🔰 چکیده ارائه با عنوان «مفاهیم طهارت: از کتاب مقدس تا قرآن»

📌 هولگر زلنتین

🔸 طهارت امت یکی از دغدغه‌های اصلی مشترک میان عهدین عبری (تَنَخ) و قرآن است. هر دو متن مقدس بین انواع ناپاکی (عدم طهارت/نجاستِ) تفاوت قائل می‌شوند: ناپاکیِ «اخلاقی» و ناپاکیِ «شرعی/عبادی» و به نوعی دیگر، ناپاکیِ «حرام» و ناپاکیِ «مباح». با این حال، تفاوت‌ها بسیار فراتر از آن است.

🔸وقتی صحبت از ناپاکیِ مباح می‌شود، عهدین عبری (تَنَخ) بر سرزمین مقدس و هیکل تمرکز دارد. در این ارائه، طیف گسترده‌ای از انواع ناپاکی، مورد بحث قرار می‌گیرد که هر یک به مسائل مختلفی هم‌چون فعالیت‌های جنسی، بیماری و مرگ مرتبط است. عهدین برای هر نوع از این ناپاکی‌ها، آیین‌های طهارتی را مشخص می‌کند، که برخی از آنها نیاز به شستشو دارند، در حالی که برخی دیگر نیاز به قربانی‌های خاصی دارند. در مقابل، قرآن،‌ ناپاکی را فقط در مورد اشخاص مؤمن تشریع می‌کند، فقط از آمیزش جنسی و اجابت مزاج به عنوان عوامل این نجاست صحبت می‌کند، و آداب طهارتِ مورد اشاره قرآن، فقط مستلزم شستشو است. بنابراین، یک رجوع ساده به قرآن موید آن است که قرآن فقط تا حدی مفاهیم طهارت عهدینی را منعکس می‌کند.

🔸با این حال، نگاه دقیق‌تر نشان می‌دهد که قرآن، بدون آن‌که از نوع «مباحِ» ناپاکی غفلت کند، تمرکز اصلیش را بر مفهوم عهدینیِ ناپاکیِ «حرام» قرار داده است که از طریق گناه ایجاد می‌شود. در این ارائه نشان داده خواهد شد که از نقطه نظر تاریخی، مفاهیم طهارت در عهدین عبری (تَنَخ) و در قرآن باید در پیوند با یکدیگر درک شود؛ پیوندی که از طریق مناسک عبادی یهودیان و به‌ویژه مسیحیان در دوره باستان متأخر ایجاد شده است. دیدگاه یهودیانِ و به‌ویژه مسیحیان باستان متاخر، که ناپاکی‌های حرام را ناشی از نیروهای شیطانی می‌دانستند و نگاه یکسانی که آنان به ناپاکیِ مباح در میان یهودیان و غیر اسرائیلی‌ها داشتند، در عمل، زمینه را برای فرهنگ فقهی‌ای آماده کرد که مورد توجه قرآن قرار گرفته و بعضا پذیرفته و بعضا اصلاح شد.

————————————————-
🔹 ارائه مبتنی بر این کتاب زیر است که در انتشارات آکسفورد منتشر شده است:
Holger M. Zellentin, Law Beyond Israel: From the Bible to the Qur'an, Oxford University Press, 2022
برای دریافت فایل و مطالعه معرفی کتاب به اینجا مراجعه کنید.

#معرفی_سخنرانان_مدرسه_انعکاس
@Inekas