مغالطه شماره ۱۰۲

💠توسل به احتمالات💠

این مغالطه زمانی رخ میدهد که صحت یک گزاره یا امکان وقوع یک واقعه نه از روی استدلال ویا مدرک بلکه (صرفا) از روی امکان یا احتمالِ واقعیت بودنِ آن گزاره یا به وقوع پیوستنِ یک واقعه پذیرفته شود.
ازاینرو این مغالطه بنام #توسل_به_امکان نیز شناخته میشود.

صورت این مغالطه چنین است:
گزارۀ x ممکن است پس گزارۀ x درست است.
گزاره y ممکن است درست نباشد ، پس درست نیست.

از نظر منطقی هیچ گزاره ای بخودی خود
نه غلط است نه درست
برای هریک باید دلیل آورد.

این واقعیت که امکان دارد x درست باشد، درست بودن x را الزامی نمیسازد.

به عبارت دیگر امکان وجود یک شی را نمیتوان دلیل و ثبوت وجود آن شی قبول کرد .

مغالطه #توسل_به_احتمالات گزاره محتمل و چیز ممکن را چیز مُسَلَم فرض میکند.

مثال:
احمد:  در امتحان کنکور تنها پزشکی را انتخاب نمودم.
بهزاد: اما نمرات تو که خیلی پایین بود
احمد:  آیا میگویی ناممکن است که من پزشکی قبول شوم؟
بهزاد:  نه اما...
احمد:  پس ساکت باش

https://t.me/mghlte

🔰ارتکاب این مغالطه نیز مانند مغالطه #توسل_به_جهل از آن روست که جهان هستی دارای پیچیدگی گسترده بوده و امور مختلف دارای نسبیت است.
و در هرموضوعی هر قدر دانش و معلومات ما بالا باشد، باز شاید ابعادی از آن موضوع برما روشن نباشد.
بی جهت نبود که سقراط که در زمان خود بعنوان عالم ترین شخص شناخته میشد،همواره می گفت:
دانش من آنست که میدانم چیزی نمیدانم.
هرچند که این پیجیدگی و نسبیت به معنای بی قانونی نیست،
اما گاهی افرادی بخاطر امیال و هوا و هوس خود تمایل دارند بر وجود (یا عدم وجود)چیزی یا صحت عقیده ای پافشاری کنند ، در حالیکه دلیلی برای ادعایشان ندارند یا شواهد و قرائن بر خلاف ادعای آنان را گواهی میدهد .

در این مواقع ممکن است افراد که از آوردن دلیل برای اثبات ادعای خود عاجز شده اند درصدد برآیند که ازین مسئله ( که جهان ، جهان احتمالات است) بهره برده و بگویند : چون احتمال خطا بودن ادعای من صفر مطلق نیست ، پس نباید آن را رد کنید.

🔰گاهی افراد به اتفاقات احتمالی آینده متوسل میشوند و با این ادعا که کسی از آینده خبر ندارد ، میگویند نباید فلان چیز را -که شواهد همه بر غلط بودنش گواهی می دهد- نادرست دانست ، زیرا ممکن است در آینده مشخص شود که آن موضوع غلط نبوده.
مثال:
آیا ممکن نیست در آینده آنچه را که امروز خرافات و شبه علم مینامند علم بنامند؟

در این مواقع باید دانست و به آن شخص متذکر شد:
آنچه برایش دلایل وجود دارد ، باید پذیرفت.
وآنچه غلط بودنش را ، استدلال پشتیبانی میکند باید کنار گذاشت.

و اگر قرار باشد به احتمالات و وقایع آینده (که فعلا هیچ شواهدی برای تایید آن وقایع احتمالی وجود ندارد) اهمیت داده شود ، دیگر هیچ قانون و استدلالی ارزش ندارد.

ما نباید غذا بخوریم ،چون همیشه احتمالش هست که نمک موجود در آن غذا باعث شود در آینده ، فشارخون ما بالا رود.

ما از خانه نباید بیایم بیرون بیاییم چون ممکن است ، در اثر تصادف مجروح شده وبمیریم.

نباید تشکیل خوانواده داده و بچه دار شویم چون ممکن است ...

#توسل_به_احتمالات مغالطه ایست که با آن تقریبا هرچیزی را میتوان موجه کرد

مثال طعنه آمیزی در این رابطه وجود دارد.
فرض کنید کسی به شما بگوید:
همین الان برو دم در خانه ات بنشین یک میلیارد تومان پول بدست میاوری
-چگونه؟
+چون ممکن است شخصی پولدار از کنار خانه رد شود وبه تو این مقدار پول هدیه بدهد.
-از کجامیدانی چنین اتفاقی قرار است بیفتد؟!
-احتمالش که صفر نیست که شخصی پولدار از کوچه رد شود. شاید از تو خوشش بیاید و ...

یکی از موارد ارتکاب این مغالطه در امور تاریخیست که با 'اگر' مطرح میشود:

مامیتوانیم براساس کارنامه ی حاکمان وبراساس اسناد آنهاراقضاوت کنیم.
و مثلابگوییم اقدامات خوب و موثری انجام داد ، یا ضعیف و ناکارآمد بود.
جزآن هرچه بگوییم حدس و گمانه ای بیش نیست وچه بسامغالطه آمیزاست.
اگر فلان پادشاه میماند ایران گلستان میشد.
اگر فلان شخص حاکم نبوداوضاع فلان کشور که غرق در آشوب و ویرانی ست بدتر میشد.

💢نکته💢

🔰این مغالطه زمانیه مطرحست که پای ادعای بدون دلیلی مطرح باشد.
ممکنست گاهی شخصی دلایل متعددی برای ادعایی بیاورد و مثلا بخواهد طرف مقابل را از خطری آگاه سازد.
اما شخص مقابل بی دلیل تعصب و لجاجت ورزد.
در اینجا اگر شخص بگوید:"حداقل این احتمال را بده که راهی میروی اشتباه است واحتیاط کن"،مغالطه ای صورت نگرفته.

#توسل_به_احتمالات
مثالهایی ازین مغالطه:
▪️اگربشار نبود
▪️علم هم ممکن است خطا کند
▪️احتمال دارد که همه یکشبه جاسوس شوند
▪️احتمال برملا شدن ناگهانی خطاهای متعدد دانشمندان توسط انسانی بدون تحصیلات
▪️آیا ممکن است شبه علم امروز علم فردا باشد؟
مطالب مربوط:
مغالطات ادعای بدون استدلال
مغالطه توسل به جهل
مغالطه تخصیص