مطالعات خلیج فارس

♨️ گذار از تنش‌زدایی؟ ریشه‌ها و محدودیت‌های قاطعیت نوین عربستان سعودی

🔻 یادداشت «یوئل گوزانسکی»، مدیر بخش خلیج فارس در انستیتو مطالعات امنیت ملی رژیم صهیونیستی (INSS) در پایگاه این موسسه، به کالبدشکافی چرخش رفتاری ریاض در تفکیک تهران از نیروهای نیابتی‌اش می‌پردازد. گوزانسکی استدلال می‌کند ریاض همچنان هدف استراتژیک «پرهیز از جنگ مستقیم با تهران» را حفظ کرده، اما از سیاست مهار منفعلانه عبور کرده و یک «رویکرد ترکیبی بر پایه‌ی گفت‌وگو با ایران و اقدام پیش‌دستانه‌ی نظامی علیه گروه‌های هم‌پیمان آن در یمن و عراق» را در پیش گرفته است؛ رویکردی که اگرچه برای منافع غرب و رژیم صهیونیستی مطلوب است، اما ریسک‌های تصاعدی سنگینی برای پادشاهی به همراه دارد. نویسنده ارکان این دکترین نوین و چالش‌های ساختاری آن را در سه محور تبیین می‌کند:

🔻 ۱. ابتکار ائتلاف دریای سرخ و ضربات هوایی در عراق:
چرخش رفتاری ریاض در دو اقدام عملیاتی متجلی شده است: ائتلاف دریایی دریای سرخ و باب‌المندب: تشکیل ائتلافی با حضور ۱۳ کشور (شامل ترکیه، پاکستان و مصر) با مقر فرماندهی در عربستان برای مقابله با محاصره دریایی انصارالله، بدون اتکای مستقیم به آمریکا و اروپا. (امارات و عمان به دلیل رقابت‌های منطقه‌ای به آن نپیوسته‌اند). حملات مشترک با آمریکا در عراق: مشارکت در هدف قراردادن شبه‌نظامیان عراقی پس از حملات پهپادی به تأسیسات نفتی سعودی، با این پیام صریح به بغداد که حاکمیت ملی نمی‌تواند سپری برای بازیگران غیردولتی باشد.
🔻 ۲. بحران خط پروازی صنعا-تهران و اهمیت دوگانه هرمز و باب‌المندب:
حمله هوایی جولای ریاض به فرودگاه بین‌المللی صنعا واکنشی به تلاش انصارالله برای برقراری خط پروازی مستقیم با تهران بود؛ اقدامی که سعودی آن را ایجاد کریدور هوایی دائمی برای تغییر موازنه تلقی کرد. از منظر ریاض، هم‌زمانی تهدید در تنگه هرمز از شرق و محاصره باب‌المندب از غرب، پادشاهی را در یک تنگنای راهبردی بی‌سابقه قرار می‌دهد؛ لذا بازدارندگی در آب‌های جنوبی ضرورتی حیاتی یافته است.

🔻 ۳. محدودیت‌ها و هزینه‌های راهبردی قاطعیت نوین:
گوزانسکی هشدار می‌دهد تشدید رویارویی با نیروهای نیابتی نه تنها تضمینی برای پیروزی قاطع ندارد، بلکه خطر گرفتار شدن مجدد در باتلاق یمن، آسیب به شریان‌های انرژی و فرسایش منابع مالی طرح «چشم‌انداز ۲۰۳۰» را بالا می‌برد. علاوه بر این، مرز باریکی میان مهار گروه‌های نیابتی و ورود ناخواسته به تقابل مستقیم با ایران وجود دارد که موازنه آن پیچیده‌ترین چالش ریاض خواهد بود.

https://www.inss.org.il/publication/departure-from-detente/

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

♨️ جنگ با ایران نظم منطقه‌ای آمریکا را در هم شکست؛ آیا پیمان مکه ضربه‌ی نهایی را وارد می‌کند؟

🔻 یادداشت«سامی العریان» در وبگاه میدل ایست آی، به کالبدشکافی پیامدهای کلان «پیمان دفاع مشترک مکه» میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان می‌پردازد. العریان استدلال می‌کند برخلاف خوانش‌های سطحی که این توافق را یک «ناتوی سُنی» علیه ایران می‌دانند، این پیمان در واقع واکنش قدرت‌های منطقه‌ای به فروریختن هیمنه و بازدارندگی آمریکا در جریان جنگ اخیر است و می‌تواند شالوده‌ی یک معماری امنیتی بومی را (حتی با ادغام آتی تهران و قاهره) بنا نهد. نویسنده این گذار ژئوپلیتیک و آزمون‌های پیش‌روی آن را در سه محور تبیین می‌کند:

🔻 ۱. پایان توهم بازدارندگی آمریکا و تغییر محاسبات ریاض:
جنگ ۲۰۲۶ ثابت کرد که برتری تکنولوژیک و نظامی واشینگتن و تل‌آویو نتوانست تهران را به تسلیم وادارد یا مانع از اعمال قدرت ایران در انسداد تنگه هرمز شود. ریاض دریافت که سیستم امنیتی آمریکا به‌شدت شکننده است. پادشاهی سعودی نمی‌خواهد زیرساخت‌هایش گروگان منازعات واشینگتن و تل‌آویو باشد؛ بنابراین، هدف اصلی ریاض از پیمان مکه، جنگ با ایران نیست، بلکه تنوع‌بخشی به شرکای امنیتی و خروج از وابستگی انحصاری به چتر حمایتی ایالات متحده است.

🔻 ۲. امتناع آنکارا و اسلام‌آباد از جنگ و ضرورت مهار تنش:
تقلیل این پیمان به یک ائتلاف نظامی ضدایرانی، با منافع اعضای آن در تضاد مطلق است. ترکیه ثبات و یکپارچگی همسایه خود را برای جلوگیری از سیل پناهجویان و تشدید بحران‌های تجزیه‌طلبانه حیاتی می‌داند. پاکستان نیز به دلیل مرزهای حساس بلوچستان و تمرکز راهبردی بر مهار هند، هرگز جبهه جدیدی علیه ایران باز نخواهد کرد. از این رو، پیمان مکه ظرفیت آن را دارد که با مدیریت بومی تنش‌ها، در نهایت به چارچوبی فراگیر برای ثبات منطقه‌ای تبدیل شود؛ نظمی که پکن نیز بدون تمایل به هژمونی نظامی، از آن حمایت می‌کند.

🔻 ۳. گذار به خاورمیانه‌ی پساآمریکایی و «آزمون فلسطین»:
با خروج منطقه از مدار واشینگتن، عیار واقعی این ائتلاف در مواجهه با مسئله فلسطین مشخص خواهد شد. نویسنده تاکید می‌کند اگر پیمان مکه، با وجود بهره‌مندی از دومین ارتش بزرگ ناتو (ترکیه)، تنها زرادخانه‌ی هسته‌ای جهان اسلام (پاکستان) و اهرم عظیم انرژی و مالی (سعودی)، نتواند ماشین جنگی صهیونیسم را متوقف سازد و صرفاً به ابزاری برای حفاظت از رژیم‌ها و خطوط کشتیرانی تقلیل یابد، یک شکست تاریخی خواهد بود. فلسطین، آزمون نهایی اراده‌ی این محور برای پایان دادن به تفرقه‌ی مطلوب غرب و رژیم صهیونیستی است.

https://www.middleeasteye.net/opinion/mecca-pact-war-iran-end-us-hegemony-middle-east

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

♨️ آیا خلیج فارس از «بحران دائمی» جنگ ایران جان سالم به در خواهد برد؟ شکنندگی صنعت توریسم در سایه‌ی نبرد ۲۰۲۶

🔻 تحلیل «دیمین فیلیپس» در مدرن دیپلماسی، به کالبدشکافی ضربات سهمگین نبرد ۲۰۲۶ بر صنعت گردشگری، خطوط هوایی و برند «امنیت» در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس می‌پردازد. خلیج فارس که در سال ۲۰۲۵ با رشد ۳۹ درصدی گردشگری و حضور ۵ کشورش در جمع ۱۰ کشور امن جهان (طبق گزارش گالوپ) پیشتاز تنوع‌بخشی اقتصادی بود، در پی حملات موشکی، پرواز پهپادها و انسداد هرمز با یک «بحران دائمی» یا بی‌نظمی پایدار مواجه شده است. نویسنده ابعاد این بحران، خسارت‌های وارده و راهبردهای بازگشت را در سه محور تبیین می‌کند:

🔻 ۱. ابعاد شوک؛ ریزش توریست و خسارت روزانه ۶۰۰ میلیون دلاری:
بسته شدن گسترده حریم هوایی و لغو بیش از ۴۶ هزار پرواز در دو هفته نخست جنگ، در کنار تصاویری چون اصابت پهپادها به هتل‌ها و فرودگاه دبی، ادراک امنیت منطقه را مخدوش کرد. پیش‌بینی‌های اولیه از کاهش ۲۳ تا ۳۸ میلیون گردشگر و خسارت روزانه ۶۰۰ میلیون دلاری به این بخش خبر دادند. علاوه بر این، جهش بهای سوخت جت و مسیرهای طولانی‌تر، قیمت بلیت‌های هوایی را ۱۵ تا ۲۰ درصد افزایش داد؛ امری که رکوردهای پروازی امارات، الاتحاد و قطرایرویز را به ۸۲ درصد سطوح پیش از جنگ تنزل داده است.

🔻 ۲. درس‌های تاریخی از جنگ‌های ۱۹۹۱ و ۲۰۰۳ خلیج فارس:
فیلیپس استدلال می‌کند این بحران لزوماً به معنای فروپاشی دائمی نیست. پس از جنگ ۱۹۹۱ (آزادسازی کویت) گردشگری منطقه تقریباً به صفر رسید و پس از تهاجم ۲۰۰۳ به عراق نیز شوک کوتاه‌مدتی رخ داد؛ اما پادشاهی‌های خلیج فارس از دل هر دو بحران به عنوان کاتالیزوری برای نوسازی و جهش زیرساختی استفاده کردند. با این حال، تفاوت بحران ۲۰۲۶ در وضعیت فرسایشی «صلح سرد»، عدم پیش‌بینی‌پذیری ترامپ و حفظ اهرم‌های نامتقارن تهران است که ریسک‌پذیری را در سطحی پایدار نگه می‌دارد.

🔻 ۳. بسته‌های تشویقی و پروژه «شینگن خلیج فارس»:
دولت‌های منطقه برای احیای جریان گردشگری دست به اقدامات تهاجمی زده‌اند: کاهش عوارض، سوبسید هتل‌های لوکس (به‌ویژه در قطر)، لغو روادید برای بیش از ۱۰۰ کشور در عمان، و اجرای آزمایشی طرح کلان «ویزای یکپارچه توریستی شورای همکاری» (مشابه شینگن اروپایی) در اواخر ۲۰۲۶. این اقدامات تلاش دارد تا قابلیت انطباق‌پذیری بالای منطقه را در برابر چالش‌های ژئوپلیتیک ناشی از منازعه تثبیت کند.

https://moderndiplomacy.eu/2026/08/15/will-the-gulf-ever-recover-from-the-iran-war-permacrisis/

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

♨️ محور نوین سه‌جانبه و دوراهی بغداد؛ پایان بی‌طرفی آرام در آستانه‌ی خروج آمریکا

🔻 تحلیل «دکتر عباس کاظم» در موسسه کشورهای عربی خلیج، به بررسی تنگنای امنیتی عراق در پی امضای «پیمان دفاعی سه‌جانبه‌ی مکه» میان عربستان، ترکیه و پاکستان می‌پردازد. کاظم استدلال می‌کند با نزدیک شدن به ضرب‌الاجل سپتامبر برای تکمیل خروج نیروهای آمریکایی، دوران «بی‌طرفی راحت بغداد» به پایان رسیده است؛ با این حال، تصمیم‌گیران عراقی نباید در مواجهه با قطب‌بندی‌های جدید به سمت هم‌پیمانی‌های ناپایدار شتاب کنند. نویسنده سه گزینه استراتژیک پیش‌روی بغداد و موانع ساختاری آن‌ها را در سه محور تبیین می‌کند:

🔻 ۱. چالش‌های ادغام در محور سعودی-ترکیه-پاکستان:
اگرچه این ائتلاف سرمایه مالی ریاض، صنایع دفاعی ترکیه و توان هسته‌ای پاکستان را گرد هم آورده، اما ورود بغداد دارای سه آسیب بنیادین است: ۱) نفوذ نامتقارن و تنزل عراق به عضوی حاشیه‌ای؛ ۲) مشروعیت‌بخشی ناخواسته به حضور نظامی غیرقانونی آنکارا در شمال عراق؛ ۳) شکنندگی ساختاری ناشی از رقابت‌های ژئوپلیتیک دیرینه میان ترکیه و سعودی.

🔻 ۲. موانع هم‌پیمانی سخت با واشینگتن:
تداوم پیمان رسمی دفاعی با آمریکا علاوه بر مخالفت شدید جناح‌های سیاسی پارلمان، با بی‌میلی خود کاخ سفید نیز روبروست. واشینگتن به دلیل بی‌اعتمادی به نخبگان سیاسی عراق و هراس از لو رفتن فناوری‌های نظامی، ترجیح می‌دهد به جای چتر امنیتی جامع، یک رابطه تنزل‌یافته را مدیریت کند.

🔻 ۳. سراب چتر امنیتی تهران و دکترین «دفاع رو به جلو»:
اتکای دفاعی به ایران در وضعیت فعلی بر یک دیدگاه نادرست استوار است. تهران تحت فشار تحریم‌ها، فاقد توان پدافندی و برتری هوایی لازم برای پوشش آسمان عراق در برابر قدرت‌های برتر است. از منظر دکترین «دفاع رو به جلو»، شبکه منطقه‌ای ایران عمدتاً به عنوان ضربه‌گیر برای دور نگه داشتن تهدیدات از خاک ایران عمل می‌کند؛ امری که ریسک تبدیل عراق به «سپر قربانی» را به همراه دارد.

🔻کاظم تاکید می‌کند عراق باید ضمن حفظ «عدم‌تعهد استراتژیک»، پرونده نقض حاکمیت شمال توسط ترکیه را از معاهدات چندجانبه تفکیک کند. اولویت اصلی بغداد تقویت خوداتکایی پدافندی پیش از سپتامبر، تشکیل شورای امنیت ملی غیرحزبی، و گذار از ائتلاف‌های نظامی به سوی «وابستگی متقابل اقتصادی و زیرساختی» (نظیر کریدور جاده توسعه و شبکه برق) با همسایگان است.

https://agsi.org/analysis/the-new-trilateral-axis-and-the-iraqi-dilemma/

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

⭕️ بازی مونوپولی نوین در خاورمیانه؛ خطوط لوله ترانزیتی جایگزین تنگه هرمز نخواهند شد

تحلیل «دکتر جیمز دورسی» (James M. Dorsey)، پژوهشگر ارشد امور ژئوپلیتیک و امنیت انرژی در پایگاه فیر آبزرور، به شالوده‌شکنی توهم «دور زدن تنگه هرمز از طریق خطوط لوله خشکی» می‌پردازد. دورسی استدلال می‌کند در این بازی مونوپولی و ریسک قرن بیست‌ویکمی، سرمایه‌گذاری‌های سنگین کشورهای عربی و عراق بر خطوط لوله جایگزین، نه تنها مخاطرات ژئوپلیتیک ناشی از رویارویی با تهران را از میان نمی‌برد، بلکه تنها به «بازتوزیع و تنوع‌بخشی به ریسک‌های امنیتی» می‌انجامد. تنگه هرمز همچنان «کارت شاه‌کلید» غیرقابل‌حذف در معماری انرژی جهان باقی خواهد ماند. نویسنده ابعاد این تنگنای ساختاری را در پنج محور راهبردی کالبدشکافی می‌کند: ۱. […]

🔗 ادامه مطلب:
syaaq.com/38637

🏷

@syaaq_ir

♨️ انصارالله؛ نخستین آزمون بزرگ برای پیمان دفاع مشترک مکه

🔻 تحلیل «محمد عبدالقادر» در وبگاه ریسپانسیبل استیت‌کرفت، به بررسی آزمون پیش‌روی «پیمان دفاع مشترک مکه» میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در برابر حملات موشکی و پهپادی انصارالله یمن می‌پردازد. عبدالقادر استدلال می‌کند با وجود بند دفاع جمعی (حمله به یک عضو به‌مثابه حمله به همه)، فقدان شفافیت در تعهدات عملیاتی، پاسخ به حملات نامتقارن یک بازیگر غیردولتی موشکی مانند انصارالله را در یک «منطقه خاکستری» قرار داده است. نویسنده ابعاد این رویارویی و دلالت‌های نظامی آن را در سه محور تبیین می‌کند:

🔻 ۱. تعریف آستانه درگیری و بازتعریف پدافند به‌جای حضور زمینی:
ورود ارتش‌های ترکیه یا پاکستان به خاک یمن نامحتمل است. با این حال، ارزش واقعی این پیمان برای ریاض نیازی به پیاده‌نظام در خطوط مقدم یمن ندارد؛ بلکه از طریق اشتراک اطلاعاتی، هشدار زودهنگام، سامانه‌های پیشرفته ضدپهپاد، جنگ الکترونیک و گشت‌های شناسایی دریایی محقق می‌شود. این هم‌افزایی فنی هزینه عملیاتی هرگونه حمله جدید به تأسیسات نفتی یا اهداف مرزی عربستان (نظیر نجران) را برای صنعا به‌شدت افزایش می‌دهد، بدون آنکه آنکارا یا اسلام‌آباد را به طرف مستقیم جنگ یمن تبدیل کند.

🔻 ۲. دگردیسی در محاسبات استراتژیک انصارالله و تهران:
احمد صالح، تحلیل‌گر مسائل یمن، تاکید می‌کند تداوم حملات انصارالله دیگر صرفاً یک تنش دوجانبه با ریاض تلقی نمی‌شود؛ بلکه پای شرکای منطقه‌ای جدید را به ساختار دفاعی شبه‌جزیره باز می‌کند. این موضوع برای تهران نیز پارادوکس می‌آفریند: تداوم فشار از جبهه یمن، به‌جای انزوای ریاض، پیوند دفاعی رقبای منطقه‌ای علیه محور مقاومت را تحکیم می‌بخشد.

🔻 ۳. آزمون دریای سرخ و پارادوکس راهبردی واشینگتن:
نخستین اصطکاک عملیاتی احتمالاً نه در مرزهای خاکی، بلکه در دریای سرخ و آبراه باب‌المندب رخ خواهد داد؛ جایی که اسکورت نفتکش‌ها، پایش هوایی و صیانت از بنادر حیاتی عربستان در اولویت قرار دارد. برای آمریکا، این خوداتکایی منطقه‌ای با سیاست تقسیم بار مسئولیت هم‌خوان است، اما استقلال تصمیم‌گیری ریاض، آنکارا و اسلام‌آباد می‌تواند کنترل بحران را از دست کاخ سفید خارج ساخته و موازنه میان «بازدارندگی» و «تشدید تنش ناخواسته» را شکننده‌تر کند.

https://responsiblestatecraft.org/mecca-agreement-turkey-pakistan/

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

♨️ اقتصاد سیاسی تنگه هرمز و راهبرد عمان؛ مصونیت با دیپلماسی یا پدافند؟

🔻 تحلیل «نوروز خان بیجارانی» در میدل ایست مانیتور، به کالبدشکافی استراتژی متمایز سلطنت عمان در میانه جنگ ۲۰۲۶ می‌پردازد. در حالی که عربستان و امارات با خریدهای کلان پدافندی در صدد خرید «امنیت» برآمدند، مسقط راهبرد «خرید دسترسی و کانال‌های دیپلماتیک» را برگزید. بیجارانی استدلال می‌کند عمان با وجود حملات محدود به بنادرش، از بدترین سال تاریخ خلیج فارس با توان مالی تقویت‌شده، جایگاه دیپلماتیک دست‌نخورده و برتری حقوقی بر آبراه هرمز خارج شده است. نویسنده ارکان سه‌گانه و پایداری این مدل راهبردی را در سه محور تبیین می‌کند:

🔻 ۱. رشد اقتصادی و موقعیت بندر دقم در خارج از هرمز:
صندوق بین‌المللی پول رشد اقتصادی ۲۰۲۶ عمان را ۳.۷ درصد و مازاد بودجه آن را ۴.۵ درصد GDP پیش‌بینی کرده است. در شرایطی که بسته شدن هرمز میلیاردها دلار خسارت به امارات تحمیل کرده، بنادر و تأسیسات نفتی عمان مصون ماندند. بندر «دقم» با جذب ۳۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری و احیای طرح خط‌لوله ۲.۵ میلیون بشکه‌ای بصره-دقم، گزینه‌ای حیاتی برای ترانزیت انرژی در زمان ناامنی هرمز فراهم ساخته است؛ هرچند هنوز از ظرفیت ترمینال‌های عظیم الفجیره کمتر است.

🔻 ۲. انحصار در میانجی‌گری و موازنه ظریف میان تهران و واشینگتن:
مسقط همواره کانال حیاتی مذاکرات محرمانه (از برجام ۲۰۱۵ تا تبادل زندانیان ۲۰۲۳ و ادوار مذاکرات هسته‌ای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶) بوده است. در قبال تل‌آویو نیز عمان تماس‌ها را تعمداً در سطحی پایین‌تر از شناسایی و عادی‌سازی نگه داشت تا بدون از دست دادن اعتماد تهران، صبر واشینگتن را حفظ کند. این بی‌طرفی اگرچه مانع اصابت پهپادها به دقم و صلاله در مارس ۲۰۲۶ نشد، اما میزان خسارت عمان در مقایسه با ۶۶۰ حمله تلافی‌جویانه به سایر همسایگان بسیار ناچیز بود.

🔻 ۳. جغرافیا و حقوق دریاها؛ کلید حل بحران هرمز در دست مسقط:
طبق توافق ۱۹۶۸ مرزبندی بستر دریا، کانال‌های آب عمیق طرح تفکیک تردد (TSS) هرمز کاملاً در آب‌های سرزمینی عمان (شبه‌جزیره مسندم) قرار دارند. هماهنگی اخیر تهران و مسقط برای ورود کشتی‌ها از آب‌های ایران و خروج از آب‌های عمان اثبات می‌کند نه محاصره نظامی آمریکا و نه انسداد ایران بدون موافقت عمان قابل حل نیست. بیجارانی نتیجه می‌گیرد اگرچه تهدیدات ترامپ چالش دوساله ایجاد کرده، اما دارایی‌های ژئوپلیتیک و خطوط باز مسقط با تهران موقعیت عمان را در بلندمدت از تمام پایتخت‌های خلیج فارس مستحکم‌تر می‌سازد.

https://www.middleeastmonitor.com/20260812-oman-and-the-political-economy-of-the-strait-of-hormuz/

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

♨️امارات از توقف فعالیت‌های تجاری و مالی با ایران خبر داد

🔻وزارت خارجه امارات اعلام کرد که این کشور ادعاهای مطرح‌شده درباره وضعیت روابط اقتصادی با جمهوری اسلامی ایران را رد می‌کند و همچنان بر گفت‌وگو، همکاری و همگرایی منطقه‌ای تأکید دارد.

🔻عفراء الهاملی، مدیر ارتباطات راهبردی وزارت خارجه امارات گفت در پی تشدید تنش‌های منطقه‌ای و آسیب به صلح و امنیت منطقه، تمام فعالیت‌ها، مبادلات تجاری و معاملات مالی با ایران تا اطلاع ثانوی متوقف شده است.

🔻وی همچنین تأکید کرد امارات به حفظ سلامت نظام مالی بین‌المللی و رعایت قوانین بین‌المللی و بالاترین استانداردهای جهانی پایبند خواهد بود.

🔹۱. وزارت خارجه امارات در عین حال، اشاره نکرده که این مبادلات تجاری دقیقاً از چه زمانی تعلیق شده است؛ اگرچه اعلام رسمی آن، ساعتی پس از اتهام ابوظبی علیه ایران مبنی بر شلیک دو موشک به سمت امارات صورت می‌گیرد.

🔹۲. طی روزهای اخیر برخی رسانه‌ها از تداوم روابط تجاری دو کشور علیرغم جنگ و تنش‌ها خبر داده بودند؛ بنابراین به‌نظر می‌رسد بخش نخست این بیانیه، واکنشی به این گزارش‌ها باشد.

#امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

⭕️ برزخ هرمز؛ کابوس تازه بازار جهانی نفت

🔻«آمنه بَکر» رئیس بخش پژوهش انرژی خاورمیانه و اوپک‌پلاس در شرکت Kpler در یادداشتی در تارنمای Semafor، بلاتکلیفی کنونی در تنگه هرمز را نگران‌کننده دانسته و به تشریح این وضعیت مبهم به عنوان خطرناک‌ترین عامل برای بازارهای جهانی پرداخته است...

🔗 ادامه مطلب:
syaaq.com/38620

🏷 #تنگه_هرمز #خلیج_فارس

@PGulfStudies

♨️امارات رسماً ایران را متهم کرد

🔻امارات مدعی شده که حمله موشکی از مبدأ ایران بوده است.

🔻وزارت دفاع امارات در بیانیه‌ای مدعی شده دو موشک بالستیک از ایران به سمت این کشور شلیک شده است. بنابه این ادعا موشک نخست در بیرون از آب‌های سرزمینی امارات و دیگری در داخل آب‌های این کشور سقوط کرده است.

#امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

⭕️سازمان ملی مدیریت بحران و حوادث اضطراری امارات:

🔻سامانه‌های پدافند هوایی یک تهدید موشکی را شناسایی کرده‌اند.

🔻پدافند هوایی در حال مقابله با این تهدید موشکی است.

🔻مردم در مکان امن باقی بمانند...

#امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

⭕️منابع خبری از شنیده‌شدن صدای چندین انفجار شدید در آسمان منطقه #جبل‌علی #دبی خبر می‌دهند....

#امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

♨️تشدید کنترل عربستان بر تراکنش‌های مالی به مقصد امارات

🔻ریاض نظارت بر انتقال‌های مالی به مقصد امارات را افزایش داده است. سه منبع آگاه به رویترز گفته‌اند این تراکنش‌ها اکنون مشمول کنترل‌های مضاعف و تدابیری مشابه مقررات اعمال‌شده درباره کشورهایی با ریسک بالاتر در زمینه جریان‌های مالی غیرقانونی شده‌اند.

🔻آندریاس کریگ، پژوهشگر مسائل خاورمیانه، با استناد به یک منبع سعودی، این اقدام را فراتر از یک تصمیم صرفاً نظارتی دانسته و آن را «پیامی غیرمستقیم» به رهبری امارات، مبنی بر لزوم حفظ روابط مناسب با عربستان ارزیابی کرده است.

🔻این اقدامات که تاکنون به‌طور رسمی اعلام نشده‌اند، می‌تواند دلیل برخی مشکلاتی باشد که شرکت‌ها طی ماه‌های اخیر هنگام انتقال پول از عربستان به امارات با آن مواجه شده‌اند؛ مشکلاتی که پیش‌تر بلومبرگ و فایننشال‌تایمز گزارش کرده بودند. تشدید نظارت بر این تراکنش‌ها اکنون نشانه‌ای دیگر از عمیق‌تر شدن شکاف میان دو قدرت اقتصادی خلیج فارس ارزیابی شده است.
🔗 Reuters | X

#عربستان #امارات

🔹کانال مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

♨️ کریدورهای خلیج فارس در آتش بحران؛ بازآرایی اتصال اقتصادی در سایه‌ی انسداد هرمز

🔻 تحلیل «تلمیذ احمد» در اندیشکده ترندز، به کالبدشکافی اختلالات ناشی از انسداد دوماهه تنگه هرمز و بازطراحی زنجیره‌های تامین جهانی می‌پردازد. احمد استدلال می‌کند حتی با برقراری آتش‌بس میان آمریکا و ایران، عدم قطعیت ژئوپلیتیک تا سال‌ها بر هرمز سایه خواهد افکند؛ امری که کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را واداشته تا پروژه‌های اتصال و مسیرهای دور زدن هرمز را از «آرمان‌های اقتصادی» به «ضرورت‌های امنیتی و حیاتی» تبدیل کنند. نویسنده ابعاد این بحران شبکه‌ای و مسیرهای جایگزین را در سه محور تبیین می‌کند:

🔻 ۱. فرارَفت از بحران نفت؛ ضربه به زنجیره غذا، تراشه‌ها و کابل‌های دیجیتال:
انسداد هرمز تنها شریان ۲۰ درصدی نفت و LNG جهان را مسدود نکرد، بلکه ارکان امنیت زیستی و فناوری را متزلزل ساخت: در زمینه‌ی کودهای شیمیایی و غذا خلیج فارس مبدا ۳۰ درصد تجارت جهانی اوره است؛ افت شدید صادرات باعث جهش بهای گندم و تورم شدید مواد غذایی در کشورهایی چون هند (۱۱٪) و ترکیه (۹.۵٪) شده است. کما اینکه در صنعت هلیوم و صنعت نیمه‌رسانا اختلال در صادرات LNG قطر (منبع اصلی استخراج هلیوم)، خطوط تولید تراشه‌های پیشرفته تایوان و حافظه‌های فلش کره جنوبی را با بحران مواجه کرده و هزینه تولید ویفرها را ۵۰ درصد بالا برده است. علاوه بر اینکه تنگه هرمز یک شاهرگ دیجیتال نیز هست. تنگه هرمز نقطه عبور ۹۰ درصد ترافیک داده میان آسیا و اروپا است. آسیب به پروژه‌های کلان کابل‌های زیردریایی (مانند 2Africa Pearls و SEA-ME-WE 6)، غول‌های فناوری نظیر متا را به سمت دور زدن کامل غرب آسیا سوق داده است.

🔻 ۲. محدودیت ظرفیت خطوط لوله و بازطراحی مسیرهای ترانزیتی:
مجموع ظرفیت خطوط لوله شرق-غرب سعودی (۵ میلیون بشکه صادراتی)، حبشان-فجیره امارات (۱.۵ میلیون بشکه) و کرکوک-جیهان عراق (۲۰۰ هزار بشکه)، کمتر از ۷ میلیون بشکه در روز است؛ در حالی که تقاضای ترانزیت هرمز بیش از ۲۰ میلیون بشکه است. از این رو، پادشاهی‌های خلیج فارس شبکه‌ای از بنادر خارج از هرمز (ینبع، جده، فجیره، صحار و دقم) را فعال کرده‌اند.

🔻 ۳. احیای کریدورهای تاریخی و نقش‌آفرینی ژئوپلیتیک سوریه و ترکیه:
این بحران به پروژه‌های فرامنطقه‌ای شتاب بخشیده است: بازطراحی کریدور IMEC برای اتصال ریلی به مدیترانه، احیای راه‌آهن تاریخی حجاز (اتصال استانبول-دمشق-امان-جده) و احیای خطوط لوله عراق به بنادر بانیاس و طرطوس سوریه. احمد نتیجه می‌گیرد این بحران اثبات کرد امنیت انرژی، امنیت غذایی و شریان‌های دیجیتال تفکیک‌ناپذیرند و در جهان به‌هم‌پیوسته کنونی، «جنگ علیه اتصال‌پذیری» بازی با حاصل‌جمع‌صفر است که تنها با دیپلماسی چندجانبه مهار می‌شود.

https://trendsgroup.org/insight/as-middle-east-conflicts-disrupt-regional-corridors-gcc-states-promote-new-economic-connectivity/

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

♨️ پایان نظم آمریکایی در خاورمیانه؛ پیمان مکه سند زوال هژمونی واشینگتن است

🔻 یادداشت «استیون کوک»، پژوهشگر ارشد شورای روابط خارجی آمریکا (CFR)، به کالبدشکافی امضای «پیمان دفاع مشترک مکه» میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان می‌پردازد. کوک استدلال می‌کند ارزش واقعی این توافق نه در تعهدات متقابل نظامی (مشابه ماده ۵ ناتو)، بلکه در اعلام رسمی «پایان نظم ۵۰ ساله تحت رهبری آمریکا در خاورمیانه» نهفته است؛ نظمی که از دهه ۱۹۷۰ ضامن جریان آزاد نفت و امنیت متحدان بود، اما اکنون جای خود را به معماری بومی قدرت‌های منطقه‌ای داده است. نویسنده ابعاد این گسل تاریخی و افول هژمونی کاخ سفید را در سه محور تبیین می‌کند:

🔻 ۱. آزمون زودهنگام و محدودیت‌های عملیاتی پیمان:
تنها ۴۸ ساعت پس از امضای پیمان، اصابت پرتابه‌های انصارالله به پالایشگاه آرامکو در جازان این توافق را به بوته آزمایش گذاشت. عدم فراخوان ریاض از ارتش‌های ترکیه و پاکستان نشان داد سعودی‌ها به خوبی می‌دانند این دو شریک اشتیاقی برای ورود به نبرد در شبه‌جزیره ندارند. با این وجود، اهمیت این سند در کارکرد نظامی‌اش نیست، بلکه در نمادین ساختن بی‌اعتمادی مطلق پادشاهی‌های خلیج فارس به چتر امنیتی واشینگتن پس از سال‌ها سیاست‌های متناقض آمریکا است.

🔻 ۲. فرسایش پنج‌دهه‌ای اعتبار استراتژیک آمریکا:
نظم پیشین که نقطه اوج آن در جنگ ۱۹۹۱ خلیج فارس تجلی یافت، در اثر اشغال ۲۰۰۳ عراق، انفعال در برابر بحران سوریه، عدم پاسخ به حملات ۲۰۱۹ آرامکو و به‌ویژه غیرقابل‌پیش‌بینی بودن رویکرد دونالد ترامپ—حرکت مکرر میان زور، تهدید و مذاکره بدون هشدار به شرکا—فروریخت. کشورهای منطقه احساس کردند هزینه‌های سنگین پاتک‌های ایران را می‌پردازند در حالی که آمریکا آن‌ها را در برابر تهرانی قدرتمندتر تنها رها کرده است.

🔻 ۳. دو قطبی نوین؛ تقابل «پیمان مکه» با «پیمان ابراهیم»:
خاورمیانه اکنون به دو بلوک رقیب تقسیم شده است: «محور متعهد به پیمان ابراهیم و سازوکار I2U2 (رژیم صهیونیستی، امارات، هند)» و «محور پیمان مکه (سعودی، ترکیه، پاکستان)». این شکاف حتی طرح کریدور IMEC را دگرگون ساخته است؛ ریاض و آنکارا پیشنهاد کرده‌اند شبکه ریلی به جای اتصال به بندر حیفا در رژیم صهیونیستی، از خاک اردن و سوریه مستقیماً وارد ترکیه شده و به اروپا برسد. کوک نتیجه می‌گیرد دورانی که واشینگتن ثقل پیونددهنده منطقه بود پایان یافته و پس از نیم قرن، دیگر نظمی به رهبری آمریکا در خاورمیانه وجود ندارد.

https://www.cfr.org/articles/the-u-s-led-middle-east-order-is-over-the-mecca-agreement-proves-it

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

♨️درپی حملات یمن؛ پالایشگاه‌های آسیا خواستار تحویل نفت عربستان در مصر شدند

🔻پالایشگاه‌های آسیایی به‌دلیل افزایش خطر حملات یمن و دشواری یافتن نفتکش‌های حاضر به عبور از دریای سرخ، از آرامکو خواسته‌اند محموله‌های نفتی خود را به‌جای بندر ینبع عربستان، در بندر سیدی‌کریر مصر در مدیترانه تحویل بگیرند. دست‌کم دو پالایشگاه چنین درخواستی مطرح کرده‌اند و یکی از آنها حتی ممکن است به‌دلیل هزینه بالای انتقال نفت از مصر به آسیا از مسیر پیرامون آفریقا، سهمیه ماهانه خود را کنار بگذارد.

🔻آرامکو برای محموله‌های سپتامبر، نفت را با تخفیف عرضه کرده و قیمت‌ها به پایین‌ترین سطح از سال ۲۰۲۰ رسیده؛ با این حال، این قیمت‌گذاری بر مبنای بارگیری از رأس‌تنوره انجام می‌شود و انتقال از بنادر دیگر، به‌ویژه سیدی‌کریر، هزینه‌های لجستیکی بیشتری به پالایشگاه‌ها تحمیل می‌کند. در همین حال، پالایشگاه‌های ژاپن و کره‌جنوبی برای دریافت محموله از مصر هدایت شده‌اند، اما بیشتر مشتریان چین، تایوان و هند همچنان نفت خود را از ینبع تحویل خواهند گرفت.
🔗 Bloomberg

#عربستان

🔹مطالعات خلیج فارس

@PGulfStudies

♨️ ضرورت «پیمان عدم تعرض انرژی» در خلیج فارس؛ مهار تهدید زیرساخت‌ها، آب‌شیرین‌کن‌ها و امنیت زیستی

🔻 یادداشت «دکتر کامران یگانگی» در میدل ایست مانیتور، به کالبدشکافی پیوند درهم‌تنیده‌ی انرژی، امنیت آب و بقای زیستی در خلیج فارس می‌پردازد. یگانگی استدلال می‌کند بحران آتی در این پهنه نه با تهاجم سرزمینی، بلکه با از کار افتادن یک پالایشگاه، ترمینال LNG، شبکه برق یا تاسیسات آب‌شیرین‌کن آغاز خواهد شد؛ امری که ضرورت انعقاد یک «پیمان عدم تعرض متقابل به زیرساخت‌های انرژی» میان اعضای شورای همکاری، ایران و عراق را به ضرورتی انسانی و امنیتی بدل ساخته است. نویسنده ابعاد این طرح و ضرورت‌های اجرایی آن را در سه محور تبیین می‌کند:

🔻 ۱. تبدیل «آسیب‌پذیری متقابل» به «خویشتن‌داری دوجانبه»:
تجربه حمله ۲۰۱۹ به بقیق-خریص و تجارب جنگ ۲۰۲۶ نشان داد تمرکز زیرساخت‌ها، آسیب‌پذیری عمیقی برای اقتصاد جهان ایجاد کرده است. از آنجا که انرژی در خلیج فارس با حیات شهری و «امنیت آب» پیوند خورده (تامین آب شرب از طریق آب‌شیرین‌کن‌های وابسته به گاز و برق)، هدف قرار دادن این تاسیسات مستقیماً به بحران بیمارستان‌ها، آب آشامیدنی و امنیت غذایی میلیون‌ها انسان می‌انجامد. بازدارندگی متکی بر حمله متقابل به دلیل تکثر بازیگران غیردولتی، حملات پهپادی و ابهامات سایبری، به‌شدت شکننده و مستعد خطای محاسباتی است.

🔻 ۲. دامنه‌ی شمول و ممنوعیت‌های پیمان:
این توافق باید حملات مستقیم، سایبری و نیابتی علیه پالایشگاه‌ها، ترمینال‌های صدور نفت و گاز مایع، خطوط لوله، نیروگاه‌ها، مراکز دیسپاچینگ و تاسیسات آب‌شیرین‌کن را اکیداً ممنوع سازد. به جای ساختارسازی‌های سنگین اداری در آغاز، گام اول می‌تواند راه‌اندازی «خط تلفن اضطراری انرژی» و ایجاد یک کارگروه فنی-غیرسیاسی باشد تا داده‌های ماهواره‌ای و بیمه‌ای را برای جلوگیری از انتساب شتاب‌زده‌ی حملات بررسی کرده و زمان حیاتی برای دیپلماسی بخرد.

🔻 ۳. لزوم مالکیت بومی با میانجی‌گری مسقط و دوحه:
عمان به واسطه کانال‌های ارتباطی متوازن، قطر به دلیل وزن در بازار LNG و عربستان به عنوان هاب پترودلار باید در کنار ایران قرار گیرند؛ چرا که هیچ ترتیبات پایداری بدون تهران معنا ندارد. قدرت‌های فرامنطقه‌ای (آمریکا، چین و اروپا) نیز صرفاً باید نقش پشتیبان داشته باشند. یگانگی نتیجه می‌گیرد امنیت انرژی دیگر یک مقوله انفرادی نیست؛ هیچ کشوری در امان نخواهد بود مادامی که زیرساخت همسایه‌اش زیر آتش باشد.

https://www.middleeastmonitor.com/20260808-the-gulf-needs-an-energy-non-aggression-pact/

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

♨️ هم‌گرایی ریاض، آنکارا و اسلام‌آباد؛ چرا رژیم صهیونیستی باید نگران ائتلاف جدید باشد؟

🔻 یادداشت «بن‌درور یمینی» در وبگاه یدیعوت احارونوت، به پیامدهای ناگوار «پیمان دفاعی مکه» میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان برای تل‌آویو و واشینگتن می‌پردازد. یمینی استدلال می‌کند این توافق—حتی با وجود شکاف‌های ایدئولوژیک تاریخی میان اعضا—یک «شکست راهبردی آشکار برای رژیم صهیونیستی و اعلام ناامیدی عمیق کشورهای عربی از ناتوانی آمریکا در مهار ایران» است؛ شکستی که محصول مستقیم حماقت کابینه نتانیاهو در رد دست درازشده‌ی ریاض برای عادی‌سازی است. نویسنده ابعاد این ضربه استراتژیک به رژیم صهیونیستی را در سه محور تبیین می‌کند:

🔻 ۱. اعلام رسمی شکست هژمونی آمریکا در مهار تهران:
جنگ اخیر با ایران کشورهای خلیج فارس را زیر حملات موشکی و پهپادی تنها گذاشت. آمریکا نتوانست بازوهای ایران را قطع کند؛ برعکس، ایرانی که سنگین‌ترین بمباران‌های تاریخ را تحمل کرد، نه تنها عقب ننشست، بلکه ضعف و آسیب‌پذیری چتر امنیتی واشینگتن را افشا ساخت. تشکیل این ائتلاف، سند رسمی ناامیدی ریاض از تعهدات کاخ سفید و تلاش برای یافتن شرکای جایگزین در جهان اسلام است.

🔻 ۲. دفن «پیمان ابراهیم» و انتقال کریدور IMEC به ترکیه:
رژیم صهیونیستی اکنون با پیامدهای سنگین دوری از عادی‌سازی روبروست. علاوه‌بر بن‌بست توافق با ریاض، کلان‌پروژه کریدور اقتصادی IMEC که قرار بود از طریق بندر حیفا در رژیم صهیونیستی به اروپا متصل شود، اکنون با فشار آنکارا و همراهی این ائتلاف، به مسیر جایگزین از خاک سوریه و ترکیه به سمت اروپا تغییر جهت می‌دهد. رد پذیرش تشکیل کشور مستقل فلسطین از سوی رژیم صهیونیستی، ابتکار عمل را به محور ترکیه-قطر واگذار کرد.

🔻 ۳. نمادین بودن در میدان، اما زلزله در استراتژی:
یمینی تصریح می‌کند این پیمان از نظر رزمی شاید قبل از تولد شکست خورده باشد؛ چرا که ارتش‌های ترکیه و پاکستان عملاً انگشتی برای دفاع از سعودی در برابر حملات موشکی ایران بلند نکردند. با این وجود، اهمیت سیاسی این بلوک بسیار عمیق است: خروج پادشاهی‌های خلیج فارس از مدار تل‌آویو، تثبیت نفوذ نوعثمانی اردوغان و منزوی‌تر شدن رژیم صهیونیستی در نظم پساجنگ.

https://www.ynetnews.com/opinions-analysis/article/ryqbyboiml

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies

⭕️ ناتوی خاورمیانه‌ای یا سراب بازدارندگی؟ کالبدشکافی پیمان مکه و آینده‌ی «صلح سرد»

گفتگوی راهبردی و مفصل «راوی آگراوال» (سردبیر نشریه فارن پالیسی) با «آلیسون ماینور» (Allison Minor)، پژوهشگر ارشد شورای آتلانتیک و مدیر سابق بخش شبه‌جزیره عربستان در شورای امنیت ملی آمریکا، به تحلیل ماهیت «پیمان دفاع مشترک مکه» میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان و بازآرایی ساختار امنیتی خلیج فارس در پی جنگ ۲۰۲۶ اختصاص دارد...

🔗 ادامه مطلب:
syaaq.com/38602

🏷

@PGulfStudies

⭕️ راهبرد ابهام: کشورهای خلیج فارس چگونه جنگی را مدیریت می‌کنند که نه می‌خواهند وارد آن شوند و نه می‌توانند از آن خارج شوند؟

🔻آیا «ابهام» در مواضع کشورهای خلیج فارس درباره جنگ ایران، نشانه سردرگمی است یا یک راهبرد حساب‌شده برای بقا؟

🔻چرا از نگاه کشورهای خلیج فارس، سقوط جمهوری اسلامی ‌می‌تواند خطرناک‌تر از بقای آن باشد؟

🔻در ساختاری که کشورهای خلیج فارس امروز در آن حرکت می‌کنند، سه بُعد متناقض به‌طور هم‌زمان عمل می‌کنند؛ از یک سو، ...

🔗 ادامه مطلب:
syaaq.com/38590

🏷 #امارات #بحرین #شورای_همکاری_خلیج_فارس #عربستان #عمان #قطر #کویت

@PGulfStudies