند این داستان در آلمان است که متفقین منتظر محاکمه آلمانی ها هستند
اما تمرکز اصلی فیلم روی دکتر داگلاس کلی روانشناس ارتش آمریکا است. قبل از دادگاه دکتر داگلاس کلی، وظیفه مهمی برای شناخت روحیات و طرز تفکر این متهمان را بر عهده دارد و با روش های مختلفی به دنبال کشف کردن این افراد است و بیشتر هم با شخصی به نام گورینگ که نزدیکترین شخص به آدولف هیتلر بوده سروکار دارد و در پی فهمیدن این است که آیا آدم های شرور و شر نیز می‌توانند روحیات شاد و دلسوزی داشته باشند

📜🕰️زمان تاریخی فیلم
این فیلم برای دوره ای است که آدولف هیتلر خودکشی کرده است و کشور آلمان و حزب نازی ها سقوط کرده و همه دولتمردان آلمان دستگیر شده اند و قرار است در دادگاهی موسوم به نورنبرگ توسط متفقین محاکمه بشوند و مربوط به دوران پس از جنگ جهانی دوم است.

⏳داستان این فیلم فقط بر روی دادگاه نورنبرگ تمرکز نمی‌کند بلکه هدف اصلی آن این است که ثابت کند که آیا شر و بدی ویژگی ذاتی یک انسان است و یا اینکه افراد براساس قدرت و ایدئولوژی های خود مجبور به انتخاب برخی از تصمیم ها می‌شوند .
من این فیلم رو برای افرادی که به دنبال فقط فهمیدن تاریخ هستند پیشنهاد نمیکنم چرا که سیر بیشتر داستان روانشناختی است و علاوه بر مسئله دادگاه به دنبال توصیف و شناخت روحیات و ذهن رهبران عالی رتبه آلمانی است.این فیلم یک واقعیت تاریخی است و کاملا واقعی بوده است.
یکی از نقاط قوت این فیلم هرمان گورینگ است. با این که فردی شرور شناخته می شود اما در فیلم،شخصیتی باهوش با اعتماد به نفس و بسیار اجتماعی دیده می‌شود و همین باعث جدال بین دکتر داگلاس و گورینگ می‌شود.
این فیلم مربوط به دوران پس از جنگ جهانی دوم می باشد و اگر به دنبال فیلم جنگی هستید این فیلم مناسب شما نیست چرا که این داستان بیشتر براساس گفت‌وگو و بازجویی و روانشناسی بوده و صحنه های جنگی در آن مشاهده نمی‌شود و بیشتر بر روی سرنوشت رهبران آلمانی پس از مرگ هیتلر تمرکز دارد.
همچنین اگر به دنبال فیلمی پر هیجان هستید باید این نکته را بیان کنم که مدار داستانی در این فیلم در بعضی از قسمت ها به صورت کند پیش می‌رود و ممکن است باب دل افرادی که به دنبال یک فیلم پرشور و جنگی هستند نباشد.
اما به طور کلی می‌تواند برای افرادی که به روانشناسی و تاریخ علاقه مند هستند فیلمی عالی باشد اکثر فیلم های جنگی بیشتر به نشان دادن صحنه های جنگی و افراد تاثیر گذار می‌پردازند اما این فیلم به‌دنبال نشان دادن عاقبت کار بازماندگان آلمانی است و در پی این است تا تاریخ را با روانشناسی در آمیزد و یک فیلم متفاوت تاریخی را در اختیار بیننده قرار دهد.

✨به طور کلی باید گفت که این فیلم ارزش یک بار دیدن را دارد و اگر با تمرکز دیده شود می‌تواند برای خیلی از افراد جالب باشد همچنین در طول دیدن این فیلم باهوشی و زیرک بودن گورینگ و همچنین دکتر داگلاس شما را به وجد می آورد و شما را علاقه مند به دیدن ادامه فیلم می‌کند.

✍🏻 نقد و بررسی توسط دانشجوی کارشناسی رشته تاریخ سرکار خانم حنانه نظری

یک سرباز پیر می‌شود.
زندگی ادامه پیدا می‌کند اما خاطره یکدیگر از بین نمی‌رود.
سلیمان حتی پس از بازگشت به ترکیه نیز آیلا را فراموش نمی‌کند و سال‌ها در جست‌وجوی او می‌ماند، اما برای مدت طولانی هیچ نشانی از او پیدا نمی‌کند.

🤝 وعده‌ای که شصت سال زنده ماند

شاید یکی از مهم‌ترین لحظات احساسی فیلم، جایی باشد که سلیمان در برابر جدایی از آیلا، رابطه خود را با مفهوم «قول» پیوند می‌دهد.
او به آیلا قول می‌دهد:
«برمی‌گردم. برمی‌گردم و این بار دیگر از هم جدا نمی‌شویم.»
آیلا از او می‌پرسد:

«قول میدی؟»

و سلیمان پاسخ می‌دهد:

«برمیگردم قول میدم.»

بعد، جمله‌ای می‌گوید که شاید یکی از مهم‌ترین کلیدهای فهم شخصیت او در تمام فیلم باشد:
«اما من یک قول دادم. دیگر نمی‌خواهم قبل از اینکه به قولم عمل کنم بمیرم.»

این جمله نشان می‌دهد که برای سلیمان، وعده‌ای که به یک کودک داده، دیگر یک حرف ساده نیست به مسئولیتی تبدیل شده که تا پایان زندگی با خود حمل می‌کند.
در ادامه، یکی از ماندگارترین دیالوگ‌های فیلم را می‌شنویم:

«پدرها برای فرزندانشان مبارزه می‌کنند. آنها برای قول‌هایی که به فرزندانشان داده‌اند زندگی می‌کنند. برمیگردم، قول می‌دهم»

📜 ارزش تاریخی فیلم

«آیلا دختر جنگ» را نباید یک منبع تاریخی کامل درباره جنگ کره دانست .فیلم، مانند هر اثر سینمایی دیگری، برای روایت داستان از زاویه دید شخصیت‌های اصلی، انتخاب و بازسازی انجام داده است.
اما ارزش تاریخی آن در چیز دیگری است:
جنگ را از سطح نقشه‌ها و ارتش‌ها به سطح زندگی انسان‌ها می‌آورد.
ما در کتاب‌های تاریخ از جنگ کره، نیروهای سازمان ملل، ارتش‌ها و عملیات نظامی می‌خوانیم اما فیلم یادآوری می‌کند که پشت تمام این اصطلاحات، انسان‌هایی زندگی می‌کردند که می‌ترسیدند، دلتنگ می‌شدند، خانواده تشکیل می‌دادند و عزیزانشان را از دست می‌دادند.
و شاید مهم‌ترین چیزی که «آیلا» درباره تاریخ به ما یاد می‌دهد همین باشد:

تاریخ فقط تاریخِ جنگ‌ها و پیروزی‌ها نیست تاریخِ آدم‌هایی هم هست که جنگ، زندگی‌شان را برای همیشه تغییر داد.

✍🏻 نقد و بررسی توسط دانشجوی کارشناسی رشته تاریخ سرکار خانم سوگند قمی

🎬 معرفی فیلم «آیلا: دختر جنگ»

نام اصلی: Ayla: The Daughter of War
نام فارسی: آیلا دختر جنگ
امتیاز: ۸.۲ از ۱۰ در IMDb
ژانر: درام، جنگی، تاریخی
کشور: ترکیه و کره جنوبی
تاریخ انتشار: ۲۷ اکتبر ۲۰۱۷ / ۵ آبان ۱۳۹۶
کارگردان: جان اولکای (Can Ulkay)
نویسنده: یعیت گورالپ (Yiğit Güralp)

بازیگران:
ایسمائیل حاجی‌اوغلو (İsmail Hacıoğlu)
کیم سول (Kim Seol)
چتین تکیندور (Çetin Tekindor)
علی آتای (Ali Atay)
مورات ییلدیریم (Murat Yıldırım)

مدت زمان: حدود ۱۲۵ دقیقه

🎖️ جوایز و افتخارات

«آیلا: دختر جنگ» در مجموع ۱۹ جایزه و ۱۱ نامزدی ثبت‌شده دارد. از جمله افتخارات آن می‌توان به جایزه تماشاگران جشنواره بین‌المللی فیلم پالم‌اسپرینگز، جایزه بهترین فیلم خارجی جشنواره Sedona، جایزه Platinum Remi جشنواره WorldFest Houston و جوایزی در جشنواره‌های مختلف از جمله جشنواره بین‌المللی فیلم ازمیر اشاره کرد.

این فیلم همچنین به‌عنوان نماینده رسمی ترکیه برای رقابت در بخش بهترین فیلم خارجی‌زبان نودمین دوره جوایز اسکار انتخاب شد اما به جمع نامزدهای نهایی راه پیدا نکرد.


📖 خلاصه داستان فیلم

داستان فیلم در جریان جنگ کره در سال ۱۹۵۰ اتفاق می‌افتد. «سلیمان دیلبیرلیگی»، گروهبان ارتش ترکیه، در میان ویرانی‌های جنگ با دخترک پنج‌ساله‌ای روبه‌رو می‌شود که از شدت سرما در حال یخ‌زدن است و خانواده‌اش را از دست داده.سلیمان جان خودش را به خطر می‌اندازد، کودک را از میدان جنگ نجات می‌دهد و به پایگاه نظامی می‌برد. دخترک از شدت شوک در سکوت فرو رفته و توان برقراری ارتباط ندارد و زبان سلیمان را نیز نمی‌فهمد. سلیمان برای او نامی انتخاب می‌کند: آیلا.
از اینجا، داستان دیگر فقط درباره نجات یک کودک نیست بلکه درباره شکل‌گرفتن رابطه‌ای است که میان یک سرباز ترک و یک کودک کره‌ای، در دل جنگ و بدون هیچ نسبت خونی، به رابطه‌ای شبیه پدر و دختر تبدیل می‌شود.اما پایان مأموریت سلیمان، پایان این رابطه نیست. زمانی که مأموریت او به پایان می‌رسد، سلیمان نمی‌خواهد آیلا را تنها بگذارد و حتی تلاش می‌کند او را مخفیانه در چمدان با خود به ترکیه ببرد اما این تلاش با پیدا شدن آیلا ناکام می‌ماند و مسئولان مانع خروج او می‌شوند. سلیمان مجبور می‌شود آیلا را به یتیم‌خانه بسپارد و ناچار می‌شود، این بار بدون او، به ترکیه بازگردد در حالی که آیلا در کره می‌ماند و جدایی آن دو نزدیک به شش دهه طول می‌کشد.


✍🏻 نقد و بررسی توسط انجمن علمی تاریخ دانشگاه اراک:

«آیلا دختر جنگ» را می‌توان فیلمی درباره جنگ دانست، اما نه جنگی که دوربین آن فقط به دنبال فرماندهان، نقشه‌های نظامی و پیروزی و شکست ارتش‌ها باشد. جنگ در این فیلم بیشتر از آنکه در میدان نبرد دیده شود، در زندگی آدم‌هایی دیده می‌شود که ناخواسته قربانی آن شده‌اند.

فیلم از یک سؤال ساده شروع می‌شود:

وقتی جنگ همه‌چیز را از یک کودک می‌گیرد، چه چیزی می‌تواند دوباره به او احساس امنیت بدهد؟

پاسخ فیلم، اسلحه نیست انسان است.

سلیمان در ابتدا فقط یک سرباز است که برای انجام مأموریتش به کره آمده، اما پیدا کردن آیلا مسیر زندگی او را تغییر می‌دهد. او می‌توانست از کنار کودکی بی‌نام و یتیم عبور کند و به وظیفه نظامی خودش ادامه دهد اما تصمیم می‌گیرد بایستد.
همین تصمیم ساده، تمام معنای فیلم را می‌سازد.

نام Ayla در اینجا با واژه ترکی Ay به معنای «ماه» ارتباط دارد؛ بنابراین انتخاب این نام کاملاً به شرایط پیدا شدن کودک و تشبیه چهره او به ماه مربوط می‌شود.

✨یکی از مهم‌ترین موضوعات فیلم معنای خانواده است.
سلیمان و آیلا نه هم‌زبان‌اند، نه هم‌وطن و نه حتی نسبت خونی با یکدیگر دارند. با این حال، رابطه آنها به‌تدریج به رابطه‌ای واقعی میان پدر و دختر تبدیل می شود.
سلیمان به آیلا غذا می‌دهد، از او مراقبت می‌کند، به او زبان ترکی یاد می‌دهد و از او در برابر خطر محافظت می‌کند. آیلا نیز به‌تدریج دوباره کودکی کردن را یاد می‌گیرد.
سلیمان بعد از بازگشت به ترکیه دیگر در میدان جنگ نیست، اما بخش مهمی از زندگی‌اش همچنان در کره مانده است. او سال‌ها خاطره آیلا را با خود حمل می‌کند و وعده‌ای که به یک کودک داده، تبدیل به بخشی از زندگی او می‌شود.

💔 دردناک‌ترین بخش «آیلا» خود جنگ نیست بلکه جدایی است.

چون سلیمان آیلا را پیدا می‌کند، نجاتش می‌دهد و به او وابسته می‌شود اما درست زمانی که این رابطه به یک خانواده کوچک تبدیل شده، شرایط دوباره آنها را از هم جدا می‌کند.

این جدایی برای سلیمان به این سادگی نیست که فقط آیلا را ترک کند و به خانه برگردد. او تلاش می‌کند راهی برای بردن آیلا با خودش به ترکیه پیدا کند.
سال‌ها می‌گذرند.

کودکی بزرگ می‌شود.

نام فارسی: مدفن کرم‌های شب‌تاب
نام انگلیسی: Grave of the Fireflies
نام ژاپنی: 火垂るの墓 (Hotaru no Haka)
کارگردان: ایسائو تاکاهاتا (Isao Takahata)
استودیو: Studio Ghibli
کشور: ژاپن 🇯🇵
سال انتشار: ۱۹۸۸
مدت: حدود ۸۹ دقیقه
ژانر: جنگی، درام، تاریخی، تراژدی
نویسنده: ایسائو تاکاهاتا
بر اساس: داستان نیمه‌زندگی‌نامه‌ای «مدفن کرم‌های شب‌تاب» نوشتهٔ آکیوکی نوساکا
امتیاز IMDb: حدود ۸.۵ از ۱۰
دوره تاریخی: ژاپن در واپسین ماه‌های جنگ جهانی دوم


✍🏻 نقد فیلم مدفن کرم‌های شب‌تاب توسط انجمن علمی تاریخ دانشگاه اراک :

فیلم مدفن کرم‌های شب‌تاب یکی از غم‌انگیزترین و تأثیرگذارترین فیلم‌ ها و انیمه ها به شمار می رود .این انیمه به کارگردانی ایسائو تاکاهاتا ساخته شده و داستان زندگی دو خواهر و برادر به نام‌های سِئیتا و ستسوکو را در دوران جنگ جهانی دوم روایت می‌کند. چیزی که فیلم رو متفاوت کرده اینه که جنگ رو از نگاه سربازها و سیاستمدارها نشون نمی‌دهد، بلکه زندگی مردم عادی، مخصوصاً کودکان، رو به تصویر می‌کشد.

📜 ارزش تاریخی فیلم:
فیلم ارزش تاریخی زیادی دارد چون اتفاقات آن در بستر واقعی جنگ جهانی دوم و بمباران شهرهای ژاپن رخ می دهد . فیلم شرایط سخت مردم ژاپن، کمبود غذا، تخریب خانه‌ها، آوارگی و ترس مردم از حملات هوایی را نشان می دهد. البته چون فیلم یک اثر سینمایی و اقتباسی از یک داستان نیمه‌زندگینامه‌ای است، نباید همه جزئیاتش را به عنوان سند تاریخی در نظر گرفت ولی فضای اجتماعی و شرایط زندگی مردم در سال‌های پایانی جنگ را خیلی خوب منتقل می‌کند.
یکی از نکات مهم تاریخی فیلم، نشان دادن بمباران شهرهای ژاپن توسط آمریکا هست. در فیلم می‌بینیم که حملات هوایی فقط ساختمان‌ها را خراب نمی‌کنند، بلکه زندگی خانواده‌ها را هم از هم می‌پاشند. فیلم از این نظر ارزشمند است که پیامدهای جنگ را از دید کسانی نشان می دهد که خودشان تصمیم‌گیرنده جنگ نبودند ولی مجبور شدند هزینه آن را پرداخت کنند.

✨انتخاب شخصیت‌ها:
شخصیت‌های اصلی فیلم، سئیتا و ستسوکو، انتخاب خیلی مناسبی برای روایت داستان هستند. سئیتا یک نوجوان است که بعد از،از دست دادن مادرش مجبور می شود مسئولیت خواهر کوچکش را به عهده بگیرد. ستسوکو هم یک کودک معصوم است که هنوز نمی‌تواند مفهوم کامل جنگ و اتفاقاتی که اطرافش رخ می دهد را درک کند. رابطه این دو نفر باعث شده تأثیرات جنگ خیلی احساسی‌تر دیده شوند.
به نظرم شخصیت ستسوکو بیشتر از همه روی مخاطب تأثیر می گذارد چون یک کودک بی‌گناه است که هیچ نقشی در جنگ ندارد ولی بیشترین آسیب را از جنگ می‌بیند. سئیتا هم با وجود سن کمش تلاش می‌کند از خواهرش مراقبت کند و همین موضوع باعث می شود شخصیتش قابل همدلی باشد. البته در بعضی قسمت‌ها ممکن است تصمیم‌های سئیتا اشتباه به نظر برسد، ولی با توجه به سنش و شرایطی که در اون قرار گرفته، می توان رفتارهایش را بهتر
درک کرد.

🕰️⏳زمان و مکان فیلم:
داستان فیلم در ژاپن و در سال‌های پایانی جنگ جهانی دوم، به‌خصوص سال ۱۹۴۵ رخ می دهد . بخش زیادی از داستان در شهر کوبه می‌گذره. انتخاب این زمان و مکان خیلی مهم است، چون کوبه در جریان جنگ جهانی دوم مورد حملات هوایی سنگین قرار گرفت و بخش زیادی از شهر تخریب شد.
فیلم با نشان دادن شهرهای آسیب‌دیده، پناهگاه‌ها، کمبود مواد غذایی و زندگی مردم در شرایط جنگی، فضای ژاپن در ماه‌های پایانی جنگ را به خوبی به مخاطب منتقل می‌کند. حتی تغییر فصل‌ها و استفاده از طبیعت در فیلم هم در کنار فضای تلخ داستان، تضاد جالبی ایجاد کرده است.

🎧موسیقی و فضای فیلم:
یکی از چیزهایی که در این فیلم خیلی جالب بود، استفاده از سکوت و موسیقی است. فیلم لازم نیست همیشه اتفاقات خیلی خشن رو مستقیم نشان دهد تا مخاطب ناراحت شود. بعضی وقت‌ها فقط دیدن یک خانه خراب‌شده یا واکنش یک کودک کافیه تا بفهمیم جنگ چه بلایی سر آدم‌ها آورده است. استفاده از کرم‌های شب‌تاب هم نماد جالبی دارد زیبایی کوتاه و زودگذر آنها در کنار زندگی کوتاه ستسوکو، حس غم فیلم را بیشتر می‌کند.
در کل، مدفن کرم‌های شب‌تاب فقط یک انیمیشن یا انیمه جنگی نیست، بلکه داستانی درباره خانواده، فقر، تنهایی و قربانی شدن مردم عادی در جنگ است. چیزی که فیلم را تأثیرگذارتر کرد این است که جنگ را از دید دو کودک نشان می دهد و باعث می شود متوجه شویم پشت آمار کشته‌شدگان و اتفاقات تاریخی، زندگی انسان‌های زیادی قرار داشته است.

مهم‌ترین پیام فیلم این است که در جنگ معمولاً فقط سربازها قربانی نمی‌شوند کودکان و مردم عادی هم ممکن است بدون اینکه هیچ نقشی در شروع جنگ داشته باشند، بیشترین آسیب را ببینند. به همین دلیل این فیلم علاوه بر ارزش هنری، از نظر تاریخی و انسانی هم اثر قابل توجهی است و می‌تواند نگاه ما را به پیامدهای جنگ عمیق‌تر کند .

✍🏻 نقد و بررسی توسط دانشجوی کارشناسی رشته تاریخ سرکار خانم فاطمه قلعه خندابی

🔴🔴🔴 سلام و احترام خدمت همراهان انجمن علمی تاریخ دانشگاه اراک، کمیته برای دانشجویان هزینه شرکت در کارگاه مردان نمکی را 100هزار تومان در نظر گرفته است اگر قصد شرکت در این کارگاه را دارید به این آیدی پیام بدید .
@zanjanology

نام اصلی: The Pianist
امتیاز فیلم: 8.5/10
نام پارسی: پیانیست
ژانر: زندگی نامه، جنگی، درام
کشور: فرانسه
تاریخ انتشار: 2002
کارگردان: Roman Polanski
بازیگران: Adrien Brody، Frank Finlay، Thomas Kretschmann
مدت زمان: 150 دقیقه

خلاصه فیلم:
«ولادیسلاو شپیلمان» پیانیست با استعدادی است که در یک خانواده‌ی یهودی ثروتمند لهستانی به دنیا آمده است. پس از اشغال لهستان توسط نازی‌ها، «ولادیسلاو» را به اردوگاه کار اجباری می‌فرستند. اما او قرار می‌کند و طی چند سال بعد، در حالی که تلاش دارد به دست نیروهای اشغالگر اسیر نشود، از خانه‌ای متروک به خانه‌ای دیگر می‌رود.

✨برنده 3 «اسکار»، برنده 54 جایزه و نامزد 73 جایزه دیگر.
✨نسخه دوبله پارسی فیلم «پیانیست»
دوبله شده توسط گروه دوبلاژ آلفا مدیا


✍🏻 نقد فیلم پیانیست توسط انجمن علمی تاریخ دانشگاه اراک :

فیلم پیانیست یکی از تأثیرگذارترین فیلم‌هایی است که درباره جنگ جهانی دوم و زندگی یهودیان در دوران حکومت نازی‌ها ساخته شده است. چیزی که بیشتر از همه مهم بود این بود که فیلم فقط درباره جنگ و کشتار نیست، بلکه بیشتر زندگی یک آدم را نشان می دهد که وسط یک شرایط خیلی سخت، فقط تلاش می‌کند زنده بماند.
شخصیت اصلی فیلم، ولادیسلاو اشپیلمان، یک پیانیست یهودی لهستانی است که با شروع جنگ، تمام زندگی و شرایطش تغییر می‌کند. خانواده‌اش را از دست می دهد و خودش هم مجبور می شود مدام از جایی به جای دیگه فرار کند و مخفی شود .بازی آدرین برودی خیلی خوب تونسته تنهایی، ترس و خستگی این شخصیت را نشان دهد . مخصوصاً قسمت‌هایی که مدت زیادی سکوت می‌کند و فقط با نگاهش احساساتش رو منتقل می‌کند.
یکی از چیزهایی که در فیلم خیلی به چشم می آید این است که جنگ فقط باعث مرگ آدم‌ها نمی‌ شود، بلکه شخصیت و زندگی انسان‌ها را هم تغییر می دهد. آدم‌هایی که قبل از جنگ زندگی عادی داشتند مجبور می شوند برای زنده ماندن کارهایی انجام دهند که شاید هیچ‌وقت فکر نمی‌کردند انجام دهند. فیلم این موضوع رو بدون اینکه خیلی شعار دهد، به خوبی نشان می دهد .
صحنه‌های مربوط به گتوی ورشو خیلی تأثیرگذار بودند و بی‌رحمی سربازان نازی و برخورد آنها با مردم باعث می شود بیننده واقعاً حس کند انسان‌ها چقدر می‌توانند در شرایط قدرت و جنگ بی‌رحم شوند .در مقابل، کمک بعضی آدم‌ها به اشپیلمان نشان می دهد که حتی در بدترین شرایط هم انسانیت کاملاً از بین نمی‌رود.
موسیقی هم یکی از مهم‌ترین بخش‌های فیلم است چون اشپیلمان یک پیانیست است و موسیقی فقط یک عنصر معمولی در فیلم نیست و با زندگی و شخصیت او ارتباط دارد. مخصوصاً در صحنه‌ای که بعد از مدت‌ها دوباره پشت پیانو می‌نشیند حس می‌کنیم موسیقی برای اون فقط شغل نیست، بلکه بخشی از هویتش و دلیلی برای ادامه دادن اوست.
در کل، از فیلم «پیانیست» چنین دریافت می کنیم که گاهی زنده ماندن خودش می‌تواند بزرگ‌ترین مبارزه یک انسان باشد. فیلم نشان می دهد جنگ فقط بین کشورها به وجود نمی آید بلکه زندگی آدم‌های عادی را هم نابود می‌کند. این فیلم به خاطر فضای واقع‌گرایانه، بازی خوب بازیگران و استفاده درست از سکوت و موسیقی، خیلی تأثیرگذار شده است و بعد از تموم شدنش مدت زیادی ذهن آدم را درگیر می‌کند.

📜 ارزش تاریخی فیلم:
فیلم پیانیست ارزش تاریخی زیادی دارد زیرا اتفاقاتش بر اساس زندگی واقعی ولادیسلاو اشپیلمان و وقایع جنگ جهانی دوم ساخته شده است. فیلم شرایط زندگی یهودیان در لهستان، ایجاد گتوی ورشو، رفتار نازی‌ها با مردم و سختی‌های زندگی در دوران جنگ رو به شکل نسبتاً واقعی نشان می دهد . البته فیلم یک اثر سینمایی است و نمی‌شود همه اتفاقاتش را مثل یک منبع تاریخی دقیق در نظر گرفت، ولی برای آشنا شدن با فضای آن دوره خیلی ارزشمند است.

✨انتخاب شخصیت‌ها:
شخصیت اصلی یعنی ولادیسلاو اشپیلمان انتخاب مناسبی برای داستان است، چون یک فرد عادی است که به خاطر جنگ وارد شرایطی می شود که اصلاً انتظارش را نداشته است. انتخاب آدرین برودی برای این نقش هم خیلی مناسب بوده است و توانسته ترس، تنهایی، گرسنگی و تلاش اشپیلمان برای زنده ماندن را به خوبی نشان بدهد . شخصیت افسر آلمانی، ویلم هوزنفلد، هم بسیار مهم است زیرا نشان می دهد حتی در بین نیروهای آلمان نازی هم همه افراد رفتار یکسانی نداشتند.

زمان و مکان فیلم:
داستان فیلم بیشتر در لهستان، مخصوصاً شهر ورشو اتفاق میفته و مربوط به دوران جنگ جهانی دوم، از سال ۱۹۳۹ تا حدود ۱۹۴۵ هست. بخش مهمی از داستان در گتوی ورشو و بعد از تخریب آن در ساختمان‌های ویران‌شده شهر اتفاق میفته. این انتخاب مکان و زمان باعث شده فضای فیلم خیلی واقعی‌تر و قابل‌درک‌تر باشه، چون بیننده تغییرات شهر و زندگی مردم رو در طول جنگ به خوبی می‌بینه.


✍🏻نقد و بررسی توسط دانشجوی کارشناسی تاریخ سرکار خانم فاطمه قلعه خندابی .