مغالطه شماره ۱۰۶

💠استقرای کور💠

🔻مقدمه

🔰گفتیم که یک روش استدلال یا رسیدن از معلوم به مجهول روش استقرا است. که در آن از تعمیم دادن احکام جزئی به حکمی کلی میرسیم.

🔰هرچند منطق دانان قدیم* گفته اند: نتایج استقرا (بجز استقرا تام) روش یقینی نیست ، اما بسیاری از دانسته های ما ازین طریق حاصل شده و روش علوم تجربی ست.
چه بسا بدون استقرا هیچ دانشی قابل اکتساب نبود . زیرا بسیاری معتقدند شکل یقینی استدلال (قیاس که در آن احکام کلی ، مقدمه ی استدلال هستند ) نیز پایه اش در استقرا است.

🔸مثلا در قیاس
همه ی انسان ها مغز دارند.
امیر انسان است.
پس امیر مغز دارد.

مقدمه ی اول (همه ی انسان ها مغز دارند) نتیجه ی استقرا ست.
یعنی ما بامشاهده ی تعداد زیادی انسان ، به این حکم کلی رسیده ایم که همه انسان ها مغز دارند.

🔰در استقرا مثلا میگوییم:
تا بحال n تعداد کلاغ را مشاهده کرده ایم.
همه ی آنها سیاه بوده اند.
سپس نتیجه می گیریم که همه ی کلاغها سیاهند.
اگرچه ممکن است کلاغ های سفید نیز وجود داشته باشند.

🔻توضیح مغالطه :

این مغالطه را میتوان برعکس مغالطه #تعمیم_شتابزده دانست.

🔰در بخشهای مختلف مغالطات آماری ( نمونه ناکافی ، نمونه ی غیرتصادفی ، عدم واقعی نمایی نمونه ها) گفتیم که n (تعداد نمونه های مجموعه مورد مطالعه مثل تعداد کلاغها) باید
۱- به اندازه کافی باشد و گفتیم که کافی بودن امری نسبی ست و بستگی به مجموعه و دقت لازم آمار دارد .
۲-باید تصادفی انتخاب شوند.
۳- نمونه ها با واقعیت تطابق داشته باشند و دروغ و تقلبی اتفاق نیفتاده باشد.

🔰حال اگر در مشاهده و بررسی مجموعه ای ، همه ی شرایط لازم برای یک نتیجه گیری استقرایی صحیح و استخراج یک حکم کلی (مانند حکم همه کلاغ ها سیاهند) وجود داشت ، اما شخص نتیجه را نپذیرفت میگوییم دچار این مغالطه شده .


🔰اولین مثالی که برای این مغالطه بیان می شود
مردی ست که در طول شش ماه دوازده تصادف داشته است و آشکارست که این امر به دلیل سهل انگاری وی بوده است ، اما همچنان پافشاری می کند که این امر (۱۲ تصادف در ۶ ماه) تقصیر او نیست.

🔰از نظر منطقی اگر گزاره ای در ۷۰-۸۰٪ مواقع صدق کند میتوان آن را بصورت قاعده‌ی کلی پذیرفت.که مسلم است این قاعده در جاییست که قاعده‌کلی و دقیق قابل دسترس نیست و چنین میزان دقتی خطرآفرین نیست.

مثلا اگر ساعت مدارس را در منطقه ای تغییر دادیم و از ۵ مدرسه ، در ۴ مدرسه افت تحصیلیِ دانش آموزان مشاهده شد.
باید بپذیریم که طرحِ تغییرِ ساعت ، باعث پایین آمدن کیفیت یادگیری دانش آموزان می شود .
حال اگر طراح آن برنامه بخواهد افت تحصیلی دانش آموزان ۵ مدرسه را اتفاقی دانسته - یا به اموری که قبلا هم وجود داشته اند اما باعث افت تحصیلی نمیشده اند مربوط کند و - کماکان طرحش را برای آموزش ، مفید جلوه دهد دچار این مغالطه شده است.

#استقرای_کاهلانه و #توسل_به_تصادف نامهای دیگر این مغالطه است.

#فرهاد_صبا ✍

مثالی ازین مغالطه (عدم لزوم اصلاح قانون اساسی)


@NOWzayesh | نوزایش فکری( فرهاد صبا)
@moghaletat2 | آرشیو مغالطات
@mghlte | عصر روشنگری
@persian_organon | ایوان‌چراغانی‌دانش


مطالب مربوط:
استقرا
تعمیم شتاب زده
نمونه غیرتصادفی
عدم واقع نمایی نمونه ها
مغالطه تخصیص
بهترین شش لول بند تگزاس
اسکاتلندی واقعی
توسل به احتمالات