یوریم و بوخیم...

اصطلاحی است در عبری، «یوریم و بوخیم»، که سابقه چند ده ساله دارد امّا این اواخر، به موجب جنگ و کشتار غزه دوباره رواج یافت. یوریم (تیر می‌زنند) و بوخیم (و می‌گریند). یوریم از ریشه «یری» به معنی تیر زدن، که به این معنی در عربی نمانده و رمی جای آن را گرفته. بوخیم اما هم‌ریشه «بکی» عربی است، به معنی گریستن.

عبارت در خصوص قاتلان و خصوصا تیراندازان است که گاه با قلبی پر از اندوه، و چشمی نمناک از اشک، دشمن خود را هدف می‌گیرند. مضمون‌سازی نزدیک و نظیری هم در آغاز فیلم مشهور «اسنایپر» یا «تیرانداز» آمده بود که قهرمان فیلم آرزو می‌کرد تا دخترک خردسال اسلحه را برندارد که او مجبور نشود، شلیک کند. تو گویی نمی‌توانسته تیر را به کنار او بزند که دخترک بترسد و فرار کند، یا نکشد، یا به قصد کُشتن نزند. البته که نوعی ادا و نمایش است که آری آن قاتل هم دلش نمی‌آید بکشد منتهی چه چاره، از بخت گمراه...

حال اگر آنجا، این دغل و دروغ توجیهی‌ست در قتل بیگانه، در ایران امّا چه دیدیم؟ تک‌تیراندازی که سر و صورت جوان هم‌وطن معترض را هدف می‌گیرد، آن راننده که با خودروی زرهی، مرد و زن هم شهری خود را تعقیب می‌کند تا خرد و خمیر کند و بکشد، آن که از فاصله نزدیک گلوله می‌زند تا اطمینان یابد که شکارش فرار نمی‌کند...

می‌گفت که «مارگیر از ترس بر جا خشک گشت، که چه آوردم من از کُهسار و دشت...»، یعنی این‌ها براستی خودشان از دیدن این نظام سیاسی و اخلاقی که آورده و ساخته‌ و پرداخته‌اند، وحشت نمی‌کنند؟ نه، نمی‌کنند! برنامه‌ساز تلویزیونی جنازه‌‌ها را مسخره می‌کند و مجری هم شاد و خندان آن را اجرا می‌کند، فرزند سفیر، نظریه‌پرداز و استاد دانشگاه، توصیه می‌کند کارشان را در خیابان تمام کنید که دردسر اعدام تک به تک نداشته باشید، مفسّر حکومتی می‌گوید در قتل قاطعیت تمام به خرج دهید، چرا که فتنه بدتر از قتل است، منتهی به کشتگان لگد نزنید...

اینجا آن نمایش یوریم و بوخیم نیست؟ گویا نیازی نیست. «گوهرش پیداست، حاجت نیست این»، منتهی آن هم هست، جز این که به نوعی «برون‌سپاری» شده است، با دوستانی که تکرار می‌کنند که آخر چرا حکومت را مجبور می‌کنید که شدّت عمل به خرج دهد؟ پس امنیت چه می‌شود؟ چرا هی از کشتار می‌گویید؟ چرا ضریب می‌دهید؟ خودشان آمار دادند و شهید اعلام کردند دیگر، بیشتر چه می‌خواهید؟ ما هم ناراحتیم، ما هم غمناکیم، ندید که بیانیه دادیم که این کار خوبی نبود؟ این هم گذشت... بیایید به جشنواره برویم...
.