فضای مکث(سبحان یحیائی)

📡 رسانه ملی؛ مردم یا حاکمیت؟

سبحان یحیایی استاد علوم ارتباطات:
📺 وقتی صدا و سیما به رسانه حاکمیت تبدیل شد، نقش آن دیگر بازتاب‌دهنده واقعی صدای مردم نیست، بلکه بیشتر انعکاس دیدگاه‌های رسمی نظام است.

🛑 حتی در شرایط بحرانی، زمانی که محدودیت‌ها کمی کاهش می‌یابد، صداهای مردم یا منتقدان غالباً فیلتر شده و در چارچوب گفتمان حاکم ارائه می‌شوند.

🔍 رسانه‌ای که قرار است ملی باشد، باید بتواند آزادانه مسائل واقعی مردم و جامعه را منعکس کند، بدون اینکه محدودیت‌های زمانی یا سهمیه‌بندی مانع آن شود.

⏳ وقتی آنتن محدود است و برنامه‌ها سهمیه‌بندی می‌شوند، امکان ارائه کامل و بی‌واسطه دیدگاه‌های مردم به چالش کشیده می‌شود.

📺 «برنامه تلویزیونی #جام‌_جم»
سه‌شنبه ۸ مهر
شبکه یک سیما

📱 @jamejam_irib

‌‌‌‌‌➕️ انجمن علمی مطالعات فرهنگی و رسانه دانشگاه علامه طباطبایی برگزار می‌کند:
نشست تخصصیِ «درباره امکان و امتناع همبستگی اجتماعی و فضای مجازی»
‌
🔸️در پیوند با اهمیت روزافزون فضای مجازی در شکل‌دهی به تعاملات اجتماعی، این نشست با هدف بررسی علمی و چندوجهی چالش‌ها و فرصت‌های پیش رو در این حوزه برگزار می‌گردد.
‌
💡اعضای پنل:
‌
▪️ کمیل قیدرلو
(معاون اجتماعی مرکز پژوهش‌های مجلس و استادیار دانشگاه امام صادق (ع))
‌
▪️ سید جمال‌الدین اکبرزاده جهرمی
(استادیار ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی)
‌
▪️ حامد بیدی
(مؤسس و مدیرعامل پلتفرم کارزار)
‌
▪️ محمد مهدی مولایی
(استادیار روزنامه‌نگاری دانشگاه علامه طباطبائی)
‌
دبیر پنل:
▪️ سبحان یحیائی (استادیار ارتباطات)
‌
‌
زمان:
دوشنبه، ۱۴ مهر ماه ۱۴۰۴ | ساعت ۱۵:۳۰ لغایت ۱۷:۳۰
‌
مکان:
دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی، سالن شورا



📌حضور در این نشست برای عموم دانشجویان و پژوهشگران آزاد و رایگان است.
علاقه‌مندان محترمی که دانشجوی دانشگاه علامه طباطبائی نیستند، لطفا به منظور هماهنگی و ثبت‌نام اولیه به شماره 09218720271 پیام دهند.

@mcs_atu

🔸سبحان یحیایی، عضو هیئت علمی دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه‌ طباطبائی، در یک برنامه تلویزیونی از سیاست «احمق‌پنداری» مخاطب از سوی صداوسیما انتقاد کرد.

🔸او در این برنامه گفت که «حضور صداهای مخالف در برنامه‌های گفت‌وگویی و میزگردی به معنای تبلور صداهای مخالف یک جامعه در یک رسانه نیست وقتی محتواهای تولیدی در برنامه‌های شبکه‌های مختلف و سریال تنها یک گفتمان را نمایندگی می‌کند.»

🔸یحیایی از این روش صداوسیما با عنوان «سیاست احمق‌پنداری مخاطب» نام برد و از آن انتقاد کرد.

🔸شهروندان زیادی در ایران می‌گویند که در سال‌های گذشته اعتماد و علاقه خود را به رسانه حکومتی ایران از دست داده‌اند.

🔸رئیس مرکز تحقیقات صداوسیما مهر ماه امسال گفته بود که تلویزیون بیش از «۷۰ درصد مخاطب» دارد و گفته بود که «طبق تعریف ما کسی که بالای ۱۵ دقیقه برنامه‌های صداوسیما را می‌بیند او را به‌عنوان مخاطب در نظر می‌گیریم.»

@radiofarda_official

.
این حرف را 👇 سال گذشته در انتقاد به سیاست احمق‌پنداری صداوسیما در برنامه زنده جام‌جم شبکه یک گفتم. بازنشرها و انتقاداتی را برانگیخت. که چندان مجالی برای پاسخگویی نبود.
بازنمود این سیاست را در تصویر رسانه‌ای روزهای جنگ دیدیم و همچنان متاسفانه در بر همان پاشنه می‌چرخد.
صداهایی که حذف می‌شوند و عموم‌هایی از مردم که خودشان را در رسانه‌ای که ادعای ملّی بودن دارد، نمی‌بینند.
ما امروز، بیش از گذشته نیاز به یک رسانه ملّی داریم که همه‌ی مردم را نمایندگی کند.
این همان پاشنه‌ آشیلی است که رسانه‌هایی مانند اینترنشنال و رادیوفردا و دیگرانی که خیرخواه ایران نیستند، اتفاقا از آن خشنودند و این هم کاملا با فهم منطق منافع سیاسی‌شان طبیعی است. بیش از آن‌که نگران آن‌ها باشیم. باید نگاهمان به انجام اصلاحات بنیادین در سیاستگذاری رسانه‌ای و نظام حکمرانی‌مان باشد.
کمی درباره این موضوع در شب گذشته روی همان آنتن حرف زدم که مشروحش در تلوبیون قابل دیدن است و مختصری از آن را اینجا هم می‌آورم.

#صدا_و_سیما # احمق_پنداری #رسانه_ملی

طرح درس ارتباطات انسانی، مهر ماه 1404؛ برای دانشجویانی که این ترم با هم همکلاسی هستیم.

خلاصه‌ای از مهم‌ترین نکات گفته شده در نشست «بازنمایی و جنگ»

🖊گزارش‌هایی از دبیر نشست

روز دوشنبه ۱۷ شهریور ۱۴۰۴ ششمین نشست از سلسله نشست‌های «بازخوانی اجتماعی جنگ ۱۲ روزه» با عنوان «بازنمایی و جنگ» برگزار شد. سخنرانان در این نشست از ضرورت بازسازی روایت و بازنمایی‌های متکثر گفتند.
مقدمه آغازین بحث و خلاصه‌ای از هرکدام از آنها تهیه شده که درصورت علاقمندی می‌توانید از لینک‌های زیر مطالعه بفرمایید.

مقدمه ششمین نشست به قلم سمیه توحیدلو

خلاصه‌ای از سخنرانی خانم دکتر لیلا اردبیلی

خلاصه‌ای از سخنرانی آقای دکتر حامد طاهری کیا

خلاصه‌ای از سخنرانی سرکار خانم شیما وزوایی

خلاصه‌ای از سخنرانی آقای دکتر سبحان یحیایی


@iran_sociology
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران

📽 ویدئوهای نشست ششم را در کانال آپارات انجمن به آدرس‌های زیر ملاحظه فرمایید. برای مشاهده ویدئوی هر کدام از حاضرین روی اسم ایشان کلیک فرمایید.

«بازخوانی اجتماعی جنگ ۱۲ روزه»
نشست ششم : بازنمایی و جنگ

۱- سخنرانی خانم دکتر لیلا اردبیلی

۲- سخنرانی آقای دکتر حامد طاهری کیا

۳- سخنرانی سرکار خانم شیما وزوایی

۴- سخنرانی آقای دکتر سبحان یحیایی

۵- گفتگوهای پایانی نشست ششم

دبیر نشست: سمیه توحیدلو

@iran_sociology
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران

🎙 سلسله نشست‌های انجمن جامعه‌شناسی ایران
با همکاری
دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران
در موضوع

«بازخوانی اجتماعی جنگ ۱۲ روزه»

نشست ششم: بازنمایی و جنگ

۱- لیلا اردبیلی (انسان‌شناسی)
۲- حامد طاهری‌کیا (مطالعات فرهنگی)
۳- شیما وزوایی (ارتباطات و رسانه)
۴- سبحان یحیایی (ارتباطات و رسانه)

دبیر نشست: سمیه توحیدلو

دوشنبه ۱۷  شهریور ۱۴۰۴، ساعت ۱۶ الی ۱۸
@iran_sociology
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران

قضاوت بدون دسترسی

در نشست "بازنمایی و جنگ" که توسط انجمن جامعه‌شناسی ایران برگزار شد، سبحان یحیائی، از منظر جامعه‌شناسی ارتباطات به بررسی این مفهوم در جامعه ایران پرداخت.

به روایت او، جامعه ایرانی از دسترسی به داده‌های اثرگذار بر افکار عمومی محروم است و وقتی دسترسی به اطلاعات با موانع جدی روبروست، به ناگزیر جامعه تحت تاثیر عواطف و هیجان‌های گفتارهای رسانه‌ای قرار خواهد گرفت و عقلانیت از جامعه رخت برخواهد بست.
ویدئوی کامل این نشست را می‌توانید در آپارات انجمن جامعه‌شناسی ایران ببینید.

@panora_ma

سلسله نشست‌های انجمن جامعه‌شناسی ایران
با همکاری
دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران
در موضوع

«بازخوانی اجتماعی جنگ ۱۲ روزه»

نشست ششم: بازنمایی و جنگ

۱- لیلا اردبیلی (انسان‌شناسی)
۲- حامد طاهری‌کیا (مطالعات فرهنگی)
۳- شیما وزوایی (ارتباطات و رسانه)
۴- سبحان یحیایی (ارتباطات و رسانه)

دبیر نشست: سمیه توحیدلو

دوشنبه ۱۷  شهریور ۱۴۰۴، ساعت ۱۶ الی ۱۸
نشست‌ها به صورت زنده از آدرس اینترنتی اینستاگرام و آپارات انجمن جامعه‌شناسی ایران پخش خواهد شد.
آدرس صفحه اینستاگرام انجمن جامعه‌شناسی:  @isa13_99
آدرس صفحه آپارات انجمن جامعه‌شناسی:
https://www.aparat.com/Iran_sociology


@iran_sociology
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران

🔴 یحیایی، استاد علوم ارتباطات اجتماعی: صدا و سیما به ارگان حزبی تبدیل شده و نمی‌تواند ادعای ملی‌بودن داشته باشد

🚨 سبحان یحیایی به جماران گفت: رابطه صدا و سیما با واقعیت جامعه قطع شده و مردم خود را در آن نمی‌بینند؛ برای بازسازی اعتماد عمومی، باید صدا و سیما به ملت بازگردد.

🚨وقتی به محتوای آن نگاه می‌کنید، انگار در یک محیط ایزوله، در یک شهرک مجازی، برای مخاطبانی خاص تولید می‌شود. این قطع ارتباط با واقعیت، یک اختلال جدی است.

🚨در مواردی، این وضعیت را می‌توان با نوعی شیزوفرنی رسانه‌ای مقایسه کرد. رسانه‌ای که نمی‌تواند یا نمی‌خواهد تشخیص دهد کدام روایت واقعی است و کدام نیست.

🚨آیا تصویری که از خانواده در سریال‌های صدا و سیما ارائه می‌شود، واقعی است؟ آیا روایت‌هایی که در گزارش‌های خبری یا مستندها ارائه می‌شود، بازتابی از واقعیت زندگی مردم است؟ نه.

🚨این محتواها با واقعیتی که مردم تجربه می‌کنند فاصله دارد. مردم این روایت‌ها را نمی‌پذیرند./ جماران

🇮🇷 @jamarannews

این گفتگو برای روزهای قبل از جنگ است البته.

☑️ یحیایی، استاد علوم ارتباطات اجتماعی: صدا و سیما باید از رسانه نظام به رسانه ملت تبدیل شود

☑️ مخاطب خیالی‌ صداوسیما «هسته سخت نظام» است

☑️ صدا و سیما امروز نه اقلیت‌ها را بازنمایی می‌کند، نه طبقه متوسط را

☑️ رابطه صدا و سیما با واقعیت جامعه قطع شده و مردم خود را در آن نمی‌بینند

🔘 دکتر سبحان یحیایی از جمله اساتید حوزه علوم ارتباطات اجتماعی است که تجربه تدریس دانشگاهی را با کنشگری عملی در عرصه رسانه‌های نوین درهم آمیخته است. او نه‌تنها در فضای دانشگاهی به تحلیل و آموزش رسانه پرداخته، بلکه در میدان تجربه نیز رسانه را زیسته است.

🔘 دکتر یحیایی که در سال ۱۴۰۱ با طعم تلخ محرومیت از دانشگاه روبه‌رو شد، همچنان از منظری مستقل و ناوابسته به نقد نظام رسانه‌ای کشور می‌پردازد. گفت‌وگوی پیش‌رو، نه صرفاً تحلیلی در باب صدا و سیما، بلکه مروری آسیب‌شناسانه بر ساختارهای رسانه‌ای رسمی و غیررسمی کشور و نسبت آنها با جامعه، دولت و ملت است./ جماران

✔️مشروح گفت و گوی خبرنگار جماران با وی در پی می‌آید:

https://www.jamaran.news/fa/tiny/news-1674583

🇮🇷 @jamarannews

.
آیا باید از ایران دفاع کرد؟
سبحان یحیائی
@maxspaces


با مشاهده‌ی سردستانه هم می‌توان گفت کم نیستند مردمی که از حملات اسرائیل خوشحالند و منتظرند به واسطه حملات خارجی و فروپاشی سیاسی، از شرّ وضع موجود خلاص شوند. آن‌ها در این وضع موجود، به رسمیت شناخته نشدند. طرد و انکار شدند و دیگری حاکمیّت تعریف شدند. آن‌ها بچه‌ی خانواده ایران نبودند انگار. بچه‌ی مردمی دور از این خانواده انگاشته شده‌اند. آنها دل پری از جمهوری اسلامی دارند. امیدی برای بهبود وضع موجود ندارند و با منطقی که اخوان می‌گفت، حرفشان این است:

کاوه‌ای پیدا نخواهد شد امید
کاشکی اسکندری پیدا شود

با این منطق، اسکندری که سوخت و برد و رفت هم به آنی که بماند و خون مردمانش را در شیشه کند، رجحان دارد.
از قضا اهالی اندیشه هم گاه چنین مواضعی دارند.

ما محصول اجتماعی اعمال خشونت سیستماتیک در دهه‌ها بوده‌ایم و این حجم از خشونت اجتماعی بیمارگون، همچون اثر بومرنگ، امروز به جامعه ما برگشته است.
خشونتی که از بس که امکان استیضاح حاکمیت را نداشته و از بس خود را ناتوان در بیان و تحقق بخشیدن به خواسته‌هایش دیده، جز به پاک کردن صورت مسئله نمی‌اندیشد.

شوربختانه، فضا روز به روز تندتر و رادیکال‌تر شده و خواهد شد. همین امروز هم با حجم خشونتی که گروه‌های مختلف اجتماعی بر هم اعمال می‌کنند، تاب و توانی برای سخن گفتن نیست. هم آنان که بر اریکه قدرت، کباده‌ی قدرت برتر منطق‌ای می‌کشند و رجزهای گزاف می‌خوانند و برای یک ملّت هزینه می‌تراشند و مردم را -جز آنان که شهروندان درجه یکند،- به هیچ می‌انگارند. هم آنان که کمر به نابودی جمهوری اسلامی به هر قیمتی حتی ویرانی کشور و مردمان و انسان‌ها بسته‌اند.
امکان گفتگو گویا از بین رفته است. نه با دشمن بیرونی که میان مردمان ایران. و این بزرگترین خطر برای ایران است.
فهم من این است؛ در این شرایط جنگی، اول باید از جامعه و انسان دفاع کرد. از خانواده. از خویشان، از همشهریان و از هم‌میهنان. آنگاه پای وطن و خاک ایستاد...
جانب اخلاق عرفی و انسانیت و وطن‌دوستی را نباید به حقد و کینه از نظم سیاسی فروخت. باید فکر کرد که فردا چه جوابی برای فرزندان‌مان داریم...

فهم من این است؛
باید از جامعه ایران دفاع کرد. از همه جامعه. از گروه‌های اجتماعی مختلفی که صدایشان خفه شده. باید پای تکثر مردمان ایران ایستاد تا این تشفی خاطر جمعی، بار خشونت مردمان را بکاهد.

پس از جنگ، خاک و مُلک و کالبد هم که بماند، جامعه مرده یا جامعه مالامال خشونت، حتما راهی به آزادی نخواهد برد.
باید حاکمیت را هم مسئولیت پذیر کرد. وقتی که خودمان هم مسئولیت رفتارهایمان را بپذیریم.

#ایران #وطن
#جنگ #جامعه_ایران جامعه_ایران #خشونت

کشتن امید و وضعیت ترسناک ما

سبحان یحیائی
@maxspaces

سال ۱۳۸۴، انتخابات به دور دوم کشیده شد. رقابت شده بود بین هاشمی رفسنجانی و احمدی‌نژاد. اهالی اندیشه، گروه‌های مرجع و روشنفکران زیادی برای قانع کردن مردم حتی به خیابان هم آمدند. کسانی که سوابق و رزومه‌شان آنقدر بود که با شاه هم فالوده نمی‌خوردند، آمده بودند که چهره به چهره و نفس به نفس با مردم حرف بزنند.
احساس خطر کرده بودند.
اما آن‌ها از احمدی‌نژاد بیش از قبض دمکراسی و نهاد انتخابات در ایران احساس خطر می‌کردند.
زبان سخن گفتن‌شان برای مردم غریبه بود. طبعا نتوانستند عموم مردم را قانع کنند که حضور هاشمی در شرایط موجود حتما ضرر کمتری از احمدی‌نژاد خواهد داشت. مردم قانع نشدند. شاید حق داشتند عصبانی باشند از هاشمی. با آن همه فحش‌ها و آوارهایی که اصلاح‌طلبان از دوم خرداد ۷۶ تا دور اول همان انتخابات بر سرش ریخته بودند؛ پس شد آن‌چه شد. احمدی‌نژاد آمد و چه‌ها که بر مردم و بر سر درآمدهای نفتی آن سال‌ها نرفت.
امروز بخشی از مردم از نظام سیاسی خشمگین‌اند یا ناراضی، برخی آن‌قدر متنفرند که حتی تاب دیدن مناظرات و هرگونه صدایی از حاکمیت را ندارند، برخی دیگر هم در گروه‌های هوادار و هم‌پیمان حاکمیت دسته‌بندی می‌شوند که بر مبنای داده‌های پیمایش‌های ملی سرمایه اجتماعی، دچار آبرفت جدی‌اند. نتایج دور نخست هم نشان داد که پزشکیان هم علیرغم رای بالاتر، گزینه‌ای نیست که ترجیح بسیاری‌ از مردم باشد. اساسا با عملکرد غیردمکراتیک نهاد انتخابات و شورایی که بنا بود نگهبان قانون اساسی باشد، امیدها روز به روز بیشتر از صندوق رای کنده شده است.
به فهم من، بیش از آن‌که جلیلی برای جامعه ایران خطرناک باشد، عملکردهای غیر دمکراتیک سیاسی و تخفیف و تضعیف جامعه مدنی است که خطرناک است.
اصلاح‌طلبان سه نماینده در انتخابات را معرفی می‌کنند؛ آخوندی، جهانگیری و پزشکیان. سه‌ نماینده‌ای که هر کدامشان مشرب فکری و اجرایی متفاوتی دارند. به فهم من، این موضوع بیش از آن‌که نشان از تکثر آرا در میان اصلاح‌طلبان باشد؛ نشان از فقدان نظام حزبی کارامد و نبود مانیفست روشن یک جریان سیاسی است.
از میان این سه، پزشکیان برکشیده می‌شود و به رقابت وارد می‌شود.
پزشکیان، آدم پرمدّعایی نیست، تفکرات انتزاعی و فانتزی ندارد و دچار جمود فکری نیست و به کارشناسان ارجاع می‌دهد. شواهدی هم برای نقض راستی و درستی‌اش نیست.
اما حتما و همچنان گزینه انتخابی بسیاری از مردم نیست. آن‌هایی که "نه" می‌گویند و کورسوی امیدی هم به بهبود ندارند.
به هر حال، خطرناک‌تر از سعید جلیلی، توسعه‌نیافتگی سیاسی و عملکردهای غیر دمکراتیکی است که امید‌ها را از صندوق می‌برد.
به فهم امروز من، رای دادن به پزشکیان، زنده نگاه داشتن امید است. به قول سهراب، من به سیبی خشنودم...

درباره‌ی جعل روایت درد در مسئله فلسطین
سبحان یحیائی
@maxspaces

این پوستر در فضای مجازی در حال گسترش و به اصطلاح وایرال شدن است. این که سربازان اسرائیلی به زنان پناهنده به بیمارستان به شکل دسته جمعی تجاوز کرده‌اند و سپس آن‌ها را به قتل رسانده‌اند.
ردّ این پوستر را خواستم در الجزیره دنبال کنم. نشانی نبود. طبعا دو حالت دارد؛ یا حذف شده بود به دلیل واقعی نبودن تیتر و یا این‌که از اساس نبوده. ارتباط تلفنی خانم جمیله الهسی خبرنگار الجزیره در غزه که در بیمارستان شفا حاضر بود را شنیدم. به شدّت جنایت اسرائیلیان دردناک و سبوعانه بود، اما روایت ایشان، روایت این پوستر نبود.
پس این پوستر از کجا در رسانه‌های داخلی ظاهر شده؟ آیا تولید داخل است یا اینکه الجزیره تولید کرده و سپس حذف کرده؟ آیا روایت آن هم تولید داخل است یا روایت غیر دقیق الجزیره بوده؟ با چه هدفی؟ که رگِ غیرتِ مردم مسلمان را بیشتر به جوش بیاورند و بر سر اسرائیل بکوبند؟
این دروغ بستن‌ها و تحریف روایت کردن‌ها، اگر چه امری ظاهرا برانگیزاننده است، ولی آسیبی صدچندان به جامعه و به حقیقت می‌زند.