💎 مغازیِ موسی بن‌عُقبَه (د. ۱۴۱ قـ)، کهن‌ترین کتاب سیره‌نگاری نسخه‌دار، توسط انتشارات «البَشیر بِنعَطیَة» در مراکش منتشر شد.
⭐️ سخن ناشر:
این کتاب کهن‌ترین کتابِ سیره‌نگاریِ سنددار است که پس از ۱۳ سده، نسخه‌ای منحصربفرد از آن به دست آمده است. بالاتر از آن، این کتاب به‌اعتقاد شافعی (د. ۲۰۴) و مالک بن‌انس (د. ۱۷۹)، صحیح‌ترین سیرهٔ نگاشته‌شده است و مالک آن را به مغازیِ ابناسحاق ترجیح می‌داده است که با این اعتبار جای دارد که آن را یکی از سه اثر معتبر نزد علمای مغرب به‌شمار آوریم: قرائتِ نافع، مُوَطّا مالک و پس از آن مغازی ابن‌عقبه.
⭐️ به‌گفتهٔ شان آنتونی، ”یافته‌ای شگفت از استاد محمد الطّبرانی، که دانشوری برجسته و پیرایشگری درجه‌یک است: مغازی موسی بن‌عقبه، از کهن‌ترین زندگی‌نامه‌های نوشته‌شدهٔ پیامبر است که مالک بن‌انس آن را به مغازیِ ابناسحاق ترجیح می‌داده است.”
دکتر محمّد الطّبرانی، استاد دانشگاه قاضی عَیّاض در مراکش، تک‌نسخهٔ نبردنامه (مغازی)، نوشتهٔ موسی بن‌عقبة بن‌ابی‌عیّاش (د. ۱۴۱) را کشف کرده، از گمنامی به‌در آورده و به پیرایش و پژوهش آن در دو دفتر، پس از آنکه این کتاب دیرزمانی از نظرها پنهان بود، همت گمارده است.
⭐️ به‌نقل از ایهاب بدیوی:
پیش از این کشف می‌دانستیم که بخش‌هایی از این اثر در یک دست‌نوشته باقی مانده که در برلین نگهداری می‌شود («قطعه»، مجموعهٔ Ahlwardt 1554) و ادوارد زاخائو آن را در سال ۱۹۰۴ به آلمانی ترجمه و منتشر کرده است. پیرایشِ زاخائو برپایهٔ منتخبی از بیست روایت است که یوسف بن‌محمّد بن‌عمر بن‌قاضی شُهبَه (د. ۷۸۹) گرد آورده است. خلاصه‌ای ناقص نیز از آلمانی به انگلیسی در کتابِ «زندگانیِ محمّد» (The Life of Muhammad) نوشتهٔ گیوم (۱۹۵۵) یافت می‌شود.
در منابعِ سده‌های میانه، موسی بن‌عقبة بسیار تحسین شده و در کتبِ آن دوران، به مغازیِ او فراوان استناد شده است، به‌ویژه در صحاح ستّۀ اهل‌سنّت (کتب ششگانۀ احادیثِ صحیح).
در مغازی، موسی بن‌عقبة از منابعِ پرشماری بهره برده که از مهم‌ترینشان می‌توان به ابن‌شِهاب زُهری (د. ۱۲۳)، نافع مولای ابن‌عمر (د. ۱۰۸)، سالم بن‌عبدالله بن عمر (د. ۱۰۶) و دیگران اشاره کرد.
🔵ترجمه و گردآوری: علی خمامی
🔵 برای آشنایی بیشتر، ر.ک:
- گرگور شولر، یافته‌های جدید درباره مغازی موسی بن‌عقبة
- حسین مرادی‌نسب، مرورى بر کتاب مغازى موسى بن‌عقبة
#انعکاس_کتاب
@inekas
Post #334
11.3K
- 👍 39