یادداشت‌های روانکاوانه

بر اساس فرمول‌بندی مجدد فراروانشناسی فربرن و قالب‌ریزی مجدد مراحل رشد، فربرن معنای عقدهٔ اُدیپ را بازنگری کرد، به عقیدهٔ فربرن، عقدهٔ اُدیپ عبارت است از موقعیتی که در آن کودک می‌تواند به جای رابطه با یک اُبژه، با دو اُبژه ارتباط برقرار کند.

وقتی نیازهای کودک تناسلی می‌شوند، ناکامی جدیدی تجربه می‌شود؛ زیرا نیازهای تناسلی هرگز ارضا نمی‌شوند. این دوسوگرایی باعث درونی‌سازی اُبژهٔ تناسلی مادرانهٔ بد و اُبژهٔ تناسلی پدرانهٔ بد می‌شود که هر یک از این اُبژه‌ها به دو اُبژهٔ اغواکننده و طردکننده دوپاره می‌شود.

کودک برای آسان کردن این موقعیت هیجانی پیچیده، یکی از والدین را در قالب اُبژهٔ اغواکننده و دیگری را در قالب اُبژهٔ طردکننده ادراک می‌کند و در حقیقت این ادراکات هستند که باعث ایجاد عقدهٔ اُدیپ می‌شوند.

کتاب: نظریه‌های روابط اُبژه‌ و آسیب‌شناسی
نویسنده: فرانک سامرز
مترجم: سمانه غفوری و محمود دهقانی

@PsychoanalyticNote

علت تراژدی این است که ما ترجیح می‌دهیم جهان را به آتش بکشیم تا اینکه اجازه دهیم ما را در معرض تغییر قرار دهد.

کتاب: حسرت
نویسنده: آدام فیلیپس
مترجم: میثم سامان‌پور

@PsychoanalyticNote

کسی که مازوخیست است می‌گوید: «هر کاری که بخواهی می‌توانی با من بکنی به شرطی که هیچ‌وقت مرا ترک نکنی. (در واقع هر چه بیشتر با من بد کنی، بیشتر می‌فهمم که هیچ‌وقت مرا رها نخواهی کرد)»؛ و فرد سادیستیک می‌گوید: «با تو هر چه بخواهم می‌کنم، چرا که هر دوی ما می‌دانیم تو مرا رها نخواهی کرد (در واقع کاری که من با تو می‌کنم خود مدرکی است بر اینکه تو هیچ‌وقت مرا ترک نخواهی کرد)».

کتاب: حسرت
نویسنده: آدام فیلیپس
مترجم: میثم سامان‌پور

@PsychoanalyticNote

از منظر روانکاوی، زندگی خوب زندگی‌ای است که در آن به میزان کافی سرخوردگی وجود دارد، نه بیشتر و نه کمتر.

کتاب: حسرت
نویسنده: آدام فیلیپس
مترجم: میثم سامان‌پور

@PsychoanalyticNote

ما ترجیح می‌دهیم که همه چیز را نابود سازیم تا اینکه اجازه دهیم دیگران تغییرمان دهند، چرا که خاطره ما از اینکه چطور افراد خاصی در بدو زندگی‌مان تغییرمان داده‌اند بسیار پررنگ است.

کتاب: حسرت
نویسنده: آدام فیلیپس
مترجم: میثم سامان‌پور

@PsychoanalyticNote

این را نیز می‌آموزیم که جایی در حد فاصل میان زندگی‌هایی که داریم و زندگی‌هایی که دوست می‌داشتیم، زندگی کنیم.

کتاب: حسرت
نویسنده: آدام فیلیپس
مترجم: میثم سامان‌پور

@PsychoanalyticNote

رضایت بخش‌ترین لذت‌ها، لذت‌های ناگهانی هستند که نمی‌توان برایشان طرح و نقشه ریخت.

کتاب: حسرت
نویسنده: آدام فیلیپس
مترجم: میثم سامان‌پور

@PsychoanalyticNote

می‌ارزد از خودمان بپرسیم که برای مشتاقانه چشم داشتن به آینده ناگزیر بوده‌ایم از خیر چه چیزی بگذریم؟

کتاب: حسرت
نویسنده: آدام فیلیپس
مترجم: میثم سامان‌پور

@PsychoanalyticNote

وینیکات می‌نویسد: کودکانی که مادر افسرده دارند، تکلیفی دارند که هیچ‌وقت نمی‌توانند آن را به‌طور کامل انجام دهند. تکلیف آن‌ها در وهله اول این است که با خُلق مادر کنار بیایند.

کتاب: وینیکات
نویسنده: آدام فیلیپس
مترجم: نهاله مشتاق

@PsychoanalyticNote

از نظر من، «من تنها هستم» نوعی رشد به نسبت «من هستم» به حساب می‌آید که به آگاهی نوزاد از حضور پیوسته یک مادر
قابل اعتماد وابسته است.

مادری که قابل اعتماد بودن او به نوزاد این امکان را می‌دهد که تنها بماند و از تنها بودن برای مدت محدودی لذت ببرد.

#دونالد_وینیکات
@PsychoanalyticNote

روانکاو باید ناخودآگاه خود را مانند یک گیرنده در جهت ناخودآگاه بیمار قرار دهد.

#زیگموند_فروید
@PsychoanalyticNote

روانکاو فرانسوی، لکان در مقالهٔ مهم مرحلهٔ آینه‌ای (۱۹۴۹) که وینیکات به آن اشاره می‌کند می‌گوید کودک وقتی به آینه نگاه می‌کند تصویر یکپارچه‌ای از آشفتگی خود می‌بیند. با وجود آنکه کودک خود را در تکه‌ها و قطعات پراکنده در همه‌جا تجربه می‌کند، تصویر یک تکه‌ای از خود می‌بیند. این ناهمخوانی تصویر دورغینی از کامل بودن به کودک عرضه می‌کند که در عمل تا ابد او را اغوا خواهد کرد. لکان اعتقاد داشت که آینه بسیار گمراه کننده است و قول کاذبی به کودک می‌دهد.

اما از نظر وینیکات، تجربهٔ کودک از صورت مادر تعیین می‌کند که او چه چیزی در آینه ببیند. اگر مادر به قدر کافی حساس باشد، کودک حس می‌کند «هر چه در آن لحظه به خصوص هست» دیده شده است. وینیکات معتقد است اگر نظارت مادرانه شکست بخورد، احساس تعارض در کودک شکل می‌گیرد. می‌توان به آینه هم مانند مادر نگاه کرد زیرا هردوی آن‌ها به معنای واقعی کلمه، خویشتن را منعکس می‌کنند. آینه و مادر مانند مفهوم مادر کارآمد وینیکات، قابل اطمینان و دقیق هستند.

کتاب: وینیکات
نویسنده: آدام فیلیپس
مترجم: نهاله مشتاق

@PsychoanalyticNote

وقتی کودک به چهرهٔ مادر نگاه می‌کند می‌تواند خود و احساساتش را در بازتاب مادر ببیند. اگر ذهن مادر مشغول چیز دیگری باشد، وقتی کودک به مادر نگاه می‌کند فقط احساسات مادر را می‌بیند و نمی‌تواند «چیزی از خود را از محیط بگیرد». تنها راه برای کشف احساسات خود، دیدن انعکاس آن‌ است‌. وقتی کودک به طریقی دیده می‌شود که احساس می‌کند وجود دارد و بودنش تائید می‌شود، احساس آزادی می‌کند که به نگاه کردن ادامه دهد.

کتاب: وینیکات
نویسنده: آدام فیلیپس
مترجم: نهاله مشتاق

@PsychoanalyticNote

به نظر می‌رسد که ممانعت از پرخاشگری باعث آسیب جدی می‌شود.

#زیگموند_فروید
@PsychoanalyticNote

برای فهم انتقال بیمار در هر لحظه درمان، روانکاو نه تنها از خودش می‌پرسد «من چه کسی را بازنمایی می‌کنم؟ (مادر، پدر، خواهر و برادر و غیره)» بلکه می‌تواند بپرسد: «از من برای چه کاری استفاده می‌شود؟» به قول وینیکات، بیمار همواره در تلاش است که از طریق روانکاو به جایی برود. تعبیرها گذرنامه او هستند.

کتاب: وینیکات
نویسنده: آدام فیلیپس
مترجم: نهاله مشتاق

@PsychoanalyticNote

وینیکات می‌گوید که در مراحل اولیهٔ رشد، «نیروی زندگی» که بیش از آن یکه بود، به دو بخش تقسیم می‌شود:

عنصر پرخاشگرانه که از دل تقابل بیرون می‌آید و عنصر شهوانی که ناشی از میل به کامل شدن است.

کتاب: وینیکات
نویسنده: آدام فیلیپس
مترجم: نهاله مشتاق

@PsychoanalyticNote

یکی از اهداف تحلیل این است که به بیمار کمک کند تا آنچه را که واقعاً مسئولیت او و بخشی از اوست، از شکست محیط جدا کند.

این ممکن است روانکاو را به جایی برساند که گاهی طرف بیمار را بگیرد. (مارگارت لیتل به یاد می‌آورد که وینیکات در نقطه‌ای از تحلیل به او گفت: «واقعاً از مادرت متنفرم».) البته در این موضع‌گیری وینیکات خطراتی وجود دارد. برای شناخت تحریف رشدی، فرد باید اطمینان داشته باشد که می‌داند رشد «صحیح» چه خصوصیاتی دارد.

کتاب: وینیکات
نویسنده: آدام فیلیپس
مترجم: نهاله مشتاق

@PsychoanalyticNote

در تحلیل بیماران روان‌پریش باید «از این اجتناب کرد که درمان به جای تطابق با نیازهای بیمار، با نیازهای روانکاو منطبق شود».

به همین ترتیب در مدل وینیکات، مادری کردن در ابتدا معادل کنترل و فدا کردن خود است. در این مدل بسیار متوقعانه، مادر باید اجازه دهد تا در راه رشد مورد استفاده قرار بگیرد. او به طور مداوم در حال به دنیا آوردن کودکش است.

کتاب: وینیکات
نویسنده: آدام فیلیپس
مترجم: نهاله مشتاق

@PsychoanalyticNote

#فروید روش #روانکاوی را برای بیماران روان‌رنجور ابداع کرده بود. مشخصهٔ این روش، تعبیر #ناخودآگاه سرکوب شدهٔ بیمار توسط روانکاو بود. وینیکات داشت موقعیتی را توصیف می‌کرد که در آن محیط طوری مرمت می‌شد که فرایند رشد، امکان آغاز دوباره داشت. قرار بود بازگشت اتفاق بیفتد، طوری که تعبیر کلامی در درجهٔ دوم اهمیت قرار بگیرد و مراقبت مادرانه به معنای وسیع کلمه مهم‌ترین قسمت درمان باشد.

به این ترتیب در مراحل خاصی از درمان، مانند رابطهٔ کودک و مادر «بیمار عملاً نفرت #روانکاو را می‌خواهد». وینیکات از مثال کودکی که خانوادهٔ از هم پاشیده دارد استفاده می‌کند تا به نتیجهٔ عجیبی برسد که اصلی‌ترین نکتهٔ مقاله‌اش به حساب می‌آید:

بردن چنین کودکی به خانه و دوست داشتن او اصلاً کافی نیست. آنچه اتفاق می‌افتد این است که پس از مدتی این کودک که به وضعیت قبلی عادت داشت، دوباره امیدوار می‌شود و شروع می‌کند به امتحان کردن محیط جدیدی که پیدا کرده است. او می‌خواهد مطمئن شود که مراقبانش توانایی این را دارند که نفرت واقعی را تجربه کنند. به نظر می‌رسد او تنها زمانی می‌تواند دوست داشته شدن را باور کند که نفرت آن‌ها را دریافت کرده باشد.

کتاب: وینیکات
نویسنده: آدام فیلیپس
مترجم: نهاله مشتاق

@PsychoanalyticNote

#وینیکات در مورد روانکاوی یک بیمار بزرگسال روان‌پریش می‌نویسد: «روانکاو باید آمادهٔ تحمل فشار باشد بدون اینکه انتظار داشته باشد بیمار در مورد کاری که او انجام می‌دهد چیزی بفهمد، احتمالاً این مدل باید مدت‌های طولانی ادامه پیدا کند. برای آنکه روانکاو بتواند این کار را انجام دهد باید به آسانی از ترس و نفرت خود آگاهی پیدا کند. #روانکاو در موقعیت مادری است که کودکش هنوز متولد نشده یا تازه به دنیا آمده است».

کتاب: وینیکات
نویسنده: آدام فیلیپس
مترجم: نهاله مشتاق

@PsychoanalyticNote