♨️ کریدورهای خلیج فارس در آتش بحران؛ بازآرایی اتصال اقتصادی در سایه‌ی انسداد هرمز

🔻 تحلیل «تلمیذ احمد» در اندیشکده ترندز، به کالبدشکافی اختلالات ناشی از انسداد دوماهه تنگه هرمز و بازطراحی زنجیره‌های تامین جهانی می‌پردازد. احمد استدلال می‌کند حتی با برقراری آتش‌بس میان آمریکا و ایران، عدم قطعیت ژئوپلیتیک تا سال‌ها بر هرمز سایه خواهد افکند؛ امری که کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را واداشته تا پروژه‌های اتصال و مسیرهای دور زدن هرمز را از «آرمان‌های اقتصادی» به «ضرورت‌های امنیتی و حیاتی» تبدیل کنند. نویسنده ابعاد این بحران شبکه‌ای و مسیرهای جایگزین را در سه محور تبیین می‌کند:

🔻 ۱. فرارَفت از بحران نفت؛ ضربه به زنجیره غذا، تراشه‌ها و کابل‌های دیجیتال:
انسداد هرمز تنها شریان ۲۰ درصدی نفت و LNG جهان را مسدود نکرد، بلکه ارکان امنیت زیستی و فناوری را متزلزل ساخت: در زمینه‌ی کودهای شیمیایی و غذا خلیج فارس مبدا ۳۰ درصد تجارت جهانی اوره است؛ افت شدید صادرات باعث جهش بهای گندم و تورم شدید مواد غذایی در کشورهایی چون هند (۱۱٪) و ترکیه (۹.۵٪) شده است. کما اینکه در صنعت هلیوم و صنعت نیمه‌رسانا اختلال در صادرات LNG قطر (منبع اصلی استخراج هلیوم)، خطوط تولید تراشه‌های پیشرفته تایوان و حافظه‌های فلش کره جنوبی را با بحران مواجه کرده و هزینه تولید ویفرها را ۵۰ درصد بالا برده است. علاوه بر اینکه تنگه هرمز یک شاهرگ دیجیتال نیز هست. تنگه هرمز نقطه عبور ۹۰ درصد ترافیک داده میان آسیا و اروپا است. آسیب به پروژه‌های کلان کابل‌های زیردریایی (مانند 2Africa Pearls و SEA-ME-WE 6)، غول‌های فناوری نظیر متا را به سمت دور زدن کامل غرب آسیا سوق داده است.

🔻 ۲. محدودیت ظرفیت خطوط لوله و بازطراحی مسیرهای ترانزیتی:
مجموع ظرفیت خطوط لوله شرق-غرب سعودی (۵ میلیون بشکه صادراتی)، حبشان-فجیره امارات (۱.۵ میلیون بشکه) و کرکوک-جیهان عراق (۲۰۰ هزار بشکه)، کمتر از ۷ میلیون بشکه در روز است؛ در حالی که تقاضای ترانزیت هرمز بیش از ۲۰ میلیون بشکه است. از این رو، پادشاهی‌های خلیج فارس شبکه‌ای از بنادر خارج از هرمز (ینبع، جده، فجیره، صحار و دقم) را فعال کرده‌اند.

🔻 ۳. احیای کریدورهای تاریخی و نقش‌آفرینی ژئوپلیتیک سوریه و ترکیه:
این بحران به پروژه‌های فرامنطقه‌ای شتاب بخشیده است: بازطراحی کریدور IMEC برای اتصال ریلی به مدیترانه، احیای راه‌آهن تاریخی حجاز (اتصال استانبول-دمشق-امان-جده) و احیای خطوط لوله عراق به بنادر بانیاس و طرطوس سوریه. احمد نتیجه می‌گیرد این بحران اثبات کرد امنیت انرژی، امنیت غذایی و شریان‌های دیجیتال تفکیک‌ناپذیرند و در جهان به‌هم‌پیوسته کنونی، «جنگ علیه اتصال‌پذیری» بازی با حاصل‌جمع‌صفر است که تنها با دیپلماسی چندجانبه مهار می‌شود.

https://trendsgroup.org/insight/as-middle-east-conflicts-disrupt-regional-corridors-gcc-states-promote-new-economic-connectivity/

🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies