✴️ تولید سلول‌های شبه‌هشت‌سلولی انسانی از سلول‌های پرتوان

🔺 در انسان، مرحله هشت‌سلولی که حدود روز سوم پس از لقاح رخ می‌دهد، یکی از مراحل بسیار ابتدایی تکوین است که در آن سلول‌ها ویژگی‌های #همه‌توانی (قابلیت ایجاد انواع سلول‌های بدن و ساختارهای خارج‌جنینی) را نشان می‌دهند. این مرحله هم‌زمان با موج اصلی فعال‌سازی ژنوم جنینی است.

🔺 مطالعه این مراحل اولیه از تکوین انسان به دلیل محدودیت دسترسی به جنین انسانی و ملاحظات اخلاقی با چالش‌هایی مواجه است؛ بنابراین، ایجاد مدل‌های آزمایشگاهی می‌تواند ابزار ارزشمندی برای مطالعه این فرایندها باشد.

🔰 در مطالعه‌ای که به‌تازگی در مجله Nature Protocols منتشر شده، پژوهشگران روشی برای تولید سلول‌های شبه‌هشت‌سلولی انسانی (8CLCs) از #سلول‌های_بنیادی_پرتوان (PSCs) ارائه کرده‌اند. آن‌ها دو مسیر را معرفی کرده‌اند: یک مسیر مرحله‌ای و یک مسیر مستقیم.

🔰 در روش مرحله‌ای، ابتدا #Primed_PSCs (سلول‌های پرتوان پس از لانه‌گزینی) طی حدود ۱۲–۱۴ روز به حالت #Naive_PSCs (سلول‌های پرتوان پیش از لانه‌گزینی) تبدیل شده و سپس طی ۵ روز به 8CLCs القا می‌شوند. در روش مستقیم، Primed PSCs مستقیماً و طی حدود ۷ روز به #8CLCs تبدیل می‌شوند.

🔰 نتایج نشان داد که سلول‌های تولیدشده در این مطالعه از نظر الگوهای بیان ژن و ویژگی‌های اپی‌ژنتیکی، شباهت‌هایی با سلول‌های جنین هشت‌سلولی انسان نشان می‌دهند.

👈 نکته قابل توجه این است که این روش بدون استفاده از دستکاری ژنتیکی یا ترانس‌ژن طراحی شده و با استفاده از ترکیبی از #کوچک‌مولکول‌ها و #سایتوکین‌ها، سلول‌های بنیادی پرتوان را به سمت این وضعیت هدایت می‌کند.

✅ در مجموع، این پژوهش با فراهم کردن یک مدل آزمایشگاهی از #سلول‌های_شبه‌هشت‌سلولی_انسانی، بررسی رویدادهای مولکولی در نخستین مراحل تکوین انسان (به‌ویژه فعال‌سازی ژنوم جنینی) را امکان‌پذیر کرده و می‌تواند در آینده برای بررسی اختلالات مرتبط با #مراحل_اولیه_تکوین_انسان و پزشکی بازساختی مورد استفاده قرار بگیرد.


✍ ملیکا زمانیان، دانشجوی دکترای علوم سلولی کاربردی پژوهشگاه رویان


لینک مقاله:
https://www.nature.com/articles/s41596-026-01414-1


Join us:
🆔 @pluricancer