سلول‌های‌بنیادی‌وسرطان

در این کتابچه، به کاربردهای درمانی سلول‌های بنیادی در انسان نیز پرداخته شده است.

📕 کتابچه انجمن بین‌المللی سلول‌های بنیادی (ISSCR) درباره سلول‌های بنیادی☝️

🆔 @pluricancer

حالا چکار کنيم؟
یعنی از هوش مصنوعی برای نوشتن مقاله استفاده نکنيم؟

نه اتفاقا برعکس، حتما باید استفاده کنيد، منتها من آموزش خود را از هوش مصنوعی شروع نمی‌کنم. ابتدا بدون هرگونه استفاده از هوش مصنوعی آموزش می‌دهم که چگونه می‌توان یک مقاله حرفه‌ای و حساب‌شده را در مدت زمان کوتاهی نوشت، بعد وارد بحث هوش مصنوعی می‌شوم و عملا نشان می‌دهم که چطور می‌شود متن خودتان را به کمک هوش مصنوعی، بازبینی (revise) کنید، خلاصه‌نویسی (summarise) نمایید، بازنویسی (paraphrase) کنید، جاهايی که دقیقا نمی‌دانید منظور خود را چطور برسانید، از هوش مصنوعی کمک بگیرید، ایرادات نگارش خود را پیدا کنید، نسخه آخر #مقاله_پژوهشی و اوریجینال (Research Article) خود را نهايي نمایید و به این ترتیب، سرعت نگارش مقاله خود را بیشینه کنید.

✍ از طریق لینک زیر ثبت‌نام کنید و به طور مبنایی با نگارش اين گونه مقالات آشنا شويد:
https://www.royan-edu.ir/DoreList.aspx?id=917

@write_paper

✴️ ایمونوئیدها؛ ساخت ارگانوئیدهای دارای اجزای عملکردی سیستم ایمنی از سلول‌های بنیادی پرتوان انسانی

🔺 #ارگانوئیدها مدل‌های سه‌بعدی ارزشمندی برای مطالعه تکوین، بیماری‌ها و پاسخ به درمان هستند. با این حال، بسیاری از آن‌ها فاقد یکی از اجزای مهم بافت‌های طبیعی، یعنی سلول‌های سیستم ایمنی هستند. این سلول‌ها علاوه بر دفاع در برابر عوامل بیماری‌زا، در تکوین، بلوغ و حفظ عملکرد طبیعی بافت‌ها نیز نقش دارند.

🔺 در مقاله‌ای که به‌تازگی در نشریه Cell Stem Cell منتشر شده است، پژوهشگران به بررسی نسل جدیدی از ارگانوئیدهای مشتق از #سلول‌های_بنیادی_پرتوان_انسانی (hPSC) پرداخته‌اند که «#ایمونوئید» (Immunoid) نامیده می‌شوند. ایمونوئیدها ارگانوئیدها یا #اسمبلوئیدهایی هستند که حداقل یک رده سلولی ایمنی عملکردی را در ساختار خود جای داده‌اند.

🔰چهار رویکرد اصلی برای تولید ایمونوئیدها معرفی شده است: (۱) افزودن سلول‌های ایمنی بالغ به ارگانوئید، (۲) افزودن پیش‌سازهای ایمنی، (۳) تمایز همزمان پیش‌سازهای بافتی و خونساز و (۴) تکوین درون‌زاد سلول‌های ایمنی همزمان با تشکیل ارگانوئید.

👈 انتخاب روش به سؤال مورد مطالعه بستگی دارد. برای مثال، بسیاری از ماکروفاژهای مقیم بافت و میکروگلیا منشأ رویانی دارند؛ بنابراین برای مدل‌سازی تکوین، ایجاد آن‌ها از پیش‌سازهای اولیه می‌تواند از افزودن سلول‌های ایمنی بالغ به ارگانوئید، از نظر زیستی مناسب‌تر باشد.

🔰 تاکنون ایمونوئیدهایی برای بافت‌هایی از جمله مغز، کبد، ریه، روده، قلب، مغز استخوان و تیموس توسعه یافته‌اند. این مدل‌ها امکان بررسی نقش سلول‌های ایمنی در فرایندهایی مانند بلوغ بافت، التهاب، عفونت، سرطان و پاسخ به درمان را فراهم می‌کنند.

⚠️ یکی از چالش‌های اصلی این است که بسیاری از سلول‌های مشتق از #hPSC همچنان ویژگی‌های جنینی دارند. علاوه بر این، حضور مارکرهای سلول‌های ایمنی به‌تنهایی کافی نیست و برای یک ایمونوئید واقعی باید ادغام، جای‌گیری و عملکرد این سلول‌ها در بافت نیز اثبات شود.

✅ توسعه ایمونوئیدهای پیچیده‌تر، همراه با عروق عملکردی و انواع بیشتری از سلول‌های ایمنی، می‌تواند نسل جدیدی از مدل‌های انسانی را برای مطالعه تکوین، بیماری و درمان ایجاد کند.

لینک مقاله:
https://www.cell.com/cell-stem-cell/fulltext/S1934-5909(26)00342-5

✍ نیما عابدینی، دانشجوی دکتری زیست‌شناسی سلولی تکوینی پژوهشگاه رویان
Join us:
🆔 @pluricancer

پژوهشگران و دانشجویانی که کار نگارش مقالات خود را به #هوش_مصنوعی می‌سپارند، شاید در ظاهر کارشان تسریع شود، اما ضمن اینکه واگذار کردن نگارش مقاله به هوش مصنوعی (و نه کمک‌گرفتن از آن) خلاف #اخلاق_حرفه‌ای و انتشار یافته‌های علمی (Publishing ethics) است، خود مقاله حاصل ممکن است دیر یا زود مورداتهام قرار بگيرد، از این جهت که آن را براساس نشانه‌های خاص، ماحصل هوش مصنوعی و نه انسان بدانند.

همچنین، هوش مصنوعی یکسری خطاهای مهلک دارد که اگر تحت #نظارت_انسانی با راهبری یک شخص عالم قرار نگیرد، ممکن است اساس یک پروژه و مقاله را زیر سوال ببرد یا صدمه جدی به آن وارد سازد.

بدتر این که، اگرچه هوش مصنوعی می‌تواند با نگارش مقاله، کار یک محقق را تسریع کند، اما آن مقاله هیچ انعکاسی از سواد نگارنده و نویسنده آن ندارد. در واقع، یک محقق با واگذار کردن نگارش مقاله به هوش مصنوعی، خود را بی‌سواد می‌کند و عملا به زندگی حرفه‌ای و تخصصی خود ضربه می‌زند. اینجا است که #استفاده_مسئولانه از هوش مصنوعی اهمیت پیدا می‌کند.

اما می‌توان برای بهبود متنی که خود فرد نوشته، از هوش مصنوعی کمک گرفت، اما نمی‌توان نگارش کامل یک متن را به آن واگذار نمود. حتی بهتر است فارسی بنویسیم و به هوش مصنوعی بدهيم که انگلیسی کند، اما اجازه ندهيم هوش مصنوعی تماما برای ما بنویسد.

👈 با استفاده غیرمسئولانه و اشتباه از هوش مصنوعی، #اتصالات_مغزی و قدرت استدلالی و منطقی خود را تضعیف نکنيم.

Join us:
@write_paper

با سلام
احتراما پیرو راه‌اندازی پایگاه داده نامیرا به عنوان جامع‌ترین دیتابیس microRNAهای مرتبط با سرطان در دنیا توسط گروه تحقیقاتی ما، صفحه اختصاصی مربوط به این پایگاه داده در تلگرام به تازگی راه‌اندازی شده است تا در جریان کاربردهای آن و نیز به‌روزرسانی های آن قرار گيريد.

از طريق شناسه زیر، لطفا وارد کانال شده و صفحه را دنبال بفرمایید:

@namiRa_Database 🌸😊

✴️‌ تولید سلول‌های بنیادی پرتوان القایی فیل

🔺 تغییر اقلیم ناشی از فعالیت‌های انسانی، منجر به از دست رفتن زیست‌بوم مگافون (بزرگ‌زیاگان، جانوران عظیم‌الجثه) خشکی شده است. در این عصر، برای مبارزه با از دست رفتن تنوع زیستی به ابزارهای جدیدی نیاز است که یکی از مهم‌ترین آن‌ها، تولید #سلول‌های_بنیادی_پرتوان_القایی (iPSC) از گونه‌های در معرض خطر است.

🔺 فیل‌ها به دلیل هوش بالا و زندگی اجتماعی خود منحصربه‌فرد بوده و پیری در آن‌ها در سطح مولکولی شباهت‌هایی با انسان دارد. همچنین، فیل‌ها علی‌رغم جثه بزرگ خود، نرخ ابتلا به #سرطان پایینی دارند که بررسی چگونگی آن حائز اهمیت است.

🔺 در مطالعه‌ای که به‌تازگی در نشریه Nature Methods به چاپ رسیده است، پژوهشگران دو روش برای تولید سلول‌های بنیادی پرتوان القایی از سلول‌های اندوتلیال رحم فیل آسیایی (Elephas maximus) ارائه کرده و سلول‌های حاصل را emiPS نام‌گذاری کردند.

🔰 روش اول یک رویکرد دو مرحله‌ای است که طی آن، ابتدا سلول‌های سوماتیک فیل با استفاده از مواد شیمیایی خاص به سمت حالت #پرتوان سوق داده شدند و کلونی‌های مناسب انتخاب شدند. سپس مجموعه‌ای از ژن‌ها و عوامل #بازبرنامه‌ریزی به سلول‌ها وارد شدند. این عوامل شامل فاکتورهای کلاسیک OCT4، SOX2، LIN28 ،c-MYC ،KLF4 و NANOG بودند. علاوه بر این، از SV40LT و همچنین shRNA علیه TP53های رتروژن فیل برای کاهش فعالیت مسیرهای وابسته به p53 استفاده شد.

🔰 در روش دوم، مرحله اولیه و پیچیده القای شیمیایی و انتخاب کلونی حذف شد. همان مجموعه از عوامل بازبرنامه‌ریزی در محیطی ساده‌تر مبتنی بر Essential 8 (E8) مورد استفاده قرار گرفتند، اما علاوه بر آن‌ها، یک نسخه جهش‌یافته از HRAS نیز وارد سلول‌ها شد. HRAS جهش‌یافته می‌تواند سیگنال‌های رشد و تکثیر را تقویت کرده و به سلول‌ها در عبور از موانع بازبرنامه‌ریزی کمک کند.

👈 نکته قابل توجه این است که در هر دو روش، سرکوب مکانیسم‌های ضدسرطانی سلول‌های فیل برای بازبرنامه‌ریزی موفق آن‌ها ضروری است. همچنین، از چالش‌های روش‌های توسعه‌یافته می‌توان به وابستگی به ترانس‌ژن‌ها و مدت‌زمان طولانی بازبرنامه‌ریزی سلول‌ها اشاره کرد.

🔰 بررسی‌های مولکولی با استفاده از RNA-seq، direct RNA-seq و ATAC-seq و همچنین آزمون‌های تمایزی به هر سه لایه زایای اندودرم، مزودرم و اکتودرم و آزمون‌های عملکردی درون‌تنی نشان می‌دهند که سلول‌های emiPS دارای ویژگی‌های پرتوانی هستند.

✅ سلول‌های حاصل از این مطالعه می‌توانند در زیست‌شناسی حفاظت، مطالعات سرطان و زیست‌فناوری تولیدمثل گونه فیل آسیایی مورد استفاده قرار گیرند.


لینک مقاله:
https://www.nature.com/articles/s41592-026-03136-4


✍ نیما عابدینی، دانشجوی دکتری زیست‌شناسی سلولی تکوینی پژوهشگاه رویان

Join us:
🆔 @pluricancer

✴️ تفاوت‌‌های بین انواع مرگ سلولی

تاکنون ده‌ها نوع مرگ سلولی بر اساس نوع سلول شناسایی شده است. شناسایی ارتباط این مسیرهای مرگ سلولی با بیماری‌ها سبب به‌کارگیری آن‌ها در مبارزه با بیماری‌ #سرطان و #خودایمنی و حتی نجات سلول‌های در حال مرگ در قلب و مغز می‌شود.
در اینجا به برخی از انواع آن‌ها اشاره شده است:


📍 آپوپتوز (#Apoptosis): مرگ سلولی برنامه‌ریزی‌شده و تنظیم‌شده که معمولاً بدون ایجاد التهاب رخ می‌دهد.

📍 نکروز (#Necrosis): در اثر آسیب شدید، همراه با تورم و پارگی سلول و معمولاً التهاب رخ می‌دهد.

📍 پیروپتوز (#Pyroptosis): مرگ سلولی (معمولا در سلول‌های ایمنی) که با ایجاد منافذ در غشای سلول و آزاد شدن ترکیبات التهابی همراه است.

📍 فروپتوز (#Ferroptosis): در اثر تجمع آهن و مولکول‌های فعال سبب اکسیداسیون لیپیدهای غشای سلولی آسیب به آن می‌شود.

📍 ایتوز (#ETosis): نوعی مرگ سلولی است که طی آن آزاد شدن تله‌های خارج‌سلولی (Extracellular Traps)، شامل DNA و پروتئین‌های سلولی، به فضای خارج سلول رخ می‌دهد و باعث به‌دام‌انداختن عوامل بیماری‌زا می‌شود.


✍ ملیکا زمانیان

🌐 اطلاعات بیشتر

Join us:
🆔 @pluricancer

همراهان گرامی

احتراما کانال سلول‌های بنیادی و سرطان، در پیام‌رسان #بله نیز راه‌اندازی شد.

با سپاس

لینک پيوستن به کانال:
https://ble.ir/pluricancer

سلام و احترام

آدرس صفحات ما در تلگرام:

سلول‌های بنیادی و سرطان
@pluricancer

بیولوژی RNA
@RNA_Biology

زیست‌پزشکی مولکولی
@MolBioMed

مهارت مقاله‌نویسی
@write_paper

شرکت زیست‌فناوری میراث
@miRasBiotech

نتایج اولیه کارآزمایی بالینی سلول‌درمانی در کودکان مبتلا به اوتیسم منتشر شد!

نتایج اولیه یک کارآزمایی بالینی فاز یک با مشارکت پژوهشگران پژوهشگاه رویان جهاددانشگاهی نشان داد که سه نوبت تزریق داخل نخاعی سلول‌های استرومال #مزانشیمی آلوژنیک مشتق از #ژله_وارتون بند ناف در پنج کودک مبتلا به اختلال طیف #اوتیسم سطح ۲، در دوره مورد بررسی با عارضه ناخواسته جدی یا عارضه درجه ۳ و بالاتر همراه نبوده و از نظر ایمنی و تحمل‌پذیری قابل قبول گزارش شده است.

متن خبر:
https://acecr.ac.ir/fa/news/105931

لینک مقاله:
https://link.springer.com/article/10.1186/s13287-026-05122-1

Join us:
🆔 @pluricancer

✴️ تولید سلول‌های شبه‌هشت‌سلولی انسانی از سلول‌های پرتوان

🔺 در انسان، مرحله هشت‌سلولی که حدود روز سوم پس از لقاح رخ می‌دهد، یکی از مراحل بسیار ابتدایی تکوین است که در آن سلول‌ها ویژگی‌های #همه‌توانی (قابلیت ایجاد انواع سلول‌های بدن و ساختارهای خارج‌جنینی) را نشان می‌دهند. این مرحله هم‌زمان با موج اصلی فعال‌سازی ژنوم جنینی است.

🔺 مطالعه این مراحل اولیه از تکوین انسان به دلیل محدودیت دسترسی به جنین انسانی و ملاحظات اخلاقی با چالش‌هایی مواجه است؛ بنابراین، ایجاد مدل‌های آزمایشگاهی می‌تواند ابزار ارزشمندی برای مطالعه این فرایندها باشد.

🔰 در مطالعه‌ای که به‌تازگی در مجله Nature Protocols منتشر شده، پژوهشگران روشی برای تولید سلول‌های شبه‌هشت‌سلولی انسانی (8CLCs) از #سلول‌های_بنیادی_پرتوان (PSCs) ارائه کرده‌اند. آن‌ها دو مسیر را معرفی کرده‌اند: یک مسیر مرحله‌ای و یک مسیر مستقیم.

🔰 در روش مرحله‌ای، ابتدا #Primed_PSCs (سلول‌های پرتوان پس از لانه‌گزینی) طی حدود ۱۲–۱۴ روز به حالت #Naive_PSCs (سلول‌های پرتوان پیش از لانه‌گزینی) تبدیل شده و سپس طی ۵ روز به 8CLCs القا می‌شوند. در روش مستقیم، Primed PSCs مستقیماً و طی حدود ۷ روز به #8CLCs تبدیل می‌شوند.

🔰 نتایج نشان داد که سلول‌های تولیدشده در این مطالعه از نظر الگوهای بیان ژن و ویژگی‌های اپی‌ژنتیکی، شباهت‌هایی با سلول‌های جنین هشت‌سلولی انسان نشان می‌دهند.

👈 نکته قابل توجه این است که این روش بدون استفاده از دستکاری ژنتیکی یا ترانس‌ژن طراحی شده و با استفاده از ترکیبی از #کوچک‌مولکول‌ها و #سایتوکین‌ها، سلول‌های بنیادی پرتوان را به سمت این وضعیت هدایت می‌کند.

✅ در مجموع، این پژوهش با فراهم کردن یک مدل آزمایشگاهی از #سلول‌های_شبه‌هشت‌سلولی_انسانی، بررسی رویدادهای مولکولی در نخستین مراحل تکوین انسان (به‌ویژه فعال‌سازی ژنوم جنینی) را امکان‌پذیر کرده و می‌تواند در آینده برای بررسی اختلالات مرتبط با #مراحل_اولیه_تکوین_انسان و پزشکی بازساختی مورد استفاده قرار بگیرد.


✍ ملیکا زمانیان، دانشجوی دکترای علوم سلولی کاربردی پژوهشگاه رویان


لینک مقاله:
https://www.nature.com/articles/s41596-026-01414-1


Join us:
🆔 @pluricancer

تولید سلول‌های شبه‌هشت‌سلولی انسانی از سلول‌های پرتوان (ادامه‌ی مطلب در پست بعدی)👇👇👇

Join us:
🆔 @pluricancer

رئیس سازمان غذا و دارو:
ارز ترجیحی دارو را ۹۰۰ میلیون دلار کاهش داده‌ایم و همین باعث افزایش قیمت #دارو شده است

پیرصالحی: پارسال حدود ۳.۵ میلیارد دلار ارز ترجیحی برای حوزهٔ دارو و تجهیزات اختصاص می‌یافت که امسال این رقم در بودجه به ۳ میلیارد دلار کاهش یافته؛ حدود ۴۰۰ میلیون دلار دیگر هم از ابتدای سال با پیشنهاد سازمان غذا و دارو از ارز ترجیحی خارج شده است.

🔹پارسال حدود ۱.۵ میلیارد دلار ارز غیرترجیحی با نرخ حدود ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان دریافت می‌کردیم، اما این نرخ به حدود ۱۷۰ هزار تومان رسیده است.

🔹در مجموع، نسبت به پارسال حدود ۹۰۰ میلیون دلار ارز ترجیحی کمتری در حوزهٔ دارو و تجهیزات پزشکی استفاده می‌کنیم و اختلاف نرخ این ارز با نرخ فعلی، طبیعتاً روی قیمت دارو اثر می‌گذارد.
خبرگزاری فارس

Join us:
🆔 @pluricancer

این مطالعه از این جهت برای بنده جالب توجه بود که متأسفانه سرطان مری در ایران، شیوع بسیار بالایی به ویژه در برخی استان‌ها دارد و نوشیدن چای لب‌سوز یکی از عادت‌های نامطلوب بسیاری از هموطنان عزیز ایرانی است. خبر بدتر آن است که بیشتر مبتلایان، جان خود را در اثر این سرطان خیلی زود از دست می‌دهند.

👈خلاصه مطلب‌ برای ما ایرانی‌ها این است:
لطفا نوشیدنی‌های داغ به ویژه چای لب‌سوز نخورید یا کمتر بخورید! 😊🙏

✍ شريف مرادی، محقق سلول‌های بنیادی و سرطان؛ عضو هیأت علمی پژوهشگاه رویان

Join us:
🆔 @pluricancer

پژوهشی تازه که در مجله International Journal of Cancer به چاپ رسیده (اینجا)، یک پرسش کلیدی را در مقیاسی بی‌سابقه بررسی کرده که آیا نوشیدنی‌های داغ می‌توانند در بروز سرطان مری نقش داشته باشند؟ محققان با پیگیری نزدیک به یک میلیون بزرگسال از دو کوهورت بزرگ بریتانیایی، به این نتیجه رسیدند که ترجیح دادن #نوشیدنی «خیلی داغ» به نوشیدنی «گرم»، شانس ابتلا به سرطان مری #سنگفرشی را تا ۳ برابر بالا می‌برد در حالیکه برای #آدنوکارسینوم مری چنین الگویی دیده نشد. از سوی دیگر، نوشیدن ۶ فنجان داغ یا بیشتر در روز، خطر سرطان مری سنگفرشی را حدود ۷۱٪ افزایش می‌داد. برآوردها حاکی از آن است که اگر افراد نوشیدنی‌های خیلی داغ خود را به دمای ملایم‌تری کاهش دهند، نزدیک به ۱۴٪ از موارد سرطان سنگفرشی مری قابل پیشگیری خواهد بود.

این یافته‌ها با شواهد پیشین همراستاست که همگی دمای بالای نوشیدنی را به افزایش خطر سرطان مری سنگفرشی مرتبط دانسته‌اند. نکتهٔ کلیدی آن است که عامل خطر اصلی، خودِ #دما و #دفعات_مصرف است، نه نوع نوشیدنی؛ بنابراین کاهش دمای نوشیدنی می‌تواند راهکاری ساده و اثربخش برای پیشگیری از این سرطان باشد.

Join us:
🆔 @pluricancer

همچنین مواردی نظیر تحریم‌های بین‌المللی به عنوان دلیلی برای ریجکت مقاله و مسائل مشابه ☝️

منظور در تعامل با مجلات بین‌المللی است ☝️🌺

آلودگی هوا در بین سال‌های 2000 تا 2020 طبق برآوردهای جهانی، باعث مرگ ناشی از سرطان در 18 میلیون نفر شده است. هر 10 میکروگرم بر مترمکعب افزایش در ذرات معلق آلودگی، خطر سرطان را تا 16% افزایش می‌دهد. زنان بیشتر از مردان از این مساله آسیب می‌بینند.

پی‌نوشت: به نظر می‌آید زندگی در شهرهای بزرگ و آلوده صرفا بخاطر مجبور بودن یا شاغل‌بودن، چندان به صلاح نیست!

🆔 @pluricancer