چرا شیر شده است

ابوظبی این روزها با لحنی قاطع‌تر، از تهران خواسته جزایر سه‌گانه مورد ادعایش را به امارات بازگرداند. طرح دوباره این ادعا در هنگامه کشمکش ایران، آمریکا و اسرائیل، آن هم اندکی پس از دیدار نتانیاهو با شیخ محمد بن زاید، شاید از نگاه برخی ناظران درباره حکومتی(جمهوری اسلامی) که همزمان با بزرگترین قدرت نظامی جهان درگیر است مضحک به نظر برسد؛ ولی از منظر ژئوپلیتیک چندان هم غیرمنتظره نیست.

قدرت ملی کشورها فقط در جغرافیا، جمعیت، اقتصاد، توان نظامی و... خلاصه نمی‌شود. در جهان امروز، شبکه ائتلاف‌ها و اتحادهای استراتژیک نیز بخشی مهم از قدرت ملی است. امارات از چتر امنیتی آمریکا، روابط نزدیک با اسرائیل، پشتوانه اتحادیه عرب و شورای همکاری خلیج فارس و مجموعه‌ای از مناسبات منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای برخوردار است. دیدار اخیر نتانیاهو با شیخ محمد بن زاید نیز نشان می‌دهد ابوظبی از پیوند با اسرائیل نه‌تنها شرمسار نبست و پرهیز نمی‌کند، بلکه آن را بخشی از سرمایه دیپلماتیک خود می‌داند.
در مقابل، انزوای استراتژیک ایران بخشی از ظرفیت بازدارندگی آن را فرسوده کرده است. هنگامی که کشوری در چند جبهه همزمان تحت فشار قرار می‌گیرد و از پشتیبانی گسترده ائتلافی برخوردار نیست، حتی بازیگران کوچک‌تر نیز ممکن است محاسبات خود را تغییر دهند و از موضع تدافعی به موضع آفندی حرکت کنند.
به نظر می‌رسد رهبران امارات نیز با درک همین شرایط، فضای بیشتری برای طرح مطالبات دیرینه‌شان می‌بینند. اینکه این اقدام با هماهنگی پیشین متحدان همراه بوده یا نه، از بیرون قابل اثبات نیست و تنها می‌توان آن را فرضیه‌ای محتمل دانست.
در سیاست بین‌الملل، خلا قدرت را دیگران پر می‌کنند؛ حتی اگر مدعی از نظر جغرافیا و جمعیت بسیار کوچک‌تر باشد. کشوری که تنها ماند، حتی اگر در گذشته شیر بوده باشد، بیش از پیش در معرض فشار رقبای کوچک‌تر قرار می‌گیرد.
#یدالله_کریمی_پور
#karimipour_k