بر مدارِ تربیت؛ ناجه🕯

🔘"عاملیت" منتشر شد

مارتین سلیگمن در کتاب جدید خود با عنوان "عاملیت: تاریخ روان‌شناختی پیشرفت بشر" نشان می‌دهد که عاملیت انسانی چگونه نیروی محرکه پیشرفت بشر بوده است. سلیگمن عاملیت را باور به این می‌داند که اعمال انسان اهمیت دارند و انسان می‌تواند بر آینده خود تأثیر بگذارد. او سه مؤلفه برای عاملیت شناسایی می‌کند: کارآمدی، خوش‌بینی و تخیل که به‌ترتیب به تلاش کردن، پایداری و نوآوری منجر می‌شوند. سلیگمن می‌گوید افرادی که عاملیت بالایی دارند، در فرهنگ‌ها و قرن‌های مختلف قابل شناسایی‌اند. آن‌ها پیش از آنکه مطمئن باشند دست به عمل می‌زنند، زیرا وقتی قطعیت از راه برسد، ممکن است دیگر برای استفاده کردن از آن دیر شده باشد. آن‌ها شکست را همچون خبری درباره وضعیت موجود می‌بینند، نه حکمی قطعی درباره ارزش و هویت خودشان. آن‌ها زمان بیشتری را در زمان آینده سپری می‌کنند تا در زمان گذشته. به باور او، پیشرفت در دوره‌هایی سریع‌تر رخ می‌دهد که انسان‌ها باور قدرتمندی به عاملیت انسانی دارند؛ یعنی زمانی که نوعی وابستگی میان تلاش و نتیجه وجود دارد و افراد باور دارند تلاش آن‌ها به ثمر می‌نشیند‌.

🆔 @mohammadreza_dadgostar

📺 «آرزوباف نباش»
🪔 به مناسبت رحلت رسول اکرم (ص)

📌 نگاه خاتم انبیا (ص) به دنیا چگونه بود؟
او خدا رو بیشتر می‌شناخت یا تو؟

▪️ پیغمبر خدا به اندازۀ تو دین نداشت که بگه خدا داریم؟ چرا نگفت؟
❌ آرزوباف نباش!


#سنت‌های_الهی
#علامه_کرباسچیان
🌐 allameh.ir
💠 @allameh_karbaschian

یادداشت‌ها
#مشاهدات

اینترنتی کتابی سفارش داده بودم و آدرس مدرسه علوی را داده بودم تا در زمان کارم تحویل بگیرم. دیروز مهماندار مدرسه تماس گرفت که «بسته دارید، بیایید تحویل بگیرید و هزینه پیک را پرداخت کنید‌.»
وقتی آمدم پایین دیدم پیک چنان راحت لم داده و با هندوانه پذیرایی شده است که می‌شد آثار رضایت و خوشحالی را در چشمان او دید. این احترام گذاشتن به مهمانی که صرفا پیک است، خیلی توجهم را جلب کرد.
بعد با خودم فکر کردم ما خیلی در روش‌های نوین آموزشی غرق شدیم و فراموش کردیم یک‌سری منش‌ها در تربیت خیلی مهم‌اند. مدرسه‌ای که توانسته در طی دهه‌ها این رویه را میان کادر خود جا بیندازد، اثر شگرفی می‌تواند بر دانش‌آموزان خود بگذارد. دانش‌آموز بعدها خیلی از دروسی که در مدرسه آموخته را از یاد خواهد برد، اما وقتی این احترام گذاشتن را در کادر مدرسه خود می‌بیند، آن را بر لوح جان خود خواهد سپرد.


بر مدار تربیت باشیم؛
@naajeh_library | 🕯 ناجه

امضاکنندگان از رشته‌های مختلف مشاوره، روانشناسی، فلسفه تعلیم و تربیت، جامعه‌شناسی، اقتصاد و ... بودند.
این همه آدم با تخصص‌های مختلف، یک لحظه پیش خودشان فکر نکردند که واقعا مساله مهم جامعه از منظر رشته‌شان چیست و برای کمک به مردم چه قدمی باید بردارند؟ مگر می‌شود کسی سال‌ها علوم انسانی بخواند و هنوز در تشخیص مساله (و نه راهبرد) لنگ بزند؟
خدا رحمت کند افشین یداللهی را که سرود:

هرچند مضحک است و پر از خنده‌های تلخ
بر ما هرآنچه لایقمان هست می رود

امشب تا اعماق وجودم دردم اومد.
شاید هیچ زمانی مثل امروز، ایران تحت فشار خارجی و بحران‌های داخلی نبوده که موجب شود آدم با ناامیدی به آینده نزدیک خود نگاه کند.
ابدا قصد القای یأس ندارم، منتها در کمال شگفتی دیدم حدود صد نفر از اساتید دانشگاه علامه طباطبایی نامه‌ای را مبنی بر سخت‌گیری در اجرای حجاب اجباری امضا کرده‌اند. بندبند این نامه که درک آکادمیسین‌های بزرگ‌ترین دانشگاه اختصاصی علوم انسانی کشور از وضعیت جامعه و رسالت خودشان را می‌رساند، فاجعه بود.
زبانم قاصره. فقط خودتون بروید و این نامه و امضاکنندگان را ببینید. 👇

https://ensafnews.com/654657/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF-%DB%B9%DB%B7-%D8%B9%D8%B6%D9%88-%D9%87%DB%8C%D8%A6%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7/

اشیاء مادی فقط ابزارهای بی‌جان نیستند، آن‌ها حاملان معنا و حتی ابزارهای «مقاومت» (Resistance) هستند. داستان قبرستان «کراس‌بونز» در لندن مثالی درخشان از این موضوع است. این مکان که زمانی برای دفن طردشدگان و تن‌فروشان بود، توسط مردم عادی و با استفاده از اشیاء ساده‌ای مثل روبان‌های رنگی، به یک زیارتگاه غیررسمی تبدیل شد.
آمارمن تأکید می‌کند که این اشیاء صرفاً نمادهای مذهبی نیستند، بلکه نوعی «اعتراض علیه بی‌عدالتی» به شمار می‌روند. مردم با گره زدن این روبان‌ها به نرده‌ها، در حال انجام یک کنش سیاسی-اجتماعی در لفافه‌ای دینی هستند. این «مادیت» حتی در فضای سایبر نیز حضور دارد؛ جایی که وب‌سایت‌های مذهبی حس جدیدی از «مکان» ایجاد می‌کنند و به فرد اجازه می‌دهند در عین تنهایی فیزیکی، خود را در یک میدان وسیع معنوی تعریف کند.

۵. قواعد احساسی؛ ما یاد می‌گیریم چگونه گریه کنیم

بسیاری تصور می‌کنند احساسات مذهبی امری کاملاً خودجوش و درونی هستند. اما آمارمن نشان می‌دهد که احساسات دارای «قواعد احساسی» (Feeling Rules) و فرهنگی هستند؛ یعنی جامعه و سنت به ما می‌آموزند که در چه زمانی باید چه احساسی داشته باشیم.
مثال کلاسیک آمارمن، «زمان گریه کردن» در عروسی‌های هندو است. در این مراسم، زمانی مشخص وجود دارد که بستگان زن گرد هم می‌آیند تا به صورت آیینی گریه کنند. این گریه، اگرچه واقعی است، اما در یک چارچوب آموخته‌شده و اجتماعی رخ می‌دهد. در واقع، ما در میدان‌های مذهبی یاد می‌گیریم که چگونه ترس، وجد یا آرامش را تجربه و ابراز کنیم. احساسات دینی، بیش از آنکه درونی باشند، پیوندهایی هستند که ما را به ساختار فرهنگ متصل می‌کنند.

۶. دین در شکاف‌ها: معجزات در مسیر مهاجرت

دین اغلب در «موقعیت‌های میان‌بافتی» (Interstitial Contexts) یا همان شکاف‌های سخت زندگی، بیشترین قدرت خود را نشان می‌دهد. مهاجرانی را تصور کنید که در مسیرهای مرگبار بیابانی، هیچ پناهی جز ایمان ندارند.
آمارمن به پدیده «معجزات مهاجرت» (Migration Miracles) اشاره می‌کند. این مهاجران در میانه بیابان، نه کلیسا دارند و نه مسجد، اما دین را در جیب‌های خود حمل می‌کنند.

در این مسیرهای سخت، مهاجران مدال‌های مقدسی را به گردن می‌آویزند یا کارت‌های مذهبی کوچکی را در جیب‌هایشان پنهان می‌کنند. آن‌ها در غیاب مکان‌های رسمی، زیارتگاه‌هایی خودجوش در دل بیابان می‌سازند تا پیوند خود را با امر متعالی حفظ کنند.

این بینش نشان می‌دهد که دین در حاشیه‌های جامعه، نه یک نهاد، بلکه یک ابزار بقا و «خلاقیت» برای بازتولید معنا در شرایط بی‌معنایی است.

۷. پایان افسانه سکولاریزم مطلق: دین نیابتی

بینش نهایی آمارمن، چالش با این ایده است که «دین در حال ناپدید شدن است». او با استفاده از مفهوم «دین نیابتی» (Vicarious Religion) که گریس دیوی مطرح کرده، توضیح می‌دهد که چرا حتی در جوامع بسیار مدرن، دین همچنان اهمیت دارد.
دین نیابتی یعنی وضعیتی که در آن بخش بزرگی از مردم شاید فعالانه در مراسم مذهبی شرکت نکنند، اما انتظار دارند نهادهای دینی و اقلیت‌های مذهبی، «به نیابت از آن‌ها» باورها و آیین‌ها را زنده نگه دارند. مثال بارز این موضوع، مرگ پرنسس دایانا بود؛ زمانی که هزاران نفر از مردم غیرمذهبی لندن به سمت کلیساها شتافتند تا شمع روشن کنند. این نشان می‌دهد که دین نمرده، بلکه به یک لایه زیرین در ساختار جامعه تبدیل شده است که در زمان فاجعه یا تحولات بزرگ، دوباره به سطح می‌آید.

نتیجه‌گیری

مطالعه «دین زیسته» به ما می‌آموزد که دین نه در موزه‌هاست و نه فقط در کتاب‌های قدیمی؛ دین در «عمل» زنده است. آمارمن به ما نشان می‌دهد که چگونه عامل‌های انسانی در مواجهه با ساختارهای مدرن، راهی برای پیوند با امر متعالی پیدا می‌کنند.
امروز، وقتی به خانه‌تان برمی‌گردید، نگاهی دوباره به محیط اطرافتان بیندازید. به آن اشیاء کوچک روی طاقچه، به عادت‌های روزانه‌تان یا حتی به حسی که هنگام پیاده‌روی در طبیعت دارید، فکر کنید. در میانه این فعالیت‌های عادی، کجای زندگی شما ردپای امر متعالی و «فهم عملیِ مشترک» از معنویت دیده می‌شود؟ شاید امر قدسی، بسیار نزدیک‌تر از آن چیزی باشد که در تصورات آکادمیک می‌گنجد.

بر مدار تربیت باشیم؛
@naajeh_library | 🕯 ناجه

دین در مکان‌های غیرمنتظره: ۷ بینش شگفت‌انگیز که نگاه شما را به معنویت تغییر می‌دهد

اگر همین حالا در خیابان‌های پرتردد شهر قدم بزنید، یا لابلای تصاویر اینستاگرام چرخ بزنید، ردپای دین را در جاهایی خواهید دید که در نگاه اول کاملاً سکولار به نظر می‌رسند؛ جوانی با تتوی مسیحی بر بازو، حجابی که در میانه یک مرکز خرید مدرن خودنمایی می‌کند، یا حتی گروهی که در یک کافی‌شاپ درباره معنویت بحث می‌کنند. ما جامعه‌شناسان متوجه شده‌ایم که دین، برخلاف پیش‌بینی‌های قرن گذشته، نمرده است؛ بلکه صرفاً «در مقابل چشمان ما پنهان شده است».

نانسی تاتوم آمارمن در کتاب «مطالعه دین زیسته»، ما را به چالشی فکری دعوت می‌کند: عبور از «دین رسمی» (آنچه در متون مقدس و سلسله‌مراتب کلیسا و مسجد می‌گذرد) و رسیدن به «دین زیسته» (Lived Religion). دین زیسته یعنی آن چیزی که مردم در عمل انجام می‌دهند، نه لزوماً آنچه در کتاب‌ها می‌خوانند. بیایید با هم به این صحنه‌ها نگاه کنیم و ۷ بصیرتی را مرور کنیم که درک ما را از عاملیت انسان و ساختار جامعه در پیوند با امر قدسی بازتعریف می‌کنند.

۱. دین فراتر از دیوارهای کلیسا و مسجد است

نخستین و مهم‌ترین بصیرت آمارمن این است که دین به «باورهای ذهنی» یا «عضویت در نهادهای رسمی» محدود نمی‌شود. تمرکز صرف بر آمارهای رسمی عضویت، باعث می‌شود بخش بزرگی از «فهم عملیِ مشترک» (Practical Understanding) را در جامعه از دست بدهیم.
دین زیسته بیش از آنکه یک نهاد باشد، یک «عمل» (Practice) است. آمارمن توضیح می‌دهد که دین مانند یک «جعبه‌ابزار» (Toolbox) فرهنگی عمل می‌کند؛ مجموعه‌ای از عادت‌ها، مهارت‌ها و سبک‌ها که مردم در شرایط مختلف، به‌ویژه در لحظات دشوار، از آن استفاده می‌کنند. به همین دلیل است که امروزه شاهد تولید «انرژی اجتماعی» در مکان‌های غیرمنتظره‌ای مثل گروه‌های دوچرخه‌سواری یا استودیوهای یوگا هستیم. در اینجا، دین از حالت یک دستورالعمل خشک خارج شده و به ترکیبی از «عادت» (Habit) و «خلاقیت» (Improvisation) تبدیل شده است که در شکاف‌های زندگی روزمره جریان دارد.

۲. وقتی گاو وارد آسانسور می‌شود: درهم‌تنیدگی امر مقدس و مادی

یکی از جذاب‌ترین تحلیل‌های آمارمن، روایت تولاسی سرینیواس از یک مراسم برکت‌دادن به خانه‌ای لوکس در هند است. در این صحنه، عقلانیت مدرن و تکنولوژی در برابر آیین‌های سنتی قرار می‌گیرد: یک گاو مقدس (کامادهنو) باید برای تبریکِ ورود به پنت‌هاوس، وارد آسانسور یک آپارتمان مدرن در طبقه هشتم شود.

سرینیواس این تجربه را چنین توصیف می‌کند:
من خود را در حال لوراندن گاوی به نام کامادهنو به داخل یک آسانسور آینه‌کاری شده یافتم... هدف، انجام مراسم برکت‌دادن به خانه در یک مجتمع آپارتمانی لوکس بود.

اینجاست که تضاد میان «عقلانیت مدرن» و حس «اعجاب» (Wonder) رنگ می‌بازد. آمارمن معتقد است امر مقدس در دنیای تکنولوژیک امروز عقب‌نشینی نکرده، بلکه خود را در دل مادی‌ترین ابزارهای مدرنیته (مانند آن آسانسور آینه‌کاری شده) بازتعریف کرده است. این پیوند نشان می‌دهد که انسان مدرن همچنان به دنبال «اعجاب» در دل زندگی روزمره است.

۳. بدن به عنوان محراب؛ تعامل ایمان و پزشکی

دین صرفاً یک امر ذهنی نیست؛ دین «تجسم‌یافته» (Embodied) است. بدن ما تنها یک ظرف برای روح نیست، بلکه حافظه‌ای قوی دارد که تجربه معنوی را در خود ذخیره می‌کند. آمارمن در تحلیل خود، فراتر از تجربه‌های فیزیکی در کلیساهای بزرگ، به موضوع حیاتی «سلامت و شفا» (Healing) می‌پردازد.
نقطه اوج این بصیرت، در تعامل میان «پزشکی مدرن» و «ایمان» دیده می‌شود. برای مثال، بیماران «سیک» در بیمارستان‌های کانادا را در نظر بگیرید؛ جایی که پروتکل‌های پزشکی (مانند تراشیدن موی بدن برای تزریق IV) مستقیماً با هویت تجسم‌یافته دینی آن‌ها برخورد می‌کند. در اینجا، بدن به محل منازعه و البته همکاری میان علم و معنویت تبدیل می‌شود. دین زیسته به ما می‌گوید که شفا، هم‌زمان امری پزشکی و معنوی است و «حافظه بدن» نقش کلیدی در بازسازی هویت فرد پس از بیماری ایفا می‌کند.

۴. قدرت اشیاء؛ از روبان‌های رنگی تا مقاومت سیاسی

📚 کتاب خوب و خواندنی «دین زیسته‌شده»
✍️ تالیف نانسی تاتوم آلمرمن

بر مدار تربیت باشیم؛
@naajeh_library | 🕯 ناجه

یکی از مشکلات مدیران فرهنگی کشور ما، قطع بودن ارتباط آن‌ها با واقعیت است. از این جهت دکتر حسین انتظامی شخصیت ویژه‌ای در نظر من است. پیشنهاد می‌کنم گفت‌وگو با ایشان در برنامه اسپرسو را تماشا کنید.

بر مدار تربیت باشیم؛
@naajeh_library | 🕯 ناجه

به نظر فاصلهٔ قابل توجهی است میان مقصود تربیتی ما و آن‌چه بر دانش‌آموز پدیدار می‌شود.
بنده ابداً قصد ندارم زحمات بزرگان تربیتی این مرز و بوم را به‌خاطر تک روایت‌ها زیر سؤال ببرم ولی همین‌ها هشدار قابل توجهی است از آن‌چه زیر پوست فضای تربیتی ما اتفاق می‌افتد و از آن غافل‌ایم.

📚 برگرفته از کتاب قمار دیگر، سرگذشت مصطفی ملایری فارغ‌التحصیل مدرسه علوی که به عضویت سازمان مجاهدین درآمد، اما بعدها توبه کرد.

بر مدار تربیت باشیم؛
@naajeh_library | 🕯 ناجه

«آزاده باش باری اگر دین نداشتی»
زیباترین سفارش مولای ما، حسین
#حسین_منزوی

بر مدار تربیت باشیم؛
@naajeh_library | 🕯 ناجه

مشکل من با مقولۀ تراپی، ریشه در نگاه فوکویی دارد که در این اسلاید به رساترین شکل ممکن توضیح داده شده است. در آینده سعی می‌کنم شواهد بیشتری هم ارائه دهم.

بر مدار تربیت باشیم؛
@naajeh_library | 🕯 ناجه

القای حسن و قبح به کلمات

شما وقتی حتی با یه طوطی حرف می‌زنی بعد یه تایمی می‌بینی که اون دقیقا داره درست و به جا کلماتی رو به کار می‌بره. این یعنی کلمات باتوجه به موقعیت‌ها معنی پیدا می‌کنن.
مثلا شما واژه "خدا" رو جایگزین "شیطان" کن و "شیطان" رو هم جایگزین "خدا" و به خورد بچه‌ای بده که تازه می‌خواد زبون باز کنه.
از این تکنیک میشه برای تبلیغات مختلف و یا حتی اهداف اعتقادی استفاده کرد؛ مثلا همین فرد احتمالا خیلی راحت‌تر می‌تونه شیطان‌پرست بشه، چون کلمه‌ی "شیطان" قباحت خودش رو تو ذهن طرف از دست داده و نه تنها دیگه موجود خطرناک و منحرفی نیست بلکه اون رو نماد پاکی و خلوص می‌دونه.
یه چیزی که جدیدا دارن وارد زبان اعتراضی و جایگزین کلماتی مثل "ارزشی" و "بسیجی" می‌کنن لغت "بچه شیعه‌" است.
مراقب باشیم این القای خطرناک دامن اذهان ما رو نگیره.

@Foad_Online

بعد از دو ماه سخت بر ایران عزیز آمدم تا بگویم
در راه تو کی ارزشی دارد این جان ما؟ 🇮🇷

بر مدار تربیت باشیم؛
@naajeh_library | 🕯 ناجه

به نظرم همین هفت تا پست کافی بود.
ان‌شاءالله آخر رمضان برمی‌گردم. 🙏

جرعه ششم: وظیفه عالمان
یکی از دیگر از مواردی قرآن به آن حساسیت نشان می‌دهد، رابطه دینداران با عالمان دینی است که ضرورت دارد از هرگونه انحراف پالوده شود و این حالات انحرافی را در قالب روابط مردم و عالمان اهل کتاب بیان می‌کند.
۱_ دانشمندان مسئول حفاظت از دین خدا هستند.

إِنَّا أَنْزَلْنَا التَّوْرَاةَ فِيهَا هُدًى وَنُورٌ ۚ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ الَّذِينَ أَسْلَمُوا لِلَّذِينَ هَادُوا وَالرَّبَّانِيُّونَ وَالْأَحْبَارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ وَكَانُوا عَلَيْهِ شُهَدَاءَ ۚ فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَنًا قَلِيلًا ۚ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ ( آیه ۴۴ سوره مائده)
بی تردید ما تورات را که در آن هدایت و نور است نازل کردیم. پیامبرانی که [تا زمان عیسی] تسلیم تورات بودند بر اساس آن برای یهودیان داوری می کردند، و [نیز] دانشمندان الهی مَسلک [وکاملان در دین] و عالمان یهود به سبب آنکه حفظ و حراست کتاب خدا از آنان خواسته شده بود و بر [درستی و راستی] آن گواه بودند به وسیله آن داوری می کردند. پس [ای دانشمندان یهود!] از مردم نترسید و از من بترسید، و آیاتم را به بهایی اندک مفروشید. و کسانی که بر طبق آنچه خدا نازل کرده داوری نکنند، هم اینانند که کافرند. (ترجمه انصاریان)

ممکن است چنین سوءبرداشت شود که حفاظت یعنی پاسداری از نهاد دین، درحالی‌که چه بسا وظیفه‌ی اصلی حفاظت از مرام دین باشد. چنان‌که در حدیث زیر از پیامبر اکرم آمده است:

رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «كسى كه حتّى به مقدار دو درهم قضاوت ناحقّ كند، مشمول جمله‌ى آخر اين آيه مى‌شود». «هُمُ الْكافِرُونَ» (تفسير صافى؛ كافى، ج 7، ص 408)

با این حال دو لغزش عمده در کمین عالمان قرار دارد:
۱) حكم خدا را از ترس مردم تغيير ندهند. «فَلا تَخْشَوُا النَّاسَ»
۲) به طمع مال دنيا، دچار كتمان و لغزش نشوند. «وَ لا تَشْتَرُوا بِآياتِي ثَمَناً قَلِيلًا»
۲_ دانشمندان مسئول صیانت از مردم هستند.

لَوْلَا يَنْهَاهُمُ الرَّبَّانِيُّونَ وَالْأَحْبَارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْإِثْمَ وَأَكْلِهِمُ السُّحْتَ ۚ لَبِئْسَ مَا كَانُوا يَصْنَعُونَ (آیه ۶۳ سوره مائده)
چرا دانشمندان الهی مَسلک [و کاملان در دین] و عالمان یهود، آنان را از گفتار گناه آلود و حرام خواری بازنمی دارند؟ بسیار زشت است سکوتی که همواره پیش می گرفتند. (ترجمه انصاریان)

لازمه تحقق این مسئولیت این است که آفاتی که در کمین آنان است، برکنار باشند.

امام حسين عليه السلام در توضيح اين آيه فرمود: دليل سكوت علما و رها كردن امر به معروف و نهى از منكر، يا طمع به منافع ستمگران است و يا ترس از آنان «رغبة فيما كانوا ينالون منهم أو رهبة مما يحذرون» (تفسير راهنما وبحار، ج 100، ص 79.)

بر مدار تربیت باشیم؛
@naajeh_library | 🕯 ناجه

جرعه پنجم: دوستی و دشمنی
همواره موضع قرآن نسبت به دوگانه وظیفه_نتیجه محل سوال بوده. به عبارتی آیا گزاره «ما مأمور به انجام وظیفه هستیم، نه نتیجه» گزاره درستی است یا ما باید نیم‌نگاهی هم به پیامد داشته باشیم؟
در آیه ۱۰۵ سوره نساء خدا در عین این‌که وظیفه‌ای را بر دوش پیامبر می‌گذارد که بر اساس وحی الهی داوری کند، از او می‌خواهد نیم‌نگاهی به عواقب داوری داشته باشد که مخاصمه پیامبر با گروهی نباید به نفع خیانتکاران تمام شود. به عبارت دیگر، در دوستی و دشمنی فقط این مهم نیست که آدم روابط خود را با یک فرد یا گروه چگونه تنظیم می‌کند، بلکه باید به این هم فکر کند که افراد یا گروه‌های دیگر از این رابطه چه نفعی می‌برند.

إِنَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَا أَرَاكَ اللَّهُ ۚ وَلَا تَكُنْ لِلْخَائِنِينَ خَصِيمًا
(ای پیغمبر) ما قرآن را به حق به سوی تو فرستادیم تا به آنچه خدا (به وحی خود) بر تو پدید آورده میان مردم حکم کنی، و نباید به نفع خیانتکاران (با مؤمنان) به خصومت برخیزی. ( ترجمه الهی قمشه‌ای)

بر مدار تربیت باشیم؛
@naajeh_library | 🕯 ناجه

جرعه چهارم: شیفتگان ستایش
یکی از گونه‌های مواجهه با قرآن این است که وقتی قرآن قاعده‌ای کلی را بیان می‌کند، در زندگی خود مصادیق آن را بیابیم.
به آیه زیر توجه کنید:

لَا تَحۡسَبَنَّ ٱلَّذِینَ یَفۡرَحُونَ بِمَاۤ أَتَوا۟ وَّیُحِبُّونَ أَن یُحۡمَدُوا۟ بِمَا لَمۡ یَفۡعَلُوا۟ فَلَا تَحۡسَبَنَّهُم بِمَفَازَةࣲ مِّنَ ٱلۡعَذَابِۖ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِیمࣱ ( آیه ۱۸۸ سوره آل عمران)
البته گمان مبر كسانى كه بدانچه كرده‌اند شادمانى مى‌كنند و دوست دارند به آنچه نكرده‌اند مورد ستايش قرار گيرند، قطعاً گمان مبر كه براى آنان نجاتى از عذاب است، [كه‌] عذابى دردناك خواهند داشت. (ترجمه فولادوند)

هنگام خواندن این آیه این سوال در ذهن من خلجان می‌کند که کدام یک از این دو رفتار بر زندگی ما صدق می‌کند؟
۱) برای کاری که می‌کنیم شادی نخوت‌آمیز کنیم و به کار خود ببالیم.
۲) انتظار داشته باشیم برای کار نکرده ستایش شویم.
اجازه دهید یک مثال مدرسه‌ای بزنم. خیلی از دانش‌آموزان در بستر خانواده مهارت‌هایی را کسب می‌کنند؛ از تسلط بر زبان خارجی گرفته تا حفظ قرآن کریم و...
وقتی مدارس می‌خواهند گزارش کار بدهند می‌گویند ما فلان تعداد حافظ قرآن در مدرسه داریم یا فلان تعداد دانش‌آموز داریم که می‌توانند مانند افراد بومی به زبان انگلیسی صحبت کنند. درحالی‌که هیچ کدام از این پدیده‌ها حاصل زحمت و برنامه‌ریزی ما نبوده اما ستایش و بهره‌برداری از آن برای ما خواهد بود.

شیخ طوسی گوید: از ابن عباس و سعيد روايت شده كه اين آيه درباره يهوديان است كه دوست مي‌داشتند مردم به آن‌ها احترام بگذارند و آنان را به علم و دانشى كه ندارند، نسبت بدهند.

این تامل نشان می‌دهد قرآن به تقابل با این اخلاق رندانه برمی‌خیزد و مسئولیت اخلاقی را برجسته می‌سازد.
بر مدار تربیت باشیم؛
@naajeh_library | 🕯 ناجه

اخیرا کنش‌گری سیاسی دیاسپورا (ایرانیان مقیم خارج از کشور که دل در گرو میهن دارند) در کانون توجه قرار گرفته است. به نظر بنده یادداشت آقای دکتر زهیر باقری نوع‌پرست از این جهت صورت‌بندی و تبیین خوبی دارد.