📚 ارزیابی عملکرد مرکز نگهداری از زنان معتاد متجاهر در کشور

♨️ مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی ضمن بررسی چالش های مراکز نگهداری زنان معتاد متجاهر، پیشنهادها و توصیه های مقتضی به منظور بهینه سازی و بهبود عملکرد این مراکز ارائه کرده است.

🔹روند پذیرش زنان مصرف‌کننده مواد در مراکز نگهداری اجباری (موضوع ماده ۱۶) با شیب صعودی چشمگیری مواجه بوده است؛ به‌گونه‌ای که آمار پذیرش سراسری از ۳٬۲۷۸ نفر در سال ۱۳۹۸ به ۵٬۷۱۰ نفر در سال ۱۴۰۲ ارتقا یافته که حاکی از رشدی بالغ بر ۷۴ درصد است. با وجود تخصیص منابع و گسترش ظرفیت فیزیکی این مراکز با دستور قضایی برای دوره‌های یک تا شش‌ماهه، شفافیت آماری پیرامون اثربخشی بالینی و میزان بازگشت به چرخه مصرف در دست نبوده و نظام ارزیابی دقیقی در این حوزه استقرار نیافته است.

🔹در سطح بروکراسی و لایه اجرایی، عدم تفکیک جنسیتی در پروتکل‌ها و فقدان برنامه‌ریزی فردمحور به عنوان مانعی بنیادین شناسایی شده است. خدمات ارائه‌شده بدون توجه به ویژگی‌های روانی-اجتماعی زنان تدوین گردیده و فقدان هویت سجلی (شناسنامه و کارت ملی) در بخش عمده‌ای از مراجعان، مسیر بازتوانی قانونی را مسدود ساخته است. هم‌زمان، به دلیل ناترازی شدید میان شمار پذیرش‌شدگان با تعداد مددکاران و متخصصان بالینی، کیفیت خدمات مراقبتی تنزل یافته و چرخه درمان با ناکارآمدی و رهاشدگی پس از ترخیص مواجه شده است.

🔹رویکرد سلبی در جذب و هدایت اجباری افراد توسط ضابطین قضایی بدون اعمال مداخلات انگیزشی، زمینه‌ساز شکل‌گیری مقاومت روانی و بی‌اعتمادی عمیق نسبت به ساختار درمانی شده است. غفلت از نیازهای پزشکی ویژه، عدم حفظ کرامت انسانی و نادیده‌انگاری حساسیت‌های زیستی زنان در طول دوره اقامت، از جمله گلوگاه‌های بحرانی قلمداد می‌شود که موجب عقیم ماندن سرمایه‌گذاری‌های حاکمیتی و بازگشت مجدد افراد به چرخه آسیب پس از خروج گردیده است.

🔹جهت توقف این چرخه معیوب، بازنگری ساختاری در فرایندهای پذیرش، درمان و پسا‌نگهداری اجتناب‌ناپذیر برآورد شده است. در این راستا، تدوین پروتکل‌های بالینی ویژه زنان، طراحی مداخلات ترغیب‌محور به‌جای برخوردهای صرفاً قهری و ایجاد بسترهای اشتغال حمایتی در دو فاز «حین درمان» و «پساخروج» پیشنهاد شده است. همچنین تقویت سازوکارهای بازپیوند خانوادگی و رفع موانع ثبت احوال به عنوان ارکان تثبیت بهبودی و ممانعت از بازگشت به اعتیاد، در اولویت اقدامات سیاستی تعریف می‌شود.

🔗 مطالعه خلاصه و دریافت متن کامل پژوهش

#پژوهش
#بررسی_تحلیل
#مسائل_اجتماعی

🏷 جامعه اندیشکده‌ها در وب I بله I تلگرام