فوروزماید یک دیورتیک لوپ است و از قویترین دیورتیکهای مورد استفاده در شرایط اورژانسی محسوب میشود.مکانیسم اثر
مهمترین کاربرد آن زمانی است که بیمار دچار اضافه بار مایع و احتباس سدیم و آب شده باشد، به خصوص در ادم حاد ریه، نارسایی قلبی و ادمهای شدید.
نکته مهم این است که فوروزماید صرفا داروی پایین آوردن فشار خون نیست، اثر اصلی آن افزایش دفع سدیم و آب از کلیه است.
فوروزماید در قسمت شاخه صعودی ضخیم قوس هنله عمل میکند.اندیکاسیونهای مهم
در این قسمت، ناقلی وجود دارد که سدیم، پتاسیم و کلر را از داخل لوله ادراری به سلول بازجذب میکند.
فوروزماید این ناقل را مهار میکند پس مهار بازجذب سدیم و کلر باعث افزایش دفع سدیم در ادرار میشود، آب نیز همراه سدیم دفع میشود و کاهش حجم داخل عروقی و کاهش احتباس مایع اتفاق میوفتد، همچنین با کاهش حجم خون و فشار پرشدگی قلب، پیش بار کاهش پیدا میکند به همین دلیل در بیمار مبتلا به ادم حاد ریه میتواند مفید باشد.
ادم حاد ریه ناشی از نارسایی قلبیدوز اورژانسی
نارسایی قلبی همراه با احتباس مایع
ادم ناشی از بیماریهای کلیوی
ادم در بیماریهای کبدی، در شرایط انتخاب شده
اضافه بار مایع در بیمار بستری
گاهی در هایپرکالمی، به عنوان بخشی از درمان برای افزایش دفع پتاسیم از کلیه، اگر عملکرد کلیه و تولید ادرار مناسب باشد.
دوز فوروزماید کاملاً به وضعیت بیمار و میزان مصرف قبلی دیورتیک بستگی دارد.نحوه تجویز
در یک بیمار بالغ مبتلا به ادم حاد ریه یا اضافه بار مایع، دوزهای IV مانند 20 تا 40 میلی گرم از رژیمهای رایج هستند، اما در بیماری که قبلاً فوروزماید مصرف میکند، ممکن است دوز بیشتری لازم باشد.
بنابراین نباید برای همه بیماران یک دوز ثابت در نظر گرفت.
نکته مهم: دوز باید بر اساس وضعیت حجم، عملکرد کلیه، مصرف قبلی دیورتیک و پاسخ ادراری بیمار تنظیم شود.
فوروزماید میتواند به صورت خوراکی یا وریدی تجویز شود.مانیتورینگ پرستاری
در شرایط اورژانسی معمولاً IV ترجیح داده میشود، چون شروع اثر سریعتر و قابل پیش بینیتر است.
هنگام تجویز وریدی، دارو باید با سرعت مناسب تزریق شود.
تزریق سریع و دوزهای بالای وریدی میتواند خطر اتوتوکسیسیته و آسیب شنوایی را افزایش دهد.
قبل و بعد از تجویز، موارد زیر اهمیت زیادی دارند:عوارض مهم
فشار خون
ضربان قلب
میزان و روند ادرار
وزن روزانه در بیماران بستری
ورودی و خروجی مایعات
سطح هوشیاری
علائم دهیدراتاسیون
کراتینین و اوره
سدیم
پتاسیم
منیزیم
در بیمار مبتلا به ادم حاد ریه، پاسخ تنفسی بیمار و کاهش دیسترس تنفسی نیز باید بهطور مداوم ارزیابی شود.
اختلالات الکترولیتی:موارد منع مصرف
هیپوکالمی
هیپوناترمی
هیپومنیزیمی
هیپوکلسمی
اختلالات حجم:
دهیدراتاسیون
هیپوولمی
افت فشار خون
کلیوی:
افزایش کراتینین در صورت کاهش بیش از حد حجم
گوش:
وزوز گوش
کاهش شنوایی یا اتوتوکسیسیته، بهخصوص با دوزهای بالای وریدی یا تجویز سریع
هیپوولمیتداخلات مهم
افت فشار خون
اختلالات شدید الکترولیتی
نارسایی شدید کلیه
انسداد مسیر ادراری
بیماری شدید کبدی
در آنوری، یعنی زمانی که کلیه عملاً ادرار تولید نمیکند، فوروزماید معمولاً اثربخشی مناسبی ندارد و باید علت آنوری بررسی شود.
دیگوکسین: هیپوکالمی ناشی از فوروزماید میتواند خطر مسمومیت و آریتمی ناشی از دیگوکسین را افزایش دهد.نکته بالینی
داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی: میتوانند اثر دیورتیک فوروزماید را کاهش دهند و در برخی بیماران خطر آسیب کلیوی را افزایش دهند.
آمینوگلیکوزیدها و برخی داروهای اتوتوکسیک: همراهی با فوروزماید، به خصوص در دوزهای بالای وریدی، میتواند خطر آسیب شنوایی را افزایش دهد.
فوروزماید میتواند هیپوکالمی ایجاد کند. بنابراین پتاسیم بیمار را جدی بگیرید.خلاصه
علاوه بر پتاسیم، منیزیم نیز ممکن است کاهش پیدا کند.
اگر بیمار بعد از دریافت دارو دچار افت فشار، سرگیجه، خشکی مخاط، کاهش سطح هوشیاری یا کاهش شدید ادرار شد، احتمال کاهش بیش از حد حجم داخل عروقی را در نظر بگیرید.
در بیمار مبتلا به نارسایی قلبی، فقط به فشار خون نگاه نکنید، میزان ادرار، وزن، ادم و وضعیت تنفسی هم برای ارزیابی پاسخ مهم هستند.
اگر بیمار همزمان دیگوکسین دریافت میکند، هیپوکالمی ناشی از فوروزماید میتواند خطر مسمومیت با دیگوکسین و آریتمی را افزایش دهد.
در تزریق وریدی دوزهای بالا، سرعت تزریق اهمیت دارد، تزریق سریعتر میتواند خطر آسیب شنوایی را بیشتر کند.
اگر بیمار ادرار تولید نمیکند یا دچار انسداد شدید مسیر ادراری است، صرفاً افزایش دوز فوروزماید مشکل را حل نمیکند.
دسته: دیورتیک لوپ
مکانیسم: مهار ناقل سدیم -پتاسیم -کلر و افزایش دفع سدیم و آب
کاربرد اصلی: اضافه بار مایع و ادم حاد ریه
نحوه تجویز: خوراکی و وریدی
تداخل: دیگوکسین _ آمینوگلیکوزیدها
انجمن علمی دانشجویان پرستاری ایران
@Nsa_iums