مقالطه ی شماره ۹۸
مغالطات آماری ۶

💠عدم واقع نمایی نمونه ها💠

https://t.me/mghlte

تاکنون با مغالطه های نمونه ناکافی و نمونه غیر تصادفی آشنا شدیم.
حال به نظر می رسدکه اگر جمع آوری اطلاعات آماری به شیوه نمونه برداری از نمونه های کافی و تصادفی استفاده شود نتیجه و حاصل کار به واقعیت نزدیک خواهد بود و امکان وقوع خطا به حداقل خواهد رسید و از بین خواهد رفت.
اما اینطور نیست و هنوز موانع و لغزشگاههای وجود دارد که موجب می‌شود آمار اطلاعاتی مغایر با واقعیت در اختیار ما قرار دهد.
در اینجا به یکی از این موانع و لغزشگاه ها اشاره می کنیم.

در یک پرسش خانه به خانه در حد وسیع و در تمام طبقات و مناطق این سوال مطرح شد که اعضای خانواده شما چه مجله ای میخوانند؟
متخصصان پس از استخراج و تجزیه و تحلیل پاسخ های مختلف به نتیجه‌ای رسیدند که موجب شگفتی آنها شد با نتیجه این بود که
تعداد کسانی که مجله 'هارپرز' را می‌خوانند تقریبا برابر است با تعداد کسانی که مجله 'ترواستوری' را می‌خوانند و این در حالی بود که هارپرز مجله وزین و علمی و ترواستوری مجله سبک و سطحی بود و از سویی تعداد نسخه‌های چاپ و منتشر شده ، نشان می داد که فروش مجله ترواستوری ، ده‌ها برابر بیشتر از فروش مجله هارپرز است.
چگونه ممکن بود این مسئله را پذیرفت؟
آیا تعداد نمونه حاکم و غیر کافی بوده است؟
خیر
آیا به افرادی که باید مراجعه نشده بود؟
خیر
زیرا از انواع مناطق مسکونی و در سرتاسر کشور این سوال مطرح شده بود.

متخصصان پس از تامل به این نتیجه رسیدند که خطای حاصل ناشی از امر دیگری بوده و آن اینکه بسیاری از مخاطبان این پرسش ، حقیقت را نگفته بودند و برای ارضای عقده خود بزرگ بینی و غرور کاذب به دروغ ، مجله مورد علاقه خود را مجله هارپرز ، مجله وزین و علمی ، معرفی کرده بودن.

حال اگر در جایی بخوانید که مثلاً مردم فلان شهر یا فلان کشور روزانه به طور متوسط ۱.۳ مرتبه دندان‌های خود را مسواک میزنند آیا شایسته نیست که در این تردید کنیم؟
به ویژه اینکه بدانید این رقم از طریق پرسش شفاهی از خود افراد به دست آمده است.
زیرا متاسفانه تعداد افرادی که صادقانه مسواک زدن دندان های خود را بازگو کنند، اندک است.

عدم واقع نمایی نمونه ها چنان که از مثال های فوق روشن می شود در نمونه برداری به روش پرسش شفاهی از جامعه آماری انسان ها رخ می دهد .

از موارد بسیار مهم و مشکل‌آفرین این امر ، تهیه آمار از حقوق و درآمد ، هزینه‌ها و مخارج و میزان ثروت و دارایی افراد یک جامعه است.

مردم غالبا چنین فکر می‌کنند که با کمتر گفتن درآمد و دارایی و بیشتر گفتن مخارج خود ، احتیاط و محافظه کاری کرده با این کار جلوی خطرات احتمالی را خواهند گرفت.
از آنجا که دولت به وسیله سرشماری نفوس و اطلاعات آماری این چنین ، درصدد بدست آوردن اعداد و ارقامی است تا در آینده نگری ها و برنامه ریزی های کلان و عمده ، آنها را مورد استفاده قرار دهد ، عدم واقع نمایی ، همواره موجب بروز خطاهای جدی در به دست آوردن اطلاعات آماری دقیق است.

عدم واقع نمایی در میان جمعیت های روستایی و عشایری به مراتب بیشتر است.
باید توجه داشت که مشکل عدم واقع نمایی ، عملاً به روش جمع آوری داده ها از طریق مصاحبه برمی گردد .

چه مغالطه نمونه ای باشد یا سرشماری

اصطلاحاً اینگونه خلاف گویی ها در روش مصاحبه را تورش مصاحبه کننده و در برخی موارد تورش مصاحبه‌شونده می نامند.
کلمه تورش به معنای انحراف است.

https://t.me/mghlte

توضیح شنیداری

مطالب مرتبط:
استقرا
تعمیم شتاب زده
مغالطه آماری شماره ۴ نمونه ناکافی
مغالطه آماری شماره ۵ نمونه غیر تصادفی
دروغ
توریه
مغالطه آماری (۱)متوسط
مغالطه آماری (۲)نمودار های گمراه‌کننده
مغالطه آماری (۳) تصاویریک بعدی