Science Updates Persian

ادامه...

صدها هزار سال پیش، زمانی که هنوز انسان امروزی وجود نداشت، هومو ارکتوس (Homo erectus) از آفریقا خارج شد و وارد سرزمین‌هایی شد که برایش کاملاً ناشناخته بود.

آن‌ها در طول نسل‌های بسیار، مسافت‌های عظیمی را طی کردند و به بخش‌هایی از آسیا و اروپا رسیدند. هومو ارکتوس از نخستین خویشاوندان انسان بود که توانست در محیط‌های گوناگون خارج از آفریقا زندگی کند.

اما چه چیزی آن‌ها را به حرکت واداشت؟ 🤔

تغییرات آب‌وهوا، جست‌وجوی غذا و آب، دنبال‌کردن حیوانات شکارشونده و گسترش جمعیت، همگی می‌توانسته‌اند در این مهاجرت‌ها نقش داشته باشند. احتمالاً این سفر نتیجه یک دلیل واحد نبود، بلکه حاصل مجموعه‌ای از فشارهای محیطی و توانایی شگفت‌انگیز این انسان‌های باستانی برای سازگاری بود.

مهاجرت هومو ارکتوس یک سفر کوتاه و یک‌باره نبود؛ بلکه فرایندی طولانی در مقیاس صدها هزار سال بود.

آن‌ها بدون نقشه، خودرو یا فناوری مدرن، از سرزمین‌های ناشناخته عبور کردند و خود را با محیط‌های جدید سازگار ساختند.

ردپای این سفر عظیم هنوز در فسیل‌ها و آثار باستان‌شناسی باقی مانده است؛ شواهدی از زمانی که یکی از خویشاوندان دور ما، قدم به جهان بزرگ‌تری گذاشت. 🧬🌍

#HomoErectus #Evolution #HumanEvolution #Anthropology #Science #تکامل #هومو_ارکتوس #علم

https://humanorigins.si.edu/evidence/human-fossils/species/homo-erectus?utm_source=chatgpt.com

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🌍 سفر شگفت‌انگیز هومو ارکتوس؛ یکی از بزرگ‌ترین مهاجرت‌های تاریخ انسان
⬇️

⭕️ صدای شما بسیار منحصربه‌فردتر از چیزی است که شاید فکر کنید. هوایی که از شُش‌های شما خارج می‌شود، تارهای صوتی را به لرزش درمی‌آورد. سپس گلو، زبان، لب‌ها و دهان این لرزش‌ها را شکل می‌دهند و صداهایی را ایجاد می‌کنند که ما آن‌ها را به‌عنوان گفتار می‌شناسیم.

مغز شما زمان‌بندی و جزئیات دقیق این فرایند را کنترل می‌کند که حتی دوقلوهای همسان نیز می‌توانند صداهای متفاوتی داشته باشند.

صدای شما فقط یک صدا نیست؛ بلکه ترکیبی از ساختار بدن، فیزیک و الگوهایی است که در طول زندگی یاد گرفته‌اید، لذا یک صدا؛ یک انسان منحصربه‌فرد.

https://www.nidcd.nih.gov/health/taking-care-your-voice?utm_source=chatgpt.com

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🔬 با افزایش سن مردان، بعضی از سلول‌های خون و سیستم ایمنی بدن به‌تدریج کروموزوم Y خود را از دست می‌دهند. به این حالت از دست رفتن موزاییکی کروموزوم Y (Mosaic Loss of Y Chromosome) گفته می‌شود.

این تغییر ژنتیکی با بالا رفتن سن بیشتر دیده می‌شود. حدود ۴۰ درصد مردان در دهه ۶۰ زندگی و بیش از نیمی از مردان در دهه ۹۰ زندگی ممکن است درجاتی از این تغییر را داشته باشند. سیگار کشیدن و بعضی عوامل محیطی نیز می‌توانند احتمال از دست رفتن کروموزوم Y را افزایش دهند.

دانشمندان سال‌ها تصور می‌کردند که این تغییر فقط یکی از پیامدهای طبیعی پیری است و آسیب مهمی ایجاد نمی‌کند، زیرا بعضی سلول‌ها می‌توانند بدون کروموزوم Y نیز زنده بمانند.

اما پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که ممکن است موضوع جدی‌تر باشد. به نظر می‌رسد سلول‌های ایمنی که کروموزوم Y خود را از دست داده‌اند، در محافظت از بدن ضعیف‌تر می‌شوند. این سلول‌ها می‌توانند باعث التهاب مزمن، ایجاد زخم در بافت‌ها و کاهش توانایی بدن برای از بین بردن سلول‌های آسیب‌دیده یا سرطانی شوند.

مطالعات، میزان بیشتر از دست رفتن کروموزوم Y را با افزایش خطر بیماری‌های قلبی، سرطان، بیماری آلزایمر، بیماری‌های کلیوی و کاهش طول عمر مرتبط دانسته‌اند. با این حال، دانشمندان هنوز در حال بررسی دقیق این هستند که این تغییر چگونه باعث چنین مشکلاتی می‌شود.

این یافته‌ها دیدگاه دانشمندان درباره کروموزوم Y را تغییر داده است. قبلاً تصور می‌شد کروموزوم Y بیشتر برای رشد جنسی مردان و باروری اهمیت دارد، اما اکنون مشخص شده که ممکن است در عملکرد سیستم ایمنی و سالم پیر شدن بدن نیز نقش داشته باشد.

پژوهشگران امیدوارند با شناخت بهتر این پدیده، در آینده بتوانند مردانی را که در معرض خطر بیشتر بعضی بیماری‌ها قرار دارند، زودتر شناسایی کنند و درمان‌هایی برای کاهش آثار زیان‌بار از دست رفتن کروموزوم Y ایجاد کنند.


DOI: 10.1002/rmb2.12445
DOI: 10.1038/s41576-024-00805-y
DOI: 10.1152/physiol.00008.2023
https://www.nature.com/articles/s41576-024-00805-y

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

👁 پیرچشمی (Presbyopia) بخش طبیعی از روند پیری است و معمولاً پس از ۴۰ سالگی آغاز می‌شود. با گذشت زمان، عدسی طبیعی چشم کم‌کم سفت‌تر می‌شود و توانایی تغییر شکل و تمرکز روی اشیای نزدیک را از دست می‌دهد. به همین دلیل، خواندن نوشته‌های ریز، استفاده از تلفن هوشمند یا انجام کارهای نزدیک دشوارتر می‌شود.

یک قطره چشمی تجویزی جدید به نام VIZZ یک روش موقت و بدون جراحی برای بهتر کردن دید نزدیک است. این قطره نیاز به عینک را به‌طور کامل از بین نمی‌برد و تغییر دائمی در چشم ایجاد نمی‌کند.

مادهٔ فعال این قطره اسکلیدین (Aceclidine) است که باعث کوچک‌تر شدن مردمک چشم می‌شود. کوچک شدن مردمک مانند ایجاد یک سوراخ بسیار کوچک (pinhole) عمل می‌کند و باعث می‌شود نور به شکل مناسب‌تری وارد چشم شود. در نتیجه، عمق میدان دید بیشتر شده و دید اشیای نزدیک واضح‌تر می‌شود.

برخلاف بعضی قطره‌های قدیمی‌تر، اسکلیدین تأثیر بسیار کمی بر عضلاتی دارد که وظیفه تمرکز چشم را بر عهده دارند. بنابراین می‌تواند در بهبود دید نزدیک، تأثیر کمتری بر دید دور داشته باشد.

اثر قطره معمولاً حدود ۳۰ دقیقه پس از استفاده آغاز می‌شود و می‌تواند تا حدود ۱۰ ساعت ادامه داشته باشد.

البته این قطره پیری چشم را متوقف نمی‌کند و پیرچشمی را درمان نمی‌کند، زیرا انعطاف‌پذیری عدسی چشم را دوباره برنمی‌گرداند. بلکه با کوچک کردن موقت مردمک، به چشم کمک می‌کند اشیای نزدیک را واضح‌تر ببیند.

برای بسیاری از افراد بزرگسال، این قطره می‌تواند در فعالیت‌های روزمره یک گزینه موقت و راحت‌تر از عینک مطالعه باشد.

منبع:
LENZ Therapeutics
سند
FDA: drugsatfda_docs [label/2025/218585s000lbl]
https://www.vizz.com/about-vizz?utm_source=chatgpt.com

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

#نقل_قول

‏اروین یالوم می‌ گوید: اگر می‌ خواهید لذت رشد را انتخاب کنید، باید خود را برای مقداری درد آماده کنید.
‏
‏رشد فقط شادی و آرامش نیست بخشی از آن عبور از درد، مواجهه با ترس‌ها و پذیرش سختی‌هاست. بدون این تجربه‌ ها بلوغ روانی و لذت واقعی از زندگی شکل نمی‌ گیرد.
‏
‏مثل ورزشکاری که برای رسیدن به آمادگی جسمی باید درد تمرین و خستگی را تحمل کند همان درد است که او را قوی‌تر می‌ سازد. در روان نیز عبور از رنج‌ های درونی مسیر رسیدن به رشد است.
‏
‏لذت واقعی در رشد فردی زمانی به دست می‌ آید که آماده‌ پذیرش درد باشیم. این درد بهای آزادی روانی و خودآگاهی است.
‏ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
‏#رشد_فردی #پذیرش_درد #سلامت_روان #خودآگاهی #بلوغ_روانی #رشد_آگاهی #روان‌شناسی

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🦈 کوسه‌ها؛ کارخانهٔ مادام‌العمرِ تولید دندان!

برخلاف انسان‌ها که معمولاً در طول زندگی فقط دو مجموعه دندان دارند، کوسه‌ها می‌توانند در تمام طول زندگی دندان‌های خود را بارها و بارها جایگزین کنند.

دندان‌های کوسه در چندین ردیف قرار گرفته‌اند و دندان‌های جدید معمولاً در پشت ردیف‌های فعال در حال شکل‌گیری هستند. وقتی دندانی می‌افتد یا فرسوده می‌شود، دندان جایگزین به سمت جلو حرکت می‌کند و جای آن را می‌گیرد؛ فرایندی شبیه یک «نوار نقالهٔ زیستی».

این توانایی با فعالیت لامینای دندانی و جمعیت‌هایی از سلول‌های پیش‌ساز و دارای ویژگی‌های سلول بنیادی مرتبط است؛ سلول‌هایی که می‌توانند بارها در شکل‌گیری دندان‌های جدید نقش داشته باشند.

جالب‌تر اینکه پژوهشگران در انسان نیز بقایایی از لامینای دندانی را شناسایی کرده‌اند که برخی ویژگی‌های مرتبط با سلول‌های بنیادی و تکثیر سلولی را حفظ کرده‌اند.

همین موضوع یک پرسش هیجان‌انگیز ایجاد می‌کند:

آیا می‌توان روزی سازوکارهای طبیعی بازسازی دندان در جانورانی مانند کوسه را در انسان فعال کرد؟

هنوز پاسخ این سؤال را نمی‌دانیم و رشد دوبارهٔ دندان کامل در انسان یک فناوری بالینیِ در دسترس نیست؛ اما شناخت سازوکارهای سلولی و ژنتیکی این فرایند می‌تواند در آینده به توسعهٔ روش‌های جدید برای ترمیم یا بازسازی دندان کمک کند.

🧬 شاید یکی از کلیدهای بازسازی دندان انسان، در زیست‌شناسی همین شکارچیان دریایی پنهان باشد.

✍:علی روستایی
https://www.nature.com/articles/s41598-019-52406-z?utm_source=chatgpt.com

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

ادامه....

خبر امیدوارکننده‌ای از دنیای پزشکی منتشر شده است.

شرکت‌های Moderna و Merck اعلام کرده‌اند که واکسن شخصی‌سازی‌شدهٔ mRNA آن‌ها، در یک مطالعهٔ فاز ۳ برای بیماران مبتلا به ملانوم پوستی پرخطر، به نتایج اصلی مطالعه دست یافته است.

این درمان با بررسی ویژگی‌های ژنتیکی تومور هر بیمار طراحی می‌شود تا سیستم ایمنی را برای شناسایی و حمله به سلول‌های سرطانیِ دارای ویژگی‌های اختصاصی همان بیمار آموزش دهد.

در این مطالعه، واکسن intismeran autogene (V940) در ترکیب با داروی ایمنی‌درمانی Keytruda توانست خطر عود سرطان و گسترش آن به نقاط دوردست بدن را در مقایسه با درمان استاندارد، به‌طور معناداری کاهش دهد.

این خبر اهمیت زیادی دارد، چون یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های درمان سرطان، تفاوت‌های ژنتیکی میان تومورهای بیماران مختلف است. واکسن‌های شخصی‌سازی‌شده تلاش می‌کنند این تفاوت‌ها را مستقیماً هدف قرار دهند.

البته یک نکته مهم وجود دارد:

این واکسن هنوز به معنای درمان قطعی سرطان یا واکسن پیشگیرانهٔ سرطان نیست. نتایج فعلی نشان‌دهندهٔ یک پیشرفت مهم در درمان بیماران مبتلا به ملانوم پرخطر پس از جراحی است و جزئیات کامل مطالعه هنوز باید منتشر و بررسی شود.

اگر نتایج نهایی و داده‌های بلندمدت این موفقیت را تأیید کنند، می‌تواند یکی از گام‌های مهم در حرکت پزشکی به سوی درمان‌های سرطان واقعاً شخصی‌سازی‌شده باشد. 🧬🌱

✍:علی روستایی
https://edition.cnn.com/2026/08/19/health/moderna-merck-mrna-melanoma-vaccine

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🧬 یک گام بزرگ در مسیر واکسن‌های شخصی‌سازی‌شدهٔ سرطان
⬇️

🩸 انعقاد خون به زمان‌بندی بسیار دقیق نیاز دارد. پلاکت‌ها همیشه در داخل رگ‌های خونی در گردش هستند، اما تا زمانی که رگ آسیب نبیند، فعال نمی‌شوند.

پژوهشگران اکنون متوجه شده‌اند که یک پروتین مهم به نام میوزین ۲A غیرعضلانی (Nonmuscle myosin 2A) چگونه تا زمان نیاز، در حالت خاموش باقی می‌ماند.

دانشمندان با استفاده از تصویربرداری بسیار دقیق دریافتند که این پروتین در حالت عادی به شکل فشرده و جمع‌شده قرار دارد. این شکل مانند یک قفل ایمنی داخلی عمل می‌کند و مانع می‌شود پلاکت‌ها در حالی که در رگ‌های سالم حرکت می‌کنند، به‌طور بی‌دلیل فعال شده و لخته ایجاد کنند.

وقتی رگ خونی آسیب می‌بیند، پیام‌های شیمیایی باعث یک تغییر کوچک مولکولی به نام فسفریلاسیون (Phosphorylation) می‌شوند. این تغییر به‌تدریج قفل پروتین را باز می‌کند و به آن اجازه می‌دهد باز شود و با پروتین دیگری به نام اکتین (Actin) تعامل کند.

این دو پروتین با همکاری یکدیگر نیروی لازم را ایجاد می‌کنند تا پلاکت‌ها شکل خود را تغییر دهند، به هم نزدیک شوند و لخته خون در حال تشکیل را محکم‌تر کنند. به این ترتیب، محل آسیب‌دیده رگ بسته می‌شود و خونریزی متوقف می‌گردد.

این کشف همچنین می‌تواند توضیح دهد که چرا بعضی جهش‌های ژنتیکی ارثی باعث اختلالات خونریزی می‌شوند. برخی از این جهش‌ها ممکن است سیستم قفل داخلی این پروتین را ضعیف کنند و باعث شوند پلاکت‌ها در زمان نامناسب فعال شوند یا هنگام آسیب‌دیدگی نتوانند به‌درستی عمل کنند.

شناخت این سازوکار مولکولی به دانشمندان کمک می‌کند بفهمند انعقاد طبیعی خون چگونه کنترل می‌شود و در آینده ممکن است به تولید درمان‌های دقیق‌تر برای بیماری‌های مربوط به خونریزی یا لخته‌شدن بیش از حد خون کمک کند.

✍:علی روستایی

📄 مقاله پژوهشی:
DOI: 10.1126/sciadv.aed1858
https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.aed1858

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

ادامه....

تخم‌گذاری میلیون‌ها سال پیش از پیدایش مرغ‌ها تکامل یافته بود. جانورانی مانند ماهی‌ها، دوزیستان و خزندگان مدت‌ها پیش از ظهور پرندگان تخم می‌گذاشتند.

اما داستان جالب‌تر می‌شود وقتی بپرسیم: اولین مرغ چگونه به وجود آمد؟

مرغ امروزی یک‌باره و ناگهانی ظاهر نشد. طی نسل‌های بسیار، جمعیت اجداد مرغ‌ها دچار تغییرات ژنتیکی تدریجی شدند و این تغییرات در طول زمان انباشته شدند.

بنابراین نمی‌توان یک لحظهٔ دقیق را مشخص کرد که در آن «غیرمرغ» ناگهان به «مرغ» تبدیل شده باشد. در عوض، مرز میان نسل‌های متوالی بسیار تدریجی است؛ تا جایی که جمعیتی را که حاصل این فرایند است، مرغ امروزی می‌نامیم.

حتی اگر بحث را دقیقاً به تخم‌مرغ محدود کنیم، باز هم تخم مقدم است؛ زیرا نخستین مرغ‌ها از تخم‌هایی بیرون آمدند که توسط اجدادشان گذاشته شده بود؛ اجدادی که هنوز دقیقاً همان مرغ امروزی نبودند.

این یکی از نکات جالب تکامل است: گونه‌ها معمولاً با یک جهش ناگهانی از یک گونهٔ کاملاً متفاوت به وجود نمی‌آیند؛ بلکه تغییرات کوچک ژنتیکی در جمعیت‌ها طی نسل‌های فراوان انباشته می‌شوند.

پس پاسخ علمی این معمای قدیمی:

🥚 اول تخم بود، بعد مرغ.

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

اگر سؤال را از دیدگاه زیست‌شناسی تکاملی بررسی کنیم، پاسخ روشن است: تخم قبل از مرغ وجود داشته است. 🥚
⬇️

⭕️ سرکه سیب از تخمیر آب سیب ساخته می‌شود. در این فرآیند، اسید استیک و بعضی میکروارگانیسم‌های طبیعی تولید می‌شوند.

سرکه سیب پاستوریزه‌نشده ممکن است ماده‌ای به نام «مادر سرکه» (The Mother) نیز داشته باشد. این ماده شامل پروتین‌ها، آنزیم‌ها و باکتری‌هایی است که در جریان تخمیر به وجود می‌آیند. این ترکیبات طبیعی ممکن است به حفظ تعادل سالم باکتری‌های روده کمک کنند؛ باکتری‌هایی که در هضم غذا، عملکرد سیستم ایمنی و سلامت سوخت‌وساز بدن نقش دارند.

پژوهش‌ها نشان می‌دهند که اسید استیک موجود در سرکه سیب ممکن است سرعت خالی‌شدن معده را کاهش دهد و باعث شود قند موجود در غذا با سرعت کمتری وارد خون شود. به همین دلیل، مصرف آن همراه با غذاهای دارای کربوهیدرات ممکن است به کنترل بهتر قند خون کمک کند.

همچنین، داشتن تعادل مناسب در باکتری‌های روده می‌تواند به تقویت سد دفاعی روده و عملکرد طبیعی سیستم ایمنی کمک کند. با این حال، برای تأیید تمام این فواید، هنوز به پژوهش‌های انسانی بیشتر و با کیفیت بالاتر نیاز است.

از آنجا که سرکه سیب بسیار اسیدی است، بهتر است پیش از نوشیدن با آب رقیق شود تا از آسیب به دندان‌ها و تحریک گلو جلوگیری شود.

سرکه سیب پاستوریزه‌نشده معمولاً میکروارگانیسم‌های زنده بیشتری دارد، در حالی که در محصولات پاستوریزه، بیشتر این میکروارگانیسم‌ها در جریان حرارت‌دهی از بین می‌روند.


DOI: 10.3389/fcdhc.2023.1288786
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38028980/

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

ادامه....

محققان با بررسی ۴۲۰ واکنش شیمیایی متابولیکی و ساختار آنزیم‌های دخیل در این واکنش‌ها، به تفاوت‌های مهمی میان دو شاخهٔ اصلی پروکاریوت‌ها، یعنی باکتری‌ها و آرکی‌ها، پی بردند. بسیاری از واکنش‌های حیاتی در هر دو گروه مشترک‌اند، اما در موارد زیادی، آن‌ها از آنزیم‌هایی متفاوت و از نظر تکاملی مستقل برای انجام همان واکنش‌ها استفاده می‌کنند.

این یافته می‌تواند با سناریویی سازگار باشد که در آن، نخست شیمی پیشازیستی در محیط‌هایی مانند چاه‌های گرمابی شکل گرفته، سپس یک شبکهٔ ابتدایی متابولیکی پدید آمده و در ادامه، مسیرهای متفاوتی برای شکل‌گیری سلول‌های مستقل باکتریایی و آرکیایی ایجاد شده است.

در این چارچوب، LUCA یا آخرین نیای مشترک جهانی الزاماً نخستین موجود زنده روی زمین نبوده است؛ بلکه ممکن است مرحله‌ای متأخرتر در تاریخ تکامل حیات بوده باشد که پس از شکل‌گیری بخش مهمی از سامانه‌های متابولیکی به وجود آمده است.

بنابراین، تعبیر «یک منشأ برای کد ژنتیکی، اما دو منشأ مستقل برای حیات سلولی» یک فرضیهٔ علمی جذاب است که با نتایج این پژوهش سازگاری دارد؛ اما هنوز نمی‌توان آن را به‌عنوان واقعیتی اثبات‌شده دربارهٔ منشأ حیات روی زمین معرفی کرد.

✍:علی روستایی
Science

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

⭕️ براساس پژوهش جدید دانشمندان که در تاریخ ۵ اگست ۲۰۲۶ در نشریه معتبر «Science Advances» منتشر شده است، شواهد تازه‌ای ارائه شده که نشان می‌دهد باکتری‌ها و آرکی‌ها ممکن است پس از یک مرحلهٔ شیمیایی مشترک، به‌طور مستقل به سلول‌های آزادزی تبدیل شده باشند؛ سناریویی که می‌تواند به معنای دو منشأ مستقل برای حیات سلولی باشد.
⬇️

چشم انسان فقط یک «دوربین» نیست. 👁️🧠

شبکیه در دوران جنینی از بافت عصبیِ مرتبط با مغزِ در حال رشد شکل می‌گیرد و از نظر تکوینی بخشی از سیستم عصبی مرکزی محسوب می‌شود. به همین دلیل، شبکیه فقط یک لایهٔ حساس به نور نیست؛ بلکه شبکه‌ای پیچیده از نورون‌هاست.

وقتی نور وارد چشم می‌شود، سلول‌های گیرندهٔ نور، یعنی میله‌ای‌ها و مخروطی‌ها، آن را به سیگنال‌های عصبی تبدیل می‌کنند. اما کار شبکیه همین‌جا تمام نمی‌شود.

سلول‌های عصبی مختلف در شبکیه، از جمله سلول‌های افقی، دوقطبی و آماکرین، این اطلاعات را پردازش می‌کنند و سلول‌های گانگلیونی خروجی پردازش‌شده را از طریق عصب بینایی به مغز می‌فرستند. بنابراین، بخشی از پردازش اطلاعات دیداری پیش از رسیدن سیگنال به مغز، در خود شبکیه انجام می‌شود.

پس از آن، اطلاعات در مسیرهای بینایی مختلف به مغز می‌رسند و در شبکه‌های متعدد مغزی پردازش می‌شوند؛ از جمله در قشر بینایی پس‌سری.

بنابراین، شما جهان را به معنای دقیق کلمه مستقیماً با چشم‌هایتان «نمی‌بینید».

چشم نور را دریافت می‌کند، شبکیه آن را به سیگنال‌های عصبی تبدیل و تا حدی پردازش می‌کند، و مغز با ترکیب این اطلاعات و پردازش‌های پیچیده‌تر، تجربهٔ دیداری ما را شکل می‌دهد.

حتی ویژگی‌هایی مانند رنگ، حرکت، شکل و عمق نیز نتیجهٔ پردازش عصبی هستند و به‌صورت یک تصویر آماده در چشم وجود ندارند.

از این نظر، شبکیه یکی از شگفت‌انگیزترین بخش‌های بدن است:
بخشی از سیستم عصبی مرکزی که در چشم قرار گرفته و می‌توان ساختارهای عصبی و عروقی آن را مستقیماً مشاهده کرد.

پس دفعهٔ بعد که به آسمان، یک چهره یا یک منظره نگاه می‌کنید، به یاد داشته باشید:

چشم نور را دریافت می‌کند؛ اما مغز آن را به چیزی تبدیل می‌کند که ما «دیدن» می‌نامیم. 👁️🧠

#علم #مغز #چشم #شبکیه #علوم_اعصاب #فرگشت

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27445275/

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

⭕️ برخی کنه‌ها توانایی شگفت‌انگیزی برای زنده ماندن بدون غذا دارند!!!

در یک آزمایش طولانی‌مدت، تعدادی کنه از گونهٔ Argas brumpti در آزمایشگاه مجموعاً ۲۷ سال زنده ماندند؛ ماده‌ها نیز پس از حدود ۸ سال بدون تغذیه، پس از دسترسی دوباره به غذا توانستند تولیدمثل کنند.

این کنه‌ها در سال ۱۹۷۶ توسط جولیان شپرد، دانشیار علوم زیستی، دریافت شدند. گروه اولیه شامل ۶ مادهٔ بالغ، ۴ نر بالغ و ۳ پوره بود و در شرایط آزمایشگاهی پایدار نگهداری می‌شدند. آنها تا سال ۱۹۸۴ از خرگوش، موش و موش صحرایی تغذیه می‌کردند.

پس از سال ۱۹۸۴، منبع غذایی مناسب دیگر در دسترس نبود و کنه‌ها بدون تغذیه باقی ماندند. ابتدا نرها از بین رفتند و آخرین نر پس از چهار سال مرد؛ اما ماده‌ها چهار سال دیگر نیز زنده ماندند و در مجموع حدود ۸ سال بدون غذا دوام آوردند.

پس از اینکه دوباره به ماده‌ها غذا داده شد، دست‌کم یکی از ماده‌های اولیه تخم گذاشت و تولیدمثل کرد. از آنجا که تولیدمثل غیرجنسی در کنه‌ها نادر است و تخم‌ها شامل هم نر و هم ماده بودند، این یافته بیشتر نشان می‌دهد که ماده‌ها توانسته بودند اسپرم زنده را برای مدت بسیار طولانی، احتمالاً حدود چهار سال، در بدن خود حفظ کنند. این مدت نگهداری اسپرم در مقایسه با سایر گونه‌های کنه یک رکورد گزارش‌شده محسوب می‌شود.

Argas brumpti
از کنه‌های نرم است؛ برخلاف بسیاری از کنه‌های سخت، پوشش بدن آن سخت و زره‌مانند نیست و پوستی نرم و چرمی دارد. توانایی این گونه در تحمل دوره‌های طولانی بدون غذا، احتمالاً با زیست آن در محیط‌های خشک و فاصله‌های طولانی میان وعده‌های غذایی مرتبط است.

این پژوهش نشان می‌دهد که برخی کنه‌ها می‌توانند سال‌ها بدون دریافت غذا زنده بمانند و حتی پس از چنین دورهٔ طولانی‌ای، توانایی تولیدمثل خود را حفظ کنند؛ ویژگی‌ای که سازگاری شگفت‌انگیز آنها با شرایط سخت محیطی را نشان می‌دهد.

✍:علی روستایی

https://www.binghamton.edu/news/story/3485/ticks-survive-for-27-years-in-entomologists-lab

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

پژوهشگران یک گام دیگر به رویای ساخت دارویی نزدیک شده‌اند که بتواند دست‌کم بخشی از فواید ورزش را بدون نیاز به ساعت‌ها دویدن، وزنه‌زدن و عرق ریختن در باشگاه، در بدن انسان تقلید کند.
➡️ https://l.euronews.com/yH33

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🐝 پژوهشی نشان داد که زهر زنبور عسل و ترکیب اصلی آن، «ملیتین»، می‌توانند در آزمایشگاه سلول‌های برخی از تهاجمی‌ترین انواع سرطان پستان، به‌ویژه سرطان سه‌گانه منفی و HER2-enriched، را به‌سرعت از بین ببرند.

در شرایط آزمایشگاهی، یک غلظت مشخص از زهر زنبور عسل توانست سلول‌های این سرطان‌ها را طی ۶۰ دقیقه از بین ببرد، در حالی که سلول‌های طبیعی حساسیت کمتری نشان دادند. ملیتین با آسیب‌زدن به غشای سلول و مهار برخی مسیرهای پیام‌رسانی رشد مانند EGFR و HER2 این اثر را ایجاد می‌کند.

همچنین در آزمایش روی موش‌ها، ملیتین توانست اثر داروی شیمی‌درمانی دوکتاکسل را در کاهش رشد تومور افزایش دهد. با این حال، این یافته‌ها هنوز به معنای درمان سرطان در انسان نیستند و برای بررسی ایمنی و اثربخشی آن در انسان، به پژوهش‌های بالینی بیشتری نیاز است.

https://perkins.org.au/honeybee-venom-kills-breast-cancer-cells/

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

⭕️ دانشمندان در حال توسعه روشی نوین برای تولید مواد اولیهٔ سوخت‌های پایدار هستند که در آن از سیانوباکتری‌های فتوسنتزکننده استفاده می‌شود؛ میکروب‌هایی که می‌توانند با بهره‌گیری از نور خورشید و دی‌اکسیدکربن، ترکیبات آلی تولید کنند.

پژوهشگران با مهندسی ژنتیکی سیانوباکتری Synechococcus elongatus PCC 7942 تلاش کرده‌اند مسیرهای متابولیکی آن را به‌گونه‌ای تغییر دهند که مقدار بیشتری اسیدهای چرب آزاد (FFA) تولید کند و مهم‌تر از آن، این ترکیبات را به خارج سلول ترشح کند.

اسیدهای چرب آزاد می‌توانند به‌عنوان مواد اولیه برای تولید سوخت‌هایی مانند سوخت پایدار هوانوردی و دیزل مورد استفاده قرار گیرند. ترشح این مواد به خارج سلول می‌تواند فرایند برداشت و جداسازی محصول را ساده‌تر کند و نیاز به استخراج ترکیبات از داخل حجم زیادی از سلول‌ها را کاهش دهد.

در این روش، سلول‌های زنده مانند کارخانه‌های کوچک زیستی عمل می‌کنند: انرژی نور خورشید را از طریق فتوسنتز به کار می‌گیرند و با استفاده از CO₂، ترکیبات کربنی باارزش تولید می‌کنند.

البته این فناوری هنوز در مرحلهٔ پژوهش و توسعه است و برای استفادهٔ صنعتی باید میزان تولید افزایش یابد، هزینهٔ فرایند کاهش پیدا کند و عملکرد آن در مقیاس بزرگ و شرایط واقعی نیز بررسی شود. همچنین اینکه این فناوری در نهایت چقدر از نظر زیست‌محیطی و انرژی به‌صرفه باشد، به کل فرایند تولید و چرخهٔ عمر آن بستگی دارد.

اگر این چالش‌ها برطرف شوند، سیانوباکتری‌های مهندسی‌شده می‌توانند در آینده به یکی از روش‌های زیستی برای تولید مواد اولیهٔ سوخت‌های پایدار و دیگر ترکیبات صنعتی تبدیل شوند؛ روشی که در آن سلول‌های زنده، نور خورشید و CO₂ را به مواد باارزش تبدیل می‌کنند.

✍: علی روستایی

مقاله پژوهشی:
DOI: 10.1186/s13068-026-02768-0
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC13179600/?utm_source=chatgpt.com

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates