‌⚜️⁩مــــــــــــــــقـــــــــــــــــدمـــــــــــــہ‌⚜️⁩


‌‌1⃣⁩⁩در بین شبهات این شبهه افکن مکار، چند شبهه ی علی الظاهر مهم وجود دارد. سایر شبهاتی که وارد کرده بیشتر برای درگیر کردن ذهن مخاطب است، و الا تمام شبهاتش باطل و مردود خواهد بود إن شاء الله




‌2⃣⁩ابتدا آرایی که در مذمت شیخ صدوق رحمه‌الله بیان شده بررسی و سپس به سراغ، ایراداتی که به زیاده و نقصان احادیث شیخ صدوق رحمه‌الله وارد شده خواهیم رفت




‌3⃣⁩پیش از پاسخ به شبهات مطلبی باید بیان شود
در مسلك روایی بین علمای عامه و خاصه، نقل به معنا شایع بوده است. اینکه آیا نقل به معنا در مذهب عامه مشروعیت داشته یا نه فعلا موضع بحث ما نیست، اما در مذهب حقه، طبق روایات صحیح السند، نقل به معنا در صورت عدم تغییر جدی در معنای روایت مشکلی ندارد


👤جناب محمد بن مسلم رضی الله عنه در این باره از امام صادق علیه السلام میپرسد؛((از شما حديث ميشنوم و در آن كم و زياد ميكنم))

امام علیه‌السلام در پاسخ میفرمایند:👈((اگر مقصودت بيان معانى-یا شرح و توضیح حدیث- باشد عيب ندارد))👉


⭕مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحُسَيْنِ عَنِ اِبْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنِ اِبْنِ أُذَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَسْمَعُ اَلْحَدِيثَ مِنْكَ فَأَزِيدُ وَ أَنْقُصُ قَالَ إِنْ كُنْتَ تُرِيدُ مَعَانِيَهُ فَلاَ  بَأْسَ
[الکافي، جلد ۱، ص ۵۱]

‌✔️⁩سنده صحیح


⭕علما و روات امامیه، گاها برای پیشگیری از عدم کج فهمی مخاطب، تغییراتی در الفاظ روایت میدادند که اساسا معنا و چهارچوب روایت را تغییر نمیداد،زیرا در این صورت احتمال خطای راوی در بیان کلام شارع، بالا میرود
بلکه ابهامی که در یک واژه کوچک بوده را رفع میکردند
و همانگونه که در حدیث مذکور ملاحظه کردید، از حیث شرع و سنت نیز مانعی در آن نیست

‌▪️⁩فلذا این نکته را در خاطر داشته باشید تا جلوتر در پاسخگویی به اکاذیب شیخ چلاق الدین، با آن پیش رویم




‌4⃣⁩نکته دیگری که باید بیان شود، موضوع جرح و تعدیل و آرای متأخرین میباشد
وهابی، اکثرا به اقوالی از علمای متأخر، جهت تضعیف مکان شیخ صدوق رحمه‌الله استناد میکند

👈اساسا اگر در برابر آرای قدما و متأخران ، تعارضی حاصل شود، رأی متأخرین ارزش چندانی ندارد، زیرا آرای قدما، بنا بر حس یا منتهی به حس بوده
⭕یعنی در امر جرح و تعدیل و سایر مسائل رجالی، یا هم عصر و هم نشین فرد یا اصحاب وی بوده و اطلاعات کافی از منهج وی در دست دارد

⭕و یا از مشایخ و کتب رجالی علمای پیش از خود، اطلاعات رجالی لازم را استخراج میکنند

این در حالی میباشد که آرای متأخرین، اکثرا اجتهادی و گاها خارج از اعتدال و انصاف است.فلذا اگر استنباط های رجالی این بزرگواران، کاشف از نصوص معصومین علیهم‌السلام یا رجالیون قدیم نباشد، اعتباری ندارد

آیت الله خویی رحمه‌الله در این باره فرموده است:«و مما تثبت به الوثاقة أو الحسن أن ينص على ذلك أحد الأعلام المتأخرين ، بشرط أن يكون من أخبر عن وثاقته معاصرا للمخبر ، أو قريب العصر منه ، كما يتفق ذلك في توثيقات الشيخ منتجب الدين ، أو ابن شهرآشوب.و أمّا في غير ذلك كما في توثيقات ابن طاوس والعلامة وابن داود ، و من تأخر عنهم كالمجلسي لمن كان بعيدا عن عصرهم فلا عبرة بها ، فإنها مبنية على الحدس والاجتهاد جزما ،و ذلك فإن السلسلة قد انقطعت بعد الشيخ فأصبح عامة الناس إلاّ قليلا منهم مقلّدين يعملون بفتاوى الشيخ ويستدلون بها كما يستدل بالرواية، على ما صرح به الحلي في السرائر ، وغيره في غيره.»
[معجم رجال الحدیث، جلد ۱،ص ۴۳]


یعنی؛پس از شیخ طوسی رحمه‌الله، کتب رجالی اصحاب، که تماما دست آن بزرگوار بود، به متأخرین پس از ایشان منتقل نشد و علما به اجتهاد بر اساس جروح و تعدیل قدما روی آوردند و ازبین این جرح و تعدیل ها، تنها به آرای امثال ابن شهر و منتجب الدین که به عصر قدیم، قرابت داشته اند التفات میشود