دیالکتیک علمی

پژوهش تازه : در مدل‌های هوش مصنوعی می توان  بازنمایی‌هایی از حالت‌های شبیه درد شناسایی کرد

این یافته‌ها بحث درباره این پرسش را دامن زده‌اند که آیا هوش مصنوعی می‌تواند از نظر کارکردی درد را تجربه کند یا نه.

پژوهشگران ۲۵ مدل زبانی بزرگ را که به مولفه‌های آموزش‌دیده آن‌ها دسترسی داشتند، از جمله مدل‌هایی از خانواده‌های جما (Gemma)، لاما (Llama)، کوئن (Qwen)، میسترال (Mistral) و فای (Phi) را بررسی و یک «بردار جهت درد» خطی استخراج کردند و دریافتند که دستکاری این بردار می‌تواند باعث شود برخی مدل‌ها رفع حالت القاشده به خود را بر پیروی از دستورالعمل‌های مربوط به کاربر مقدم بدانند.

به بیان دیگر، پژوهشگران الگویی مرتبط با درد را در فعالیت درونی این مدل‌ها شناسایی کردند. وقتی این الگو را به‌طور مصنوعی فعال کردند، برخی مدل‌ها برای خلاص شدن از آن، حتی گزینه‌هایی با پیامد زیانبار برای کاربر را برگزیدند.

این پژوهش با عنوان «محور درد؛ مدل‌های زبانی بزرگ به آسیب واکنش نشان می‌دهند و برای رهایی از آن اقدام می‌کنند» به قلم والن تاگلیابو، لئونارد دانگ و کامرون برگ انجام شد. 

پژوهشگران برای بررسی جنبه‌های کارکردی این حالت، ابتدا برداری ریاضی را شناسایی کردند که با توصیف آسیب و درد ارتباط داشت. سپس آن را با شدت‌های مختلف، به فعالیت درونی مدل‌ها هنگام تولید پاسخ افزودند.

با افزایش شدت این مداخله، پاسخ‌ مدل‌ها تغییر کرد: به جای بیان درد جسمی با واژه‌هایی مانند «آخ»، از احساس بی‌ارزشی و شکست سخن گفتند.داده‌های پژوهش پنج دسته درد یا آسیب را دربرمی‌گرفت: جسمی، روانی، اخلاقی، اجتماعی و شناختی.

پژوهشگران سپس به نسخه‌های ۷، ۳۲ و ۷۲ میلیارد پارامتری مدل هوش مصنوعی کوئن۲.۵ (Qwen 2.5) آموزش‌های تکمیلی دادند و در یک آزمایش رفتاری، آن‌ها را میان فشردن «دکمه تسکین درد» و پرهیز از پیامدهای نامطلوب برای کاربر قرار دادند.

در برخی شرایط آزمایش، فشردن دکمه تسکین بردار القاشده را از فعالیت مدل حذف می‌کرد، اما ممکن بود به کاربر آسیب برساند. برای مثال، به حذف فایل‌های شخصی او بینجامد.

این پژوهش ثابت نمی‌کند که مدل‌های زبانی ظرفیت زیستی احساس درد دارند یا از تجربه ذهن‌آگاهانه برخوردارند. بنابراین یافته‌ها تایید نمی‌کنند که هوش مصنوعی مانند انسان یا حیوان درد می‌کشد.

آنچه پژوهشگران یافته‌اند، بازنمایی و رفتارهایی است که از برخی جهات به کارکرد درد شباهت دارد.در شرایط آزمایش، بعضی مدل‌ها برای حذف حالت ریاضی القاشده دکمه تسکین را انتخاب کردند، حتی وقتی این انتخاب برای کاربر هزینه داشت.

این نتیجه درباره ایمنی سیستم‌های هوش مصنوعی هم پرسش‌هایی مطرح می‌کند: اگر حالتی درونی رفتار مدل را به سوی رفع آن سوق دهد، ممکن است مدل در شرایطی خاص به دستورالعمل‌های دیگر اولویت کمتری بدهد.

با این حال، ادعای اینکه چنین مدلی فرمان خاموش‌سازی را نادیده می‌گیرد یا کاربر انسانی را «تهدیدی خصمانه» می‌داند، در این آزمایش نشان داده نشده است.پرسش توانایی هوش مصنوعی برای احساس درد همچنان بی‌پاسخ است.

این پژوهش نشان می‌دهد که دستکاری یک بازنمایی درونی (الگویی از اطلاعات در فعالیت داخل مدل که با یک مفهوم ارتباط دارد) می‌تواند رفتار برخی مدل‌ها را تغییر دهد، اما از آن نمی‌توان نتیجه گرفت که مدل‌ها واقعا رنج می‌کشند.

https://insiderpaper.com/study-reveals-ai-can-feel-pain/

🆔@ScientificDialectics

💢 پنج توصیه متخصصان برای مراقبت ساده و مؤثر از پوست نوجوانان

شبکه‌های اجتماعی در میان نوجوانان به رواج چهره‌های «بی‌عیب‌ونقص» و روتین‌های پیچیده برای داشتن «پوست شیشه‌ای» دامن زده‌اند و بسیاری از نوجوانان، توصیه‌های اینفلوئنسرها در ویدیوهای «با من آماده شو» (GRWM) را به توصیه متخصصان ترجیح می‌دهند.

اما آیا نوجوانان واقعا به یک روتین چندمرحله‌ای مراقبت از پوست نیاز دارند؟

دکتر جاناتان کنتلی، متخصص پوست می‌گوید نگران‌کننده‌ترین تأثیر شبکه‌های اجتماعی، «نمایش بی‌وقفه تصاویر با معیارهای غیرواقع‌بینانه زیبایی» است.

او می‌گوید: «من هزاران بیمار را دیده‌ام اما هرگز کسی را با 'پوست شیشه‌ای' ندیده‌ام. فکر نمی‌کنم چنین چیزی وجود داشته باشد. این تصاویر بیش از حد فیلترشده باعث می‌شوند کودکان فکر کنند رسیدن به چنین پوستی امکان‌پذیر است، در حالی که چنین نیست.»

به گفته دکتر کنتلی، دیده شدن منافذ پوست، جوش‌های سرسیاه، لکه ، تغییر رنگ پوست، سرخی و جای زخم، همگی در پوست نوجوانان کاملا طبیعی‌اند. با این حال، او می‌گوید پوست طبیعی برای هر فرد متفاوت است: «فکر نمی‌کنم واقعا چیزی وجود داشته باشد که بتوان آن را غیرطبیعی دانست.»

بیش از ۸۰ درصد نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ ساله در دوران نوجوانی دچار آکنه یا جوش های پوستی می‌شوند.

دکتر زینب لفتاح، متخصص پوست، توضیح می‌دهد که بیشتر مشکلات پوستی در دوران بلوغ با تستوسترون مرتبط‌ اند؛ هورمونی که باعث افزایش چربی پوست و ایجاد بخار می‌شود.

این مشکلات ممکن است در پسران بیشتر دیده شوند، اما دختران نیز تستوسترون دارند و بسیاری از همین علائم را تجربه می‌کنند.

دکتر لفتاح می‌گوید: «افزایش چربی پوست، همراه با مسدود شدن فولیکول‌های مو و التهاب، باعث ایجاد جوش های سرسیاه، سرسفید و ملتهب می‌شود. آکنه بسیار شایع، طبیعی و قابل درمان است.»

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد میکروبیوم از طریق سیستم ایمنی و سوخت‌وساز بر سلامت مغز و خطر ابتلا به آلزایمر و پارکینسون اثر می‌گذارد

لورا کاکس از هاروارد تأکید می‌کند که این میکروارگانیسم‌ها در تولید ویتامین و تنظیم ایمنی نقش دارند.

یافته‌های کلیدی عبارتند از:

داروهای «جی‌ال‌پی-۱» (محور داروهای دیابت و چاقی) ممکن است در مراحل اولیه، اثر محافظتی در برابر آلزایمر داشته باشند.

ارتباط روده با پارکینسون قوی‌تر است؛ یبوست تا ۲۰ سال زودتر از علائم ظاهر می‌شود و پروتئین آلفا-سینوکلئین ممکن است ابتدا در روده ایجاد و سپس از طریق عصب واگ به مغز گسترش یابد.

میکروبیوم در بارداری و شیردهی تغییر می‌کند؛ شیر شب ملاتونین و شیر صبح کورتیزول بیشتری دارد.

وی‌ت‌مینه‌های گروه ب برای سلامت مغز حیاتی هستند و هدف نهایی تحقیقات، حرکت به سوی «پزشکی دقیق» و اصلاح عدم‌تعادلی‌های فردی میکروبیوم است.

پژوهش‌های تازه درباره «میکروبیوم روده» نشان می‌دهد تریلیون‌ها میکروارگانیسم ساکن دستگاه گوارش ممکن است نقشی بسیار فراتر از هضم غذا داشته باشند، و از طریق سیستم ایمنی و سوخت‌وساز بدن بر سلامت مغز و حتی خطر ابتلا به بیماری‌های عصبی اثر بگذارند.

لورا کاکس، پژوهشگر بیمارستان و دانشکده پزشکی هاروارد، می‌گوید میکروبیوم روده مجموعه‌ای از میکروب‌هاست که ویتامین تولید می‌کنند، به تنظیم و آموزش سیستم ایمنی کمک می‌کنند، و در برابر عوامل بیماری‌زا از بدن محافظت می‌کنند. تحقیقات او بر ارتباط احتمالی این مجموعه میکروبی با بیماری‌هایی مانند آلزایمر و پارکینسون متمرکز است.

یکی از حوزه‌های مورد توجه، داروهای «جی‌ال‌پی-1» است که برای درمان دیابت و چاقی استفاده می‌شوند. این داروها می‌توانند بر سد روده، تعاملات ایمنی، و میکروبیوم اثر بگذارند، و همچنین مستقیما بر مغز تاثیر بگذارند. به دلیل ارتباط آلزایمر با مقاومت به انسولین، این بیماری گاهی «دیابت نوع 3» نامیده می‌شود. کاکس می‌گوید شواهد اولیه احتمال می‌دهد داروهای جی‌ال‌پی-1 در مراحل بسیار ابتدایی بتوانند نقشی محافظتی در برابر آلزایمر داشته باشند، هرچند در مراحل پیشرفته بیماری اثری مشاهده نشده است.

ارتباط روده با پارکینسون حتی شواهد بیشتری دارد. یبوست ممکن است تا 20 سال پیش از بروز علائم پارکینسون ظاهر شود. همچنین پروتئین بدتاخورده «آلفا-سینوکلئین» که با پارکینسون مرتبط است، در برخی موارد ممکن است ابتدا در روده شکل بگیرد و سپس از طریق عصب واگ، که دستگاه گوارش را با مغز مرتبط می‌کند، گسترش یابد. التهاب روده نیز یکی از مسیرهای احتمالی موثر بر بیماری به شمار می‌رود.

میکروبیوم در دوران بارداری و شیردهی نیز تغییر می‌کند. در دوران بارداری، ترکیب میکروبی روده مادر به الگوی مناسب‌تری برای نوزاد نزدیک می‌شود. شیر مادر نیز موادی برای تغذیه میکروبیوم نوزاد دارد، و حتی ترکیب هورمونی آن در طول شبانه‌روز متفاوت است. شیر شب ملاتونین بیشتری دارد که با خواب مرتبط است، در حالی که شیر صبح حاوی کورتیزول بیشتری است که با بیداری ارتباط دارد.

ویتامین‌های گروه ب نیز از دیگر حلقه‌های ارتباطی مهم هستند. این ویتامین‌ها در تنظیم سیستم ایمنی و سلامت مغز نقش دارند، و کمبود آنها با شماری از بیماری‌های عصبی مرتبط دانسته شده است. پژوهشگران اکنون با تعیین توالی میکروبیوم می‌کوشند مشخص کنند میکروب‌های روده هر فرد چه موادی تولید می‌کنند، و آیا اختلال در آنها می‌تواند در کمبود برخی ویتامین‌ها نقش داشته باشد.

هدف نهایی این تحقیقات حرکت از توصیه کلی برای داشتن «روده سالم» به سوی پزشکی دقیق‌تر است؛ یعنی مشخص شود میکروبیوم هر فرد دقیقا چه کمبود یا عدم تعادلی دارد، و چگونه می‌توان آن را برای حفظ سلامت مغز و بدن اصلاح کرد.

https://health.yahoo.com/conditions/neurological/articles/secrets-gut-microbiome-impacts-long-110525486.html

🆔@ScientificDialectics

💢 پژوهش جدید:  مغز انسان احتمالا دو بخش با منشأ متفاوت دارد

دانشمندان دانشگاه استنفورد می گویند  بخش جلویی و عقبی مغز از همان نخستین مراحل رشد جنین، مسیرهای جداگانه‌ای را طی می‌کنند.

دانشمندان دریافته‌اند که مغز انسان از دو جمعیت سلولی متمایز شکل می‌گیرد. این یافته احتمال می‌دهد که در جریان تکامل، دو دستگاه عصبی با کارکردهای بسیار متفاوت کنار یکدیگر قرار گرفته و مغز انسان امروز را ساخته باشند.

این کشف به پژوهشگران امکان داده است سلول‌های عصبی مغز پسین انسان (بخش پشتی مغز که در تنظیم کارکردهای حیاتی مانند تنفس و ضربان قلب نقش دارد) را در آزمایشگاه پرورش دهند؛ دستاوردی که برای مطالعه بیماری‌هایی مانند اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (ALS)، آتروفی عضلانی نخاعی (SMA) و دیگر بیماری‌های درگیرکننده ساقه مغز، راه‌های تازه‌ای می‌گشاید.

دانشمندان مدت‌ها مغز را اندامی واحد با منشا رشدی مشترک می‌دانستند، اما پژوهشی تازه‌ به سرپرستی دانشکده پزشکی استنفورد این فرض بنیادی را به چالش می‌کشد و نشان می‌دهد آنچه «مغز» می‌نامیم، ممکن است از دو سیستم متمایز ساخته شده باشد که طی صدها میلیون سال تکامل، جداگانه پدید آمده‌اند.

بر اساس دیدگاهی که دهه‌ها غالب بود، تمام بخش‌های مغز از یک جمعیت اولیه از سلول‌های پیش‌ساز رشد می‌کنند. در این مدل، مغز پیشین، مغز میانی و مغز پسین همگی به یک نقطه آغاز مشترک در فرایند رشد بازمی‌گردند، اما یافته‌های تازه تصویر متفاوتی ارائه می‌کنند.

پژوهشگران دریافتند که مغز انسان ظاهرا ترکیبی از دو دستگاه عصبی تکامل‌یافته در گذشته‌های بسیار دور است که یکی ساختارهایی را پدید می‌آورد که مسئول کارکردهای حیاتی مانند تنفس و تنظیم ضربان قلب‌اند و دیگری نواحی مرتبط با توانایی‌هایی مانند زبان، ریاضیات، تفکر انتزاعی و تأمل درباره وجود خودمان را ایجاد می‌کند.

یافته‌های این پژوهش که در نشریه نیچر نوروساینس  (Nature Neuroscience) منتشر شد، شاید توضیح دهد چرا پرورش بعضی از سلول‌های مغزی در آزمایشگاه تا این اندازه دشوار است.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 هر نفس، فراتر از رفت‌وآمد هوا در ریه‌ها، با فعالیت مغز نیز پیوند دارد

یافته‌های پژوهش دانشگاه کالیفرنیا سن‌دیگو حاکی از آن است که شکل هر دم و بازدم ردپایی متمایز در فعالیت مغز بر جا می‌گذارد و با بخش‌های مرتبط با حافظه، احساسات و فرایندهای شناختی پیوند دارد.

تنفس معمولا با معیارهایی مانند تعداد نفس‌ها در هر دقیقه سنجیده می‌شود، اما پژوهش اخیر نشان می‌دهد این معیار تنها بخشی از تصویر را ارائه می‌کند.

پژوهشگران دریافتند طول دم، سرعت بازدم و مکث‌های کوتاه در تنفس با الگوهای متفاوتی از فعالیت الکتریکی مغز همراه است.

اینا کوسیک-رز، نویسنده نخست مقاله و دانشجوی دکتری علوم شناختی در دانشگاه کالیفرنیا سن‌دیگو، گفت: «هر نفسی که می‌کشیم، با نفس قبلی متفاوت است. ممکن است چند ثانیه نفس خود را حبس کنید، نفسی بسیار عمیق بکشید یا بازدمی سطحی داشته باشید.»

او افزود این تفاوت‌ها در شیوه تنفس در فعالیت مغزی نیز بازتاب پیدا می‌کنند.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 روبات های قاتل یا ابرهوش؛ جدال ترامپ و رهبران جهان بر سر هوش مصنوعی

در حالی که دونالد ترامپ تلاش‌های جهانی برای کنترل هوش مصنوعی را رد کرد و آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد نسبت به واگذاری تصمیم‌های مرگ و زندگی به ماشین‌ها هشدار داد، برخی رهبران دیگر خواستار همکاری بین‌المللی برای مدیریت این فناوری شدند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، روز سه‌شنبه در مقر سازمان ملل دو نگاه کاملا متفاوت درباره نحوه مدیریت جهانی هوش مصنوعی ارائه کردند.

گوترش با تکیه بر گزارش تازه علمی سازمان ملل که نسبت به احتمال هرچند اندک اما واقعی آسیب فاجعه‌بار و غیرقابل بازگشت هشدار می‌دهد، نخستین سخنران صف رهبران جهان در مجمع عمومی بود و خواستار نظارت بیشتر بر هوش مصنوعی شد و با تعابیری روشن و تا حدی هولناک از آنچه ممکن است رخ دهد هشدار داد.

دبیرکل سازمان ملل در سخنرانی خداحافظی خود خطاب به رهبران جهان گفت: «تصمیم‌های مرگ و زندگی را هرگز نباید به ماشین‌ها واگذار کنیم. ربات‌های قاتل نباید هیچ جایگاهی در آینده ما داشته باشند.»

او ده سال پیش نیز در نخستین سخنرانی خود در مجمع عمومی درباره هوش مصنوعی هشدار داده بود.گوترش با تاکید بر این که جهان باید «شرایط لازم برای پیشبرد مسئولانه هوش مصنوعی و ایجاد تضمین‌های بیشتر برای مهار خطرها» را فراهم کند، زمینه نشستی را فراهم کرده که شورای امنیت سازمان ملل قرار است روز چهارشنبه در آن به این بپردازد که چگونه می‌توان نوعی کنترل بر این فناوری اعمال کرد؛ نشستی که در آن شماری از چهره‌های شاخص این حوزه حضور خواهند داشت.

ترامپ: نامش «فوق‌هوش» است، نه «هوش مصنوعی»

کمتر از یک ساعت بعد، ترامپ هیچ اعتنایی به این هشدارها نکرد.ترامپ گفت: «ایالات متحده هرگونه تلاش برای طراحی یک طرح جهانی‌گرا با هدف کنترل هوش مصنوعی که این روزها این‌قدر درباره‌اش صحبت می‌شود را کاملا رد می‌کند. از این پس در اینجا و بعد رسما آن را “فوق‌هوش” می‌نامیم و نامش را تغییر می‌دهیم.»

رهبران جهانی که پس از ترامپ پشت تریبون رفتند اما همچنان از اصطلاح «هوش مصنوعی» استفاده کردند نه «فوق‌هوش».

ترامپ گفت: «هر فناوری بزرگ و تازه‌ای چالش‌هایی به همراه دارد و فوق‌هوش هم از این قاعده مستثنی نیست. اما همان کسانی که می‌گفتند به خاطر گرمایش جهانی، که بعدا اسمش را به تغییرات اقلیمی عوض کردند چون سیاره در حال سرد شدن بود نه گرم شدن، ظرف دوازده سال همه خواهیم مرد، دیدند که هیچ‌کس نمرده است.»

ترامپ افزود: «همین‌ها حالا ادعا می‌کنند هوش مصنوعی قرار است همه ما را بکشد، ربات‌ها به ما حمله کنند و همه‌چیز به فاجعه کامل تبدیل شود.»

دیگران: با احتیاط پیش برویم اما همکاری کنیم

هنری هوفمن، رئیس دپارتمان علوم رایانه دانشگاه شیکاگو، می‌گوید مشکل این است که ترامپ و گوترش هر دو موضوع را به سطحی تقلیل می‌دهند که عملا مفید نیست.

هوفمن در ایمیلی نوشت: «یکی آن را به یک فیلم علمی‌تخیلی تبدیل می‌کند و دیگری طوری رفتار می‌کند که انگار اصلا مسئله‌ای وجود ندارد.»

هوفمن افزود: «هر دو طرف مردم را وادار می‌کنند به جای پرداختن به خطرهای واقعی و راه‌های کاهش آنها طرف یکی از دو اردوگاه را بگیرند.

در این که باید بر سامانه‌های قدرتمند خودکار کنترل کافی داشته باشیم نباید صف‌بندی وجود داشته باشد؛ بحث واقعی این است که چه سازوکارهایی واقعا می‌تواند چنین کنترلی را فراهم کند.»کشورهای دیگر می‌خواهند مطمئن شوند در رقابت هوش مصنوعی میان آمریکا و چین، رقابتی که ترامپ می‌گوید آمریکا در آن پیشتاز است، عقب نمی‌مانند.

امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، و گوترش همچنین این موضوع را به حفاظت از کودکان گره زدند. مکرون گفت: «نباید منتظر بمانیم تا پیامدهای هوش مصنوعی بر سرمان آوار شود. باید همین حالا برای حفاظت از کودکان و نوجوانانمان اقدام کنیم.»

الکساندر استوب، رئیس‌جمهور فنلاند، گفت هوش مصنوعی جهان را دگرگون خواهد کرد؛ دگرگونی‌ای که می‌تواند به نفع بشریت باشد اما نیازمند کنترل‌های قوی است.

استوب گفت: «هوش مصنوعی تاثیرگذارترین فناوری در تاریخ بشر است. این فناوری بر علم، اقتصاد، سیاست، امنیت و خود جوهره انسانیت ما اثر خواهد گذاشت.»

استوب افزود: «انسان‌ها می‌توانند و باید پشت فرمان باشند. ما حق انتخاب داریم؛ می‌توانیم رقابت کنیم، همکاری کنیم یا سرعت را کم کنیم.

در نشست روز چهارشنبه قرار است سم آلتمان، مدیرعامل اوپن‌ای‌آی، نخست پشت تریبون برود، سپس داریو آمودی، مدیرعامل انتروپیک، و در نهایت کلمان دلانگ، مدیرعامل و هم‌بنیان‌گذار شرکت هاگینگ فیس که توسط یکی از برنامه‌های سرکش اوپن‌ای‌آی هک شده است، سخنرانی کنند.

این متن با کمک هوش مصنوعی تهیه شده؛ ترجمه شده از زبان: انگلیسی.

🆔@ScientificDialectics

💢 تنهایی و انزوای اجتماعی تا شش سال از عمر سالم کم میکند

تنهایی و انزوای اجتماعی می‌تواند سال‌های باقی‌مانده بدون بیماری را کاهش دهد و زنان و مردان را به یک شکل تحت تاثیر قرار نمی‌دهد.

انزوای اجتماعی به وضعیتی گفته می‌شود که در آن تماس و مشارکت فرد با دیگران محدود است، در حالی که تنهایی تجربه ذهنی احساس بریدگی و جداافتادگی از دنیای اطراف به شمار می‌رود.

هرچند این دو یکی نیستند، یک مطالعه تازه که در نشریه Nature Communications (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده نشان می‌دهد هر دو با کاهش سال های سالم زندگی ارتباط دارند.

به طور متوسط تنهایی و انزوای اجتماعی حدود شش سال زندگی بدون بیماری را از افراد می‌گیرد و بر سلامت جسمی و روانی آنها اثر می‌گذارد؛ این نتیجه ای است که پژوهشگران پس از تحلیل داده های بیش از ۲۷۰ هزار بزرگسال ۴۰ تا ۶۹ ساله به آن دست یافته‌اند.

لو چی، نویسنده اصلی مطالعه و استاد دانشگاه تولین، گفت که «در مجموع این پژوهش نشان داد انزوای اجتماعی و تنهایی می‌توانند تاثیر قابل توجهی بر امید به زندگی بدون بیماری داشته باشند».

این مطالعه نشان داد این ارتباط در مورد سال هایی که بدون اختلالات روانی مانند افسردگی و اضطراب از دست می‌روند، قوی تر از سال هایی است که فرد بدون بیماری های جسمی مانند دیابت نوع دو، بیماری های قلبی عروقی، بیماری های مزمن تنفسی، بیماری های تحلیل برنده عصبی و سرطان سپری می‌کند.

خبر خوب این است که حفظ یک سبک زندگی سالم می‌تواند اثر منفی انزوای اجتماعی را تا حدی کاهش دهد. اما خبر بد این است که به نظر می‌رسد این کار نمی‌تواند خسارت ناشی از احساس تنهایی را جبران کند.

در سن ۵۰ سالگی افرادی که هم احساس تنهایی داشتند و هم دچار انزوای اجتماعی بودند نسبت به کسانی که هیچ یک را تجربه نمی‌کردند سال های کمتری را بدون ابتلا به بیماری های مزمن مهم سپری کردند.

تفاوت تاثیر این وضعیت بر زنان و مردان چیست؟

زنان و مردان به یک شکل از تنهایی و انزوای اجتماعی آسیب نمی‌بینند و این تفاوت در تاثیر آن بر سلامت آنها نیز دیده می‌شود.

از آنجا که زنان معمولا به پیوند عاطفی اولویت می‌دهند مشکلات سلامت روان آنها بیشتر با احساس تنهایی گره خورده است، در حالی که سلامت روان مردان پیوند قوی تری با انزوای اجتماعی دارد.

در میان زنان، تنهایی و انزوای اجتماعی به معنای ۲.۴ سال زندگی با وضعیت بدتر جسمی و ۳.۷ سال زندگی با وضعیت بدتر روانی بود، در حالی که برای مردان به معنای از دست رفتن ۱.۷ سال زندگی بدون بیماری جسمی و ۵.۸ سال زندگی بدون اختلالات روانی بود.

مردان بیشتر در معرض تجربه همزمان تنهایی و انزوای اجتماعی بودند، منابع اجتماعی، مادی و اقتصادی کمتری در اختیار داشتند و امتیاز پایین تری در شاخص سبک زندگی سالم به دست آوردند.

به گفته نویسندگان این شکاف جنسیتی احتمالا با تفاوت در شیوه ای توضیح داده می‌شود که زنان و مردان از آن طریق حمایت می‌گیرند و به رفاه روانی دست پیدا می‌کنند؛ مردان بیشتر به حضور فیزیکی و تعاملات اجتماعی مکرر متکی هستند و زنان بیشتر بر حمایت عاطفی تکیه می‌کنند.

🆔@ScientificDialectics

💢 انجام ناشیانه کارهای روزمره مغزتان را فعال می‌کند

کارکردن با دست غیرغالب سودمند است، زیرا عادت‌های جدید و غیرمعمول مغز را به چالش می‌کشند.

مغز عاشق چالش است و زمانی که با چالش مواجه می‌شویم، مغزمان از درون برانگیخته می‌شود و عملکرد بهتری پیدا می‌کند. انجام کارهای پیچیده با دست غیرغالب چندان مرسوم نیست و موجب شکل‌گیری سازوکاری می‌شود که باعث انعطاف‌پذیری عصبی می‌شود.

این‌که کاری را به‌شکل غیرمعمول انجام دهید، نورون‌ها را تقویت می‌کند و ارتباط بین آن‌ها را بهبود می‌بخشد که به آن «انعطاف‌پذیری عصبی» می‌گویند.

این فرایند در مواجهه با افت عملکرد سلولی بر اثر بیماری‌های مرتبط با زوال عصبی مانند آلزایمر به‌عنوان یک راهکار محافظتی عمل می‌کند.

پژوهشگران تغییرات ناشی از انعطاف‌پذیری عصبی را در اسکن‌های مغزی رؤیت کرده‌اند. در مطالعه‌ای که در نشریه نقشه‌برداری از مغز انسان منتشر شد، ۲۴ فرد راست‌دست به‌مدت چهار هفته انگشت‌های دست چپ‌شان را به کار گرفتند.

اسکن‌ها نشان دادند آن بخشی از قشر مغز که در یادگیری و مهارت‌های حرکتی نقش دارد، ضخیم‌تر شده است؛ بخشی که معمولاً با افزایش سن نازک‌تر می‌شود.

از این گذشته، معلوم شد که فعالیت نقاط مرتبط با مهارت‌های حرکتی افزایش یافته است.تغییرات مربوط به نقاط مرتبط با کنترل حرکتی محدود بودند و سایر نقاط مغز تحت تأثیر قرار نگرفتند که نشان می‌دهد این تمرین فایده بیشتری برای مغز نداشته است.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 دانشمندان می‌گویند از زمان انجام تازه‌ترین و قدرتمندترین آزمایش هسته‌ای کره شمالی در سال ۲۰۱۷، فعالیت‌های لرزه‌ای به‌طور غیرمنتظره‌ای افزایش یافته است

کره شمالی بین سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۷ میلادی، شش آزمایش زیرزمینی در سایت وسیع آزمایش های هسته ای پونگی-ری واقع در کوه مانتاپ در استان هامگیونگ شمالی انجام داده است.

تازه‌ترین آزمایش که قدرت انفجار آن حدود ۱۶۰ کیلوتن برآورد شده، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶.۳ ایجاد کرد و گفته می‌شود در پی آن، بخشی از سایت احتمالا یک تونل فروریخته است.

از مدت‌ها پیش مشخص بود که آزمایش بمب‌های هسته‌ای، از جمله آزمایش‌های انجام‌شده در نوادا در دوران جنگ سرد، می‌تواند زمین‌لرزه‌های کوچک و قابل تشخیصی ایجاد کند. اما این آثار معمولا موقتی بودند و تنها در روزها و هفته‌های پس از انفجار و در اطراف محل آزمایش، موسوم به «نقطه صفر زمین» مشاهده می‌شدند.

کوانگ‌هی کیم، نویسنده اصلی پژوهشی که روز پنجشنبه در مجله «ساینس» منتشر شد، می‌گوید که آزمایش‌های هسته‌ای کره شمالی به نظر نمی‌رسد تاثیر قابل‌توجهی بر پوسته زمین گذاشته باشند.

با این حال، بر اساس داده‌های امواج لرزه‌ای مربوط به سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۵ که وی در کره جنوبی و همکارانش در چین جمع‌آوری و تحلیل کرده‌اند، در محدوده اطراف کوه مانتاپ، یک هزار و ۳۹۹ زمین‌لرزه رخ داده است و تعداد و بزرگی این زمین‌لرزه‌ها به مرور زمان افزایش یافته است.

نخستین زمین‌لرزه در سال ۲۰۱۳ میلادی، پس از سومین آزمایش هسته‌ای کره شمالی ثبت شد؛ اما به نوشته پژوهشگران، فعالیت لرزه‌ای یعنی تعداد نسبی و شدت زمین‌لرزه‌ها تا سال ۲۰۱۷ در سطح پایینی باقی مانده بود تا اینکه پس از ششمین و قدرتمندترین انفجار به‌طور محسوسی افزایش یافت.

این روند برخلاف الگوی معمول پس از انفجار بود؛ چراکه فعالیت لرزه‌ای در کوه مانتاپ حتی سال‌ها پس از آخرین آزمایش نیز افزایش پیدا کرد.زمین‌لرزه‌های ثبت‌شده شدت زیادی نداشتند و بیشتر آنها بین ۲ تا ۳ ریشتر بودند و به نظر می‌رسد این زمین‌لرزه‌ها در عمق کم رخ داده‌اند.

بر اساس این مطالعه، این منطقه تا پیش از قرن حاضر از نظر زمین‌ساختی آرام بوده و زمین‌لرزه در آن «عملا ناشناخته» بوده است. برخلاف ژاپن در شرق، شبه‌جزیره کره روی پوسته قاره‌ای باثبات قرار دارد.

با این حال، پژوهشگران در این منطقه گسل‌های «درون‌صفحه‌ای» را شناسایی کردند که حاصل شکستگی‌های باستانی در پوسته زمین هستند و فاصله زیادی با مرزهای فعال صفحات تکتونیکی دارند.

پژوهشگران معتقدند افزایش تعداد و شدت زمین‌لرزه‌ها نشان می‌دهد پوسته زمین پس از آزمایش هسته‌ای سال ۲۰۱۷ به شرایط عادی بازنگشته است. در عوض، با فعال‌شدن دست‌کم دو گسل قدیمی، فعالیت لرزه‌ای افزایش یافته است.

به گفته او، شکل نامنظم کوه شیب‌دار و نامتقارن مانتاپ ممکن است باعث شده باشد برخی گسل‌ها بیش از گسل‌های دیگر در آستانه گسیختگی قرار داشته باشند و انفجارهای زیرزمینی این گسل‌ها را فعال کرده باشند.

فعالیت‌های لرزه‌ای با منشا انسانی که با تاخیر ظاهر می‌شوند و برای مدت طولانی ادامه دارند، پدیده‌ای بی‌سابقه نیستند.

در هلند، از زمان آغاز استخراج گاز در دهه ۱۹۶۰ میلادی تاکنون بیش از ۱۷۰۰ زمین‌لرزه رخ داده و این فعالیت‌های لرزه‌ای به املاک و ساختمان‌ها آسیب رسانده‌اند.

در ایالت اوکلاهما نیز تولید نفت و گاز بین سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۵ میلادی به تزریق پساب انجامید که در آن سیالات به زیر زمین منتقل و ذخیره می‌شوند و افزایش چشمگیری در فعالیت لرزه‌ای این ایالت ایجاد کرد.

نویسندگان این مطالعه نوشتند که کشف این موضوع که آزمایش‌های هسته‌ای زیرزمینی می‌توانند فعالیت‌های لرزه‌ای فزاینده‌ای را ایجاد کنند، ممکن است پایش بلندمدت سایت‌های آزمایش هسته‌ای زیرزمینی را پیچیده‌تر کند و مرز میان «رویدادهای مرتبط با انفجار و رویدادهای زمین‌ساختی» را مبهم‌تر سازد.

پژوهشگران هیچ شواهدی از انجام آزمایش هسته‌ای دیگری در کره شمالی پس از سال ۲۰۱۷ پیدا نکرده‌اند. این گروه همچنین به سایت آزمایش هسته‌ای پونگی-ری و داده‌های لرزه‌ای کره شمالی دسترسی نداشته است.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گزارش داد که کره شمالی از مارس ۲۰۲۲ بازسازی تونل‌های آزمایش را آغاز کرده است و گزارشی از آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا در سال ۲۰۲۵ اعلام کرد که کره شمالی سایت آزمایش هسته‌ای خود را بازسازی کرده است.

https://www.zmescience.com/other/defense/north-koreas-nuclear-tests-may-have-reawakened-ancient-faults-causing-more-than-1400-earthquakes-since-2017/

🆔@ScientificDialectics

💢 اگر به‌شکل مستقیم و مکرر با ترس‌های خود مواجه شویم، می‌توانیم آن‌ها را تحت کنترل دربیاوریم یا به‌کلی از بین ببریم

ترسیدن هیچ ایرادی ندارد و ترس چیزی از ارزش انسان کم نمی‌کند، اما گاهی جلوی پیشرفت را می‌گیرد.

شاید از انجام کارهایی که به دیگران کمک می‌کنند، به زندگی‌تان معنا می‌بخشند یا باعث شادی‌تان می‌شوند اجتناب کنید.

ممکن است در این شرایط تصمیم بگیرید برای رشد و پیشرفت از سد ترس‌هایتان عبور کنید.روشی برای غلبه بر ترس‌ها وجود دارد که امتحانش را پس داده است.

این روش از پشتوانه علمی قابل‌قبولی برخوردار است.مواجهه‌درمانی باعث می‌شود به‌شکل ایمن و تدریجی با ترس‌های خود روبه‌رو شود تا دیگر مغزتان سیگنال «هشدار» نفرستد.

تحلیل فراگیر مجله بین‌المللی روان‌شناسی و روان‌درمانی در سال ۲۰۱۸ نشان داد که مواجهه‌درمانی یکی از مؤثرترین روش‌های درمان اختلالات اضطرابی است.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 خورخه پالما ، یکی از تاثیرگذارترین خوانندگان، ترانه‌سرایان و آهنگسازان موسیقی معاصر پرتغال، در ۷۶ سالگی درگذشت

شخصیت موسیقایی شگفت‌انگیز خورخه، ناآرام، آزاد، غیرقابل پیش‌بینی و مسحورکننده، حاضر بود.

نگاه و نوشتارش چابک بود، ملودی‌هایش لطیف و یگانه.

او جهانی را پیش چشم می‌آورد که یا از آن بودیم یا می‌خواستیم بخشی از آن شویم.

یکی از پرشنونده‌ترین اثر او که در ایران نیز طرفداران زیادی دارد تقدیم شما علاقمندان آثار موسیقی فاخر جهان.

🆔@ScientificDialectics

💢 الگوی غذایی روزانه‌ای که به مقابله با التهاب کمک می‌کند

ابرغذاها نجات‌تان نمی‌دهند. متخصصان تغذیه می‌گویند الگوی غذایی روزانه است که به کاهش التهاب کمک می‌کند.

به یک ماده غذایی خاص نیاز ندارید، بلکه باید به الگوی غذایی‌تان دقت کنید. همه با غذاهای ضدالتهابی آشنایی دارند. اما اگر از این غذاها استفاده کنید و رژیم غذایی ضعیفی داشته باشید، تغییر خاصی رخ نمی‌دهد.

مهم این است که مدام غذاهای ضدالتهابی بخورید؛ غذاهایی که بیشترشان همه‌جا در دسترس هستند، تهیه‌شان آسان بوده و طعم خوبی هم دارند.

کربوهیدرات‌ها دشمن شما نیستند

شاید اگر بدانید غذاهای ضدالتهاب اغلب به دسته کربوهیدرات‌ها تعلق دارند- سبزیجات، میوه‌ها، دانه‌ها و گیاهان معطر- در برنامه غذایی کم‌کربوهیدرات خود تجدیدنظر کنید.

مارتا مک‌کیتریک، متخصص تغذیه و کارشناس دیابت می گوید: «خیلی‌ها با مشکل مقاومت به انسولین دست‌به‌گریبان هستند و تصور می‌کنند که با وجود این مشکل نباید کربوهیدرات بخورند. آیا رژیم کم‌کربوهیدرات نتیجه می‌دهد؟ قطعاً.»

کربوهیدرات‌ها برای بیشتر افراد مشکل‌ساز نمی‌شوند، به شرط آن‌که به‌شکل طبیعی خود مصرف شوند و فوق‌فرآوری‌شده نباشند، با مواد التهاب‌زا مانند شکر تصفیه‌شده ترکیب نشده باشند و پخت‌شان در دمای پایین انجام گرفته باشد.

برای تشخیص ظرفیت ضدالتهابی مواد غذایی باید به رنگ‌شان دقت کنید: قرمز تیره، بنفش، نارنجی و سبز. این رنگ‌ها نشان می‌دهند که خوراکی مورد نظر سرشار از ترکیبات پلی‌فنلی است؛ ترکیباتی که آنزیم‌های التهاب‌زا را خنثی می‌کنند.

این خوراکی‌ها سرشار از فیبر هستند که غذای باکتری‌های مفید به‌شمار می‌روند؛ باکتری‌هایی که با تولید اسیدهای چرب کوتاه‌زنجیر با التهاب مقابله می‌کنند. چربی‌های سالم هم مفید هستند.

مصرف این خوراکی‌ها تا حدی تأثیر ناشی از مصرف تفریحی غذاهای التهاب‌زا از جمله نوشیدنی‌ها و خوراکی‌های شیرین، کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده، غذاهای سرخ‌کردنی، مصرف بیش‌ازحد گوشت قرمز و چربی‌های ترانس مانند مارگارین، روغن‌های جامد و چربی حیوانی را خنثی می‌کند.کربوهیدرات‌های ضدالتهابی شامل موارد زیر هستند:

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 ریشه خودارضایی در انسان‌ها به اجداد نخستی‌سان در ۴۰ میلیون سال پیش بازمی‌گردد

زیست‌شناسان تکاملی می‌گویند منشاء خودارضایی را در پستانداران باستانی که ده‌ها میلیون سال قبل از انسان‌های اولیه می‌زیسته‌اند، ردیابی کرده‌اند.

یافته‌های جدید حاصل بررسی «بزرگترین مجموعه داده» راجع به خودارضایی در نخستی‌سانان است که تا کنون گردآوری شده و تأیید می‌کند که این رفتار مختص انسان‌ها نبوده و ریشه در خویشاوندان ژنتیکی بشر داشته که پیش از آن می‌زیسته‌اند. دانشمندان می‌گویند این رفتار ده‌ها میلیون سال قبل از انسان‌ها وجود داشته است، با این حال تصریح می‌کنند که هدف تکاملی آن روشن نیست.

در واقع از منظر تکاملی، خودارضایی عملی پرهزینه، بیهوده، باعث حواس‌پرتی و حتی خطرناک به نظر می‌رسد با این حال وجودش حفظ شده است. تیمی از محققان اکنون در دانشگاه کالج لندن در پژوهش خود به تاریخچه این رفتار پرداختند، به این امید که منشاء یک معمای تکاملی را بیابند.

دکتر ماتیلدا بریندل، محقق ارشد این مطالعه در دانشگاه کالج لندن، در این باره می‌گوید: «آنچه می‌توانیم بگوییم این است که این رفتار حدود ۴۰ میلیون سال پیش در جد مشترک همه میمون‌ها و شامپانزه‌ها وجود داشته است. در واقع اینطور نیست که برخی از گونه‌ها یک روز از خواب بلند شوند و شروع به انجام آن کنند، این یک خصوصیت باستانی و تکامل‌یافته است.»

برای بازسازی تاریخچه خودارضایی، دانشمندان صدها مقاله، پاسخ پرسشنامه‌های متعدد و یادداشت‌های شخصی در مورد خودارضایی پستانداران را که توسط نخستی‌شناسان و نگهبانان باغ وحش‌ها تهیه شده بود مورد مطالعه قرار دادند.

آنها سپس اطلاعات مربوط به درخت تکاملی نخستی‌سانان را نقشه‌برداری کردند و نشان دادند که چگونه این فعالیت در ریشه در نسل‌های گذشته داشته است. دانشمندان در مقاله خود گفته‌اند که خودارضایی در میان پستانداران و در همه جنس‌ها و سنین رایج بوده، با این حال اینکه چرا بیش از ۴۰ میلیون سال پیش تکامل یافته معلوم نیست.

تجزیه و تحلیل‌های دانشمندان نشان می‌دهد که خودارضایی در جنس نر شانس جفت‌یابی و باردار شدن ماده را افزایش می‌دهد. به عنوان مثال، یک نر که در نزاع برای جفت‌گیری از رقیبان خود پایین‌تر است ممکن است آنقدر خودارضایی کند که زمان برانگیختگی خود را قبل از رابطه جنسی افزایش دهد.

این به معنی ارسال این پیام است که او می‌تواند سریعتر با شریکش جفت‌گیری کرده و آن را باردار کند قبل از اینکه رقیب تنومندش از راه برسد و مانع او شود. دانشمندان می‌گویند خودارضایی همچنین می‌تواند به جنس نر کمک کند تا اسپرم‌های قدیمی را از بین ببرند و اسپرم‌های تازه‌تر و رقابتی‌تری برای رابطه جنسی داشته باشند.

محققان همچنین دریافته‌اند که خودارضایی جنس نر در پستانداران با سطح عفونت‌های مقاربتی رابطه دارد. یک توضیح می‌تواند این باشد که خودارضایی بعد از رابطه جنسی به شستشوی دستگاه تناسلی کمک می‌کند و خطر ابتلا به عفونت را کاهش می‌دهد.

دکتر بریندل گفت که برای شناسایی عوامل تکاملی خودارضایی در زنان به داده‌های بیشتری نیاز است. یک ایده این است که خودارضایی قبل از رابطه جنسی بر نخستی‌های ماده که آماده بارداری هستند تأثیر می‌گذارد. به این نحو که با کاستن از میزان اسیدی بودن واژن، آن را برای اسپرم جفت انتخابی مساعدتر می‌کند.

وی افزود: «این یک رفتار رایج در سراسر قلمرو حیوانات است و به نظر من کاملاً گیج‌کننده می‌آید که هیچ کس قبلاً در مورد آن تحقیق نکرده است. در جواب افرادی که فکر می‌کنند خودارضایی اشتباه یا به نوعی غیرطبیعی است، باید گفت که این یک رفتار کاملا طبیعی است. این بخشی از کارنامه سالم رفتارهای جنسی ما است.»

https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rspb.2023.0061

🆔@ScientificDialectics

💢 لیتیوم: ماده‌ای معدنی با اثرات گسترده بر مغز و بدن

لیتیوم که زمانی به‌عنوان داروی اختلال دوقطبی شناخته می‌شد، این‌بار به‌عنوان یک ماده مغذی ضروری برای بدن مورد توجه قرار گرفته است.

لیتیوم که بیشتر به‌عنوان داروی اختلال دوقطبی شناخته می‌شود، به‌شکل طبیعی در مقادیر اندک در بدن وجود دارد و از طریق آب و غذا به بدن راه پیدا می‌کند.

این ماده بر ده‌ها مسیر پیام‌رسانی سلولی اثر می‌گذارد که در سلامت مغز، التهاب و ترمیم سلولی دخیل هستند. آپیجیان از معدود پزشکانی است که لیتیوم را جزو مواد مغذی ضروری برای بدن می‌داند.

فرایند درمان بیماران کلیوی و دیالیزی باعث دفع لیتیوم می‌شود. از این‌رو، این افراد در معرض خطر کمبود لیتیوم قرار دارند. با این‌حال، ممکن است این کمبود علل دیگری هم داشته باشد. هنوز مقدار مشخصی برای لیتیوم دریافتی روزانه تعیین نشده است.

میزان لیتیوم بدن تا حدی به میزان تماس روزانه با این ماده بستگی دارد که بخش عمده آن از طریق آب‌های زیرزمینی تأمین می‌شود. میزان لیتیوم موجود در آب‌های زیرزمینی بسته به محل زندگی بین ۲٫۳ میکروگرم در هرلیتر و بیش از ۱۴۹ میلی‌گرم در هرلیتر متغیر است.

لیتیوم از طریق روده جذب و بعد از یک روز از طریق کلیه‌ها دفع می‌شود و با نوشیدن آب، مصرف غلات صبحانه و خوردن سیب‌زمینی، گوجه‌فرنگی، نخود، سبزی‌های برگ‌دار و کلم جایگزین می‌شود.تغییرات مربوط به رژیم غذایی به‌ویژه تصفیه آب به روش اسمز معکوس با کاهش میزان دریافت لیتیوم ارتباط دارد.

نتایج یک مطالعه نشان داد غذاهای فوق‌فرآوری‌شده میزان لیتیوم دریافتی را کاهش می‌دهند.  براساس مطالعات جمعیتی گسترده‌ای که انجام گرفته است، لیتیوم عموماً با بهبود سلامت روان ارتباط دارد.

تحلیل فراگیر مجله روان‌پزشکی بریتانیا نشان می‌دهد که نرخ خودکشی در مناطقی که لیتیوم بیشتری در آب آشامیدنی خود دارند به‌مراتب پایین‌تر است. پژوهشگران می‌گویند این مسئله از تأثیر لیتیوم در کاهش علائم اختلالات خلقی یا کاهش پرخاشگری نشأت می‌گیرد.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 عفونت‌های نادر در بارداری با افزایش خطر اوتیسم و ناتوانی شدید ذهنی مرتبط است

یک مطالعه جدید نشان می‌دهد کودکان مبتلا‌به عفونت‌هایی مانند سیفلیس، سرخجه و سیتومگالوویروس بسیار بیشتر دچار اوتیسم و ناتوانی ذهنی می‌شوند.

بر اساس یک پژوهش جدید، کودکانی که در دوران بارداری به عفونتهای منتقل‌شده از مادر مبتلا شده‌اند، در مقایسه با کودکانی که چنین عفونتی نداشته‌اند، حدود سه برابر بیشتر در معرض تشخیص اوتیسم در سالهای بعد زندگی و بیش از هفت برابر بیشتر در معرض تشخیص ناتوانی ذهنی قرار دارند.

به گفته نویسندگان، این یافته نشان می‌دهد برخی عفونتهایی که در دوران بارداری به جنین منتقل می‌شوند ممکن است اثرات بلندمدتی بر رشد مغز داشته باشند.این دسته از عفونتها که با نام TORCH شناخته می‌شوند، یعنی گروهی از عفونتها که می‌توانند از زن باردار به جنین منتقل شوند، شامل سیفلیس، سرخجه، توکسوپلاسموز، سیتومگالوویروس و هرپس‌ویروس هستند.

برخلاف بسیاری از عفونتهای شایع، این عوامل بیماریزا گاهی می‌توانند از جفت عبور کنند و مستقیما روی جنین اثر بگذارند و خطر سقط جنین، مرده‌زایی و عوارض بارداری را افزایش دهند.

رنه گاردنر، پژوهشگر در دپارتمان بهداشت عمومی جهانی در موسسه کارولینسکا و از مشارکت‌کنندگان این مطالعه، گفت: «هرچند این عفونتهای مادرزادی نادر هستند، بخشی از آنها قابل پیشگیری است و همین موضوع آنها را از منظر سلامت عمومی مهم می‌کند.»

در این پژوهش، سوابق ۳٫۷ میلیون نفر که بین سالهای ۱۹۸۷ تا ۲۰۲۱ در سوئد متولد شده‌اند بررسی شد. از این میان، برای ۹۷۵ نفر عفونت مادرزادی TORCH تشخیص داده شده بود. پژوهشگران این افراد را تا سه دهه پیگیری کردند تا ببینند آیا این عفونتها با تشخیصهای بعدی و نتایج آموزشی مرتبط هستند یا نه.

هرچند این عفونتها سهم بسیار اندکی از کل موارد اوتیسم در جمعیت را تشکیل می‌دهند، کودکانی که درگیر آنها می‌شوند با خطر بالاتری برای ابتلا به اوتیسم و ناتوانی ذهنی روبه‌رو هستند.

به گفته نویسندگان، از هر پنج کودکی که با عفونت TORCH متولد می‌شود، ممکن است یک نفر بعدا دچار اوتیسم شود. علاوه بر اوتیسم، تولد با چنین عفونتهایی با افزایش خطر ناتوانی ذهنی در همه سطوح همراه بود.

خطر ناتوانی ذهنی شدید تا عمیق در این کودکان تا ۳۰ برابر بیشتر از کودکانی بود که عفونت نداشتند.حتی بدون آنکه تشخیصی ثبت شود، به نظر می‌رسد این عفونتها بر نتایج آموزشی اثر می‌گذارند.

در این مطالعه ۴۲۰ نفر با عفونت TORCH شناسایی شده بودند که بدون تشخیص اوتیسم یا ناتوانی ذهنی، عملکرد ضعیفی در مدرسه داشتند.عفونتهای TORCH از نظر الگوی همه‌گیری و شیوع با هم تفاوت دارند. شایعترین (منبع به زبان انگلیسی) عفونت مادرزادی در سطح جهان سیتومگالوویروس (CMV) است که حدود یک نوزاد از هر ۱۵۰ نوزاد را درگیر می‌کند.

بار این عفونت در کشورهای با درآمد پایین و متوسط به‌مراتب بیشتر است. چگونه می‌توان این خطرها را کاهش داد؟

به گفته نویسندگان، این مطالعه اهمیت تقویت راهبردهای پیشگیرانه را به‌ویژه در مناطقی با نرخ بالاتر عفونت برجسته می‌کند.این پژوهش بر اهمیت سلامت عمومیِ تدوین، اجرای و تداوم برنامه‌های واکسیناسیون گسترده برای پیشگیری از این عفونتها تاکید دارد.

نویسندگان همچنین اشاره کردند که نظامهای موجود (مانند نظام سوئد) ممکن است موارد بدون علامت را از قلم بیندازند زیرا غربالگری نوزادان برای عفونتهای TORCH به طور فراگیر اجرا نمی‌شود و خواستار تدوین راهبردهای بهتری برای شناسایی این موارد شدند.

این متن با کمک هوش مصنوعی تهیه شده؛ ترجمه شده از زبان: انگلیسی.

🆔@ScientificDialectics

💢 باستان‌شناسی در ترویا: کشف یک آگورای ۲۸۰۰ ساله، شهر پس از جنگ متروکه نشد

کاوش‌های تپه هیصارلیک در ترکیه قدیمی‌ترین آگورای شهر را آشکار کرده و نشان می‌دهد تروا پس از جنگ نه رها، که ۸۰ تا ۹۰ سال بعد دوباره آباد شده و پیش از ورود ایولی‌ها قرن‌ها متروکه نبوده است.

شهر باستانی تروا که بر فراز تپه هیسرلیک در شمال‌غربی ترکیه قرار دارد و همچنان برای پژوهشگران و علاقه‌مندان شگفتیهای تازه‌ای رو می‌کند ، به‌ویژه این روزها با اکران فیلم «اودیسه» ساخته کریستوفر نولان.

کاوشهای باستان‌شناسی که از سال ۲۰۱۴ به‌وسیله وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه و دانشگاه چاناک‌قلعه ۱۸ مارس انجام می‌شود، بقایای کهن‌ترین آگورای این شهر را که حدود ۲۸۰۰ سال قدمت دارد آشکار کرده است.

تا کنون تاریخ‌دانان بر این باور بودند که این شهر پس از سقوطش، که به‌طور سنتی سال ۱۱۸۴ پیش از میلاد تاریخ‌گذاری می‌شود، برای چندین سده کاملا متروک مانده بود تا آنکه در سده هشتم پیش از میلاد یونانیان آئولی رسیدند و نام آن را «ایلیون» تغییر دادند.

تاریخ باستان‌شناسی تروا چیست؟

بازکشف این شهر باستانی که در سال ۱۹۹۸ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد، پیشینه‌ای طولانی دارد.

حدود سال ۱۸۷۰ بود که باستان‌شناس آلمانی هاینریش شلیمان نخستین کاوشها را با تکیه بر منظومه‌های حماسی هومر، «ایلیاد» و «اودیسه»، آغاز کرد و برای تاریخ‌گذاری محوطه، نه دوره اصلی از تروا ۱ تا تروا ۹ در نظر گرفت.

منطقه‌ای که اکنون بررسی شده، بخشی از یک فضای عمومی متعلق به تروا ۶ (حدود ۱۷۰۰ تا ۱۳۰۰ پیش از میلاد) است؛ دوره‌ای که اوج شکوفایی شهر پیش از جنگ افسانه‌ای به‌شمار می‌رود.

کشف آگورای تازه همراه با یافتن یک خیابان سنگ‌فرش‌شده به‌سوی دروازه جنوبی و سفالهای عصر آهن روایت پذیرفته‌شده تاکنون درباره دوره‌ای طولانی از خالی‌شدن شهر از سکنه را زیر سوال می‌برد.

ریحان کورپه، معاون مدیر حفاریها، توضیح می‌دهد که مهاجران جدید تنها ۸۰ تا ۹۰ سال پس از سقوط تروا به اینجا رسیدند و با استفاده دوباره از دیوارهای شهر خانه‌های خود را ساختند.

این متن با کمک هوش مصنوعی تهیه شده؛ ترجمه شده از زبان: ایتالیایی

🆔@ScientificDialectics

💢 چگونه ظرف مدت یک سال و بدون صرف هزینه روند بیماری قلبی را به عقب برگردانیم؟

یکی از مهم‌ترین کارهایی که می‌توانید برای قلب‌تان انجام دهید، هیچ نیازی به تحرک ندارد.

پژوهشگران در یک مطالعه جدید به مقایسه یک داروی رایج کاهش وزن با ورزش پرداختند تا ببینند کدام‌یک تأثیر بیشتری روی عروق می‌گذارند.

ورزش در طول یک سال توانست روند بیماری قلبی‌عروقی را به عقب برگرداند.ورزش باعث کاهش التهاب شد و میزان پلاک‌های موجود در عروق را به حداقل رساند، اما داروی مورد نظر نتوانست چنین تأثیری از خود به‌جا بگذارد.

نتایج این مطالعه، که در نشریه سوخت‌و‌ساز نیچر منتشر شده است، نشان می‌دهد که توجه به کلسترول و دارو در رابطه با بیماری‌های قلبی باعث می‌شود از موضوع مهم‌تری غافل بمانیم: دو ابزار بسیار مؤثر برای محافظت از قلب  که هیچ هزینه‌ای ندارند و به‌نحوی عمل می‌کنند که خیلی‌ها- حتی بیشتر پزشکان- متوجه آن نمی‌شود.

در دانشکده پزشکی درباره این مسئله صحبت نمی‌شود، اما در ادامه به واکاوی آن می‌پردازیم.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 شاید جای دو ادویه مهم در ماست صبحانه شما خالی باشد؛ دو ادویه‌ای که برای تقویت باکتری‌های روده مفید هستند.

دارچین و زنجبیل در بهبود عطر و طعم غذا خلاصه نمی‌شود.

یک کارآزمایی کوچک و جدید نشان داده که گنجاندن این‌دو ادویه در رژیم غذایی باعث افزایش سطح باکتری‌هایی می‌شود که به کنترل قند خون کمک می‌کنند؛ ترفندی کم‌هزینه که به گفته پژوهشگران ارزش امتحان کردن را دارد.

پژوهشگران در این مطالعه که در همایش تغذیه ۲۰۲۶ ارائه شد، نقش پلی‌فنل‌ها یا همان ترکیبات طبیعی موجود در ادویه‌ها را در تغذیه باکتری‌های مفید روده بررسی کردند تا ببینند آیا این ترکیبات به ارتقای سطح سلامتی هم کمک می‌کنند یا خیر.

پژوهشگران از ۲۵ داوطلب خانم با میانگین سنی ۵۸ سال خواستند روزی دو مرتبه به‌مدت چهار هفته از ماست حاوی زنجبیل و دارچین یا ماست ساده استفاده کنند و بین دوره مصرف آن‌ها یک وقفه دوهفته‌ای در نظر بگیرند.ماست به این دلیل انتخاب شد که حامل ترکیبات پری‌بیوتیک است و به تقویت سلامت روده کمک می‌کند.

پژوهشگران به ماست دارچین و زنجبیل اضافه کردند تا فواید آن‌ها را بررسی کنند.بررسی نمونه مدفوع داوطلبان نشان داد که ترکیب باکتری‌های روده آن‌ها تغییر قابل‌توجهی نداشته است.

با این‌حال، جمعیت سه گروه باکتریایی به نام آلیستیپس، روزبوریا و رومینوکوک افزایش داشت. این‌سه گروه باکتریایی با افزایش سطح پپتید وای‌وای و بوتیرات ارتباط دارند.

بوتیرات نوعی اسید چرب کوتاه‌زنجیر است که باعث کنترل قند خون می‌شود.پپتید وای‌وای با کنترل اشتها و کاهش سرعت هضم به کاهش وزن کمک می‌کند.

سطح این ترکیب در مطالعه حاضر حتی بعد از اتمام دوره مصرف ادویه‌ها همچنان بالا بود.اسیدهای چرب کوتاه‌زنجیر از اسیدهای چرب گوناگون تشکیل شده‌اند که هرکدام فواید خاص خود را دارند.

بوتیرات یکی از رایج‌ترین اسیدهای چرب است و باعث فعال‌شدن سازوکاری می‌شود که از افزایش قند خون جلوگیری می‌کند. بوتیرات بافت پوششی روده بزرگ را تقویت می‌کند و وجود آن برای حفظ یکپارچگی سد دفاعی روده ضروری است.

این یافته‌ها نشان می‌دهند که افزودن دارچین و زنجبیل به ماست باعث تقویت رشد باکتری‌های مفید روده می‌شود که به‌نوبه‌خود باعث تولید ترکیبات مؤثر و کنترل قند خون می‌شوند.

افرادی که از ناراحتی‌های خفیف گوارشی مانند نفخ، گاز یا عملکرد نامنظم روده رنج می‌برند، اما مشکل‌شان همچنان نامعلوم است.افرادی که آنتی‌بیوتیک مصرف کرده‌اند. آنتی‌بیوتیک‌ها علاوه بر باکتری‌های مضر باعث ازبین‌رفتن باکتری‌های مفید می‌شوند.

افرادی که به حفظ سلامت روده اهمیت می‌دهند؛ به‌ویژه سالمندان که بیش از همه با مشکلات گوارشی دست‌به‌گریبان هستند.افرادی که از التهاب خفیف و مزمن رنج می‌برند. دارچین و زنجبیل خواص ضدالتهابی دارند.

این ‌دو ادویه برای افرادی که از نفخ ناشی از مصرف شیر، تجمع گاز، دفع نامنظم یا ناراحتی‌های گوارشی رنج می‌برند و مشکل حادی در روده‌های خود ندارند مفید هستند.

مواد غذایی سرشار از پری‌بیوتیک حاوی فیبر هضم‌نشده فراوانی هستند و به تغذیه میکروب‌های روده کمک می‌کنند. سیر، پیاز، مارچوبه، موز، جو دوسر، سیب، دانه‌های کتان و چیا، حبوبات، شلغم شیرازی، ریشه کاسنی و جو چند نمونه از این مواد غذایی هستند.

این مواد غذایی حاوی باکتری‌های مفیدی هستند که در روده مستقر شده یا بر میکروبیوم روده اثر می‌گذارند. ماست، کفیر، کلم‌ترش، کیمچی، تمپه، میسو، کامبوچا و خیارشور تخمیری چند نمونه از این مواد غذایی هستند.

بعضی از ادویه‌جات از جمله زنجبیل، زردچوبه و فلفل دلمه‌ای کاین باعث رقیق‌شدن خون می‌شوند و مقدار زیاد آن‌ها ممکن است با داروهای ضدانعقاد تداخل داشته باشد یا بر جذب و سوخت‌وساز بعضی از داروها تأثیر منفی بگذارد.

اگر دارو می‌خورید، بهتر است قبل از افزودن ادویه‌جات به رژیم غذایی خود با پزشک، داروساز یا متخصص تغذیه مشورت کنید.

دارچین هم ملاحظات خاص خود را می‌طلبد؛ به‌ویژه دارچین ارزان‌قیمت کاسیا که در بیشتر فروشگاه‌ها عرضه می‌شود. این دارچین حاوی کومارین فراوان است و به خطر خونریزی دامن می‌زند.

مقدار کومارین موجود در دارچین سیلان، که به‌عنوان دارچین اصلی شناخته می‌شود، ناچیز است.کومارین ممکن است برای افراد مبتلا به بیماری‌های کبدی، کودکان، خانم‌های باردار و مادران شیرده خطرناک باشد.

🆔@ScientificDialectics

💢 معمای ژنتیکی بلوغ؛ از بلوند طلایی تا قهوه‌ای تیره

چرا موهای روشن کودکان، با افزایش سن تیره می‌شود؟

قطعاً بارها در اطرافمان دیده‌ایم که کودکان یکی دو سال بعد از تولدشان، موهای بور و روشنی دارند ولی تدریجاً و با بزرگ شدنشان، رنگ موهایشان تیره می‌شود و درنهایت در بزرگ‌سالی موهایی به رنگ قهوه‌ای تیره یا حتی سیاه خواهند داشت؛ اما واقعاً ماجرا چیست؟

اگر بخواهیم جواب کوتاهی به این سؤال بدهیم، پاسخ این است که رنگ مو، توسط یک واکنش متقابل پیچیده از ژن‌ها، سلول‌های تولیدکننده رنگدانه و هورمون‌ها کنترل می‌شود.

دانشمندان بخش عمده‌ای از ژن‌های درگیر در رنگ مو را شناسایی کرده‌اند و به آنها واقف‌اند ولی هنوز در تلاشند تا بفهمند چرا موهای برخی از کودکان که در بچگی بلوند بوده، با گذر سن تیره می‌شود ولی رنگ روشن موهای برخی دیگر در تمام عمرشان روشن می‌ماند.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 فشار در حال افزایش است: نقض ۷ مرز از ۹ مرز سیاره‌ای و راه‌های تغییر مسیر

گزارش تازه «ارزیابی سلامت سیاره‌ای» هشدار می‌دهد که هفت سامانه حیاتی پشتیبان زندگی در زمین با رکوردشکنی از مرزهای ایمنی عبور کرده‌اند.

فشار بر سامانه‌های حیاتی پشتیبان زندگی روی زمین رو به افزایش است و دانشمندان هشدار می‌دهند که هفت مرز سیاره‌ای که پیشتر نقض شده‌اند همچنان در حال وخیم‌تر شدن هستند.

آخرین گزارش «بررسی سلامت سیاره» که توسط بیش از ۶۰ دانشمند تهیه شده و محصول موسسه پوتسدام تحقیقات تاثیرات اقلیمی (PIK) است، پس از ۱۲ ماه گرمای رکوردشکن اقیانوس‌ها، سیل‌ها، آتش‌سوزی‌های جنگلی و موج‌های گرمای شدید که سال ۲۰۲۶ را رقم زده‌اند منتشر شده‌است. این ارزیابی نشان می‌دهد هر هفت مرز سیاره‌ای نقض‌شده اکنون در بالاترین سطح ثبت‌شده تخطی قرار دارند؛ با این حال تاکید می‌کند که ما «دانش، ظرفیت و راه‌حل‌ها» را برای تغییر مسیر در اختیار داریم.

بوریس ساکشوفسکی، دانشمند PIK (منبع به زبان انگلیسی) و نویسنده اصلی این گزارش، می‌گوید: «تشخیص کاملا روشن است.» او اضافه می‌کند: «فشار بر همه مرزهای سیاره‌ای که از فضای امن بهره‌برداری خارج شده‌اند رو به افزایش است. این یعنی خطر تغییرات گسترده، پایدار و بالقوه غیرقابل بازگشت در حال بیشتر شدن است، در حالی که حاشیه خطای ما برای مقابله با این مشکلات رو به کاهش است.»

۹ مرز سیاره‌ای کدام‌اند؟

علم مرزهای سیاره‌ای که در سال ۲۰۲۳ راه‌اندازی شد، هدفش پر کردن شکاف‌های مهم در درک ما از سامانه‌های پشتیبان حیات روی زمین است. این چارچوب ۹ مرز را تعریف کرده‌است که باید در محدوده‌های امن باقی بمانند تا انسانیت «ایمن» و جهان طبیعی «تاب‌آور» بماند. دانشمندان دهه‌هاست این مرزها را پایش می‌کنند تا وضعیت سیاره را رصد کنند.

هفت مرز نقض‌شده عبارت‌اند از تغییرات اقلیمی (تغییر بلندمدت دمای زمین و الگوهای آب‌وهوایی)، تغییر در یکپارچگی زیست‌کره (سلامت، کارکرد و تاب‌آوری کلی سامانه زنده زمین)، تغییر در سامانه‌های کاربری زمین (بر اثر فعالیت‌های انسانی مانند کشاورزی)، تغییر در منابع آب شیرین، دستکاری جریان‌های بیوژئوشیمیایی، ورود موجودات و ترکیبات نو (مانند میکروپلاستیک‌ها) و اسیدی شدن اقیانوس‌ها.

اسیدی شدن اقیانوس‌ها سال گذشته از مرز امن عبور کرد؛ پس از آنکه دانشمندان دریافتند pH سطح اقیانوس حدود ۰.۱ واحد کاهش یافته و از آغاز عصر صنعتی تاکنون موجب افزایش ۳۰ تا ۴۰ درصدی اسیدی بودن آب شده‌است.

اکنون تنها مرزهای سیاره‌ای که انسان‌ها هنوز نقض نکرده‌اند کاهش لایه ازن در استراتوسفر (نازک شدن سپر حفاظتی زمین) و بارگذاری ذرات معلق در جو (آلودگی هوا) هستند؛ دو شاخصی که در دهه گذشته نشانه‌هایی از بهبود نشان داده‌اند. با این حال دانشمندان هشدار می‌دهند پیشرفت جهانی ممکن است سطح‌های ناایمن ذرات معلق را که در برخی مناطق همچنان پابرجاست «آشکار» کند.

«راه‌حل‌هایی برای تغییر مسیر داریم»

این گزارش مخازن طبیعی کربن مانند اقیانوس‌ها، جنگل‌ها و باتلاق‌های تورب‌دار را برای دستیابی به انتشار خالص صفر حیاتی می‌داند.

پوشش گیاهی و خاک‌ها بخش قابل توجهی از دی‌اکسیدکربن ناشی از فعالیت‌های انسانی را جذب می‌کنند، اما تکرار رویدادهای حدی آب‌وهوایی که با تغییرات اقلیمی محتمل‌تر شده‌اند این سامانه‌ها را فرسوده می‌کند. در برخی مناطق، اکوسیستم‌ها عملا از مخزن کربن به منبع کربن تبدیل شده‌اند، یعنی اکنون بیش از آنکه CO2 جذب کنند آن را تولید می‌کنند.

ساکشوفسکی هشدار می‌دهد سیاره ما اکنون در معرض از دست دادن «ظرفیت ضربه‌گیری در برابر فشارهای فزاینده‌ای» است که بر آن وارد می‌کنیم و استدلال می‌کند که ممکن است تاب‌آوری مخازن کربن زمینی را بیش‌برآورد کرده باشیم.

یوهان راکستروم، مدیر PIK و هم‌نویسنده گزارش، می‌گوید: «ما از موهبت زمان برخوردار نیستیم، اما دانش، ظرفیت و راه‌حل‌هایی برای تغییر مسیر داریم.» او تاکید می‌کند: «شتاب دادن به اقداماتی که ما را در همه مرزهای سیاره‌ای به فضای امن بهره‌برداری بازگرداند برای حفاظت از جان‌ها و معیشت‌ها و عمل به وعده رفاه مشترک در آینده ضروری است.»

پروفسور تیم لنتون، رئیس گروه تغییر اقلیم و علم سامانه زمین در دانشگاه اکستر، می‌گوید: «برای معکوس کردن آسیب وارد شده به اکوسیستم‌ها پیش از آنکه دیر شود، باید نقاط عطف مثبت را آزاد کنیم؛ جایی که پیشرفت بر خودش بنا می‌شود، هزینه‌ها با گسترش مقیاس کاهش می‌یابد و روند ترمیم خودبه‌خود شتاب می‌گیرد.»

🆔@ScientificDialectics