شاید آن مناظره گروهی اخیر مهدی حسن را با عده‌ای از راست‌گرایان افراطی دیده باشید که یک ایرانی هم در میان آن‌ها بود، با سر و شکلی خاص، که از «پاکسازی» در غزه حمایت می‌کرد.

در میان بحث‌هایی که پس از آن برنامه شد، یک نقد قابل تامل مطرح بود که آیا باید به این نوع بیانات مجال و تریبون داد؟ حتی اگر بتوان در چند دقیقه و جمله نشان داد که چقدر ابلهانه، تهی، پرتناقض و نفرت‌انگیز هستند؟ نه، چون در چشم قایلان آن چنین نیستند، چنان که یکی از آنان که خود را فاشیست خواند در فاصله چند روز بیست هزار دلار از حامیان خود جمع کرد! مهم‌تر امّا آن که به هر شکل قبح این نوع سخنان و نظریات می‌ریزد. گویی ساده می‌توان از پاکسازی قومی گفت و توقع تشویق داشت. منتهی این قبح هم مدّت‌ها پیش ریخته، در سطوحی بس بالاتر.

ماه پیش مناظره‌ای بود بین آلن فنکیِلکروت فیلسوف یهودی فرانسوی و یکی از حامیان سیاست‌های اسرائیل. موضوع گفتار چیست؟ «آیا در غزه بی‌گناه داریم؟» باور می‌کنید که این موضوع مناظره‌ای با یک فیلسوف باشد؟ و طرف مقابل بگوید بیگناهی نداریم و حتی پیشتر رود که «اساسا آن‌ها فاقد آن انسانیتی هستند که ما، به اشتباه، برای آن‌ها قائلیم»؟

آلن فنکیِلکروت، بعد سوگندهای شداد و غلاظ در حمایت از آرمان و امنیت اسرائیل می‌گوید که آخر چطور می‌توان همچو حُکم غیرانسانی و غیر اصولی داد؟ و پاسخ تندتر مقابل که شما فیلسوفان (یهودی) چپ منتقد فرانسه‌نشسته خود را به روز نکرده‌اید، نمی‌خواهید واقعیات را ببینید که پیرمردان با عصا و کودکان با سنگ به گروگان‌های ما حمله کردند... شما با تنزه‌طلبی خود پشت اسرائیل را در این جنگ حیاتی خالی می‌کنید. بله، کودکان زیر ده سال بی‌گناه هستند که دشمن ما از آنان سپر انسانی می‌سازد امّا بعد از ده سالگی با مغزشویی، همگی دشمن ما می‌شوند و به خون ما تشنه هستند...

تبلیغ و تئوریزه کردن پاکسازی قومی، در این سطح است. حال اصول فلسفی اخلاقی به کنار، بحث قوانین و حقوق عمومی و بین الملل و منشور ابتدایی حقوق بشر کجاست؟ گر تو دیدستی، رسان از من سلام…

با این همه، جنایت را، این جا و همه جا، ذاتی کردن و به قوم و مذهب و ملّت نسبت دادن، خطای دیگر است. بعد هر تحلیل، راه حلی اگر باشد در نهایت مطالبه جدی قوانین عام بین المللی است از حکومت‌ها، و تجمیع فشارها و اهرم‌ها با همه راهکارهای ممکن جهت التزام به آن حتی در مناسبات امروزه. همراه این فجایع در غزه، بی‌اعتباری نهادها و قوانین و بی‌اعتنایی کامل به قواعد و منشورها و نُرم‌هاست که خود سابقه‌ای خواهد ساخت برای بسیاری از منازعات آینده محتمل در هر گوشه جهان.