‏💠 ۳/۳

اتیوپی — پرجمعیت‌ترین کشور بی‌دریا در جهان — حدود ۹۵٪ واردات و صادرات خود را از طریق بنادر جیبوتی انجام می‌دهد. افزایش قیمت‌ها به‌دلیل هزینهٔ بالاتر بیمهٔ حمل‌ونقل برای پوشش خسارات احتمالی جنگی، فشار زیادی بر این کشور وارد کرده است.

بخوانید: آیا حوثی‌ها در مقابل عربستان سعودی پیروز می‌شوند؟

کمی پس از به‌دست‌گیری حوثی‌ها از جزیرهٔ پریم، اقتصاد اتیوپی با تهدیدی تازه و حتی فوری‌تر مواجه شد: در ۲۳ سپتامبر، درگیری‌ها در ناحیهٔ شمالی تیگرای این کشور شعله‌ور گشت.

از آن زمان به گزارش برخی منابع، نیروهای دفاع ملی اتیوپی (ENDF) پیشرفت‌هایی علیه ائتلاف شورشی تحت رهبری تیگرای که قصد سرنگونی دولت ملی را دارد، به‌دست آورده‌اند. شورشیان برای مدتی به مسیر اصلی انتقال کالا بین بنادر جیبوتی و سرزمین داخلی اتیوپی پیشروی کردند.

بر پایهٔ برخی کارشناسان، پیشرفت‌های ENDF خطر مسدودسازی تجاری دیگری را کاهش داده‌اند؛ اما تا زمانی که درگیری حل نشود، احتمال تشدید مجدد وضعیت وجود دارد.

در ماه‌های اخیر، اتیوپی بیش از تقریباً تمام کشورهای آفریقایی دیگر از مسدودسازی تنگه هرمز رنج می‌برد و گاهی مجبور به تخصیص محدود سوخت شده است. در درازمدت، این کشور قصد دارد وابستگی به واردات را کاهش دهد؛ برای مثال با تأمین انرژی وسایل نقلیه از برق داخلی به‌جای بنزین وارداتی.

آیا درگیری در اتیوپی می‌تواند دسترسی به باب‌ال‌مندب را تحت تأثیر قرار دهد؟

اتیوپی و همسایهٔ شمالی‌اش، اریتره، روابط دیپلماتیک خود را قطع کرده‌اند؛ قدرت‌های منطقه‌ای دیگر چون سودان، مصر و سومالی ممکن است خود را در کنار اریتره نه اتیوپی ببینند.

اریتره خود را در مواجهه با تهدیدی می‌بیند که نخست‌وزیر اتیوپی، آبی احمد، بارها تکرار کرده است: از زمان استقلال اریتره، اتیوپی دسترسی به دریا را از دست داده است؛ آبی بارها به جبران این ناعادلانهٔ ادراک‌شده اشاره کرده، چه از طریق توافق سیاسی همانند تلاش پیشین برای منطقهٔ جدایی‌طلب سومالی‌لند در سومالی، و چه با استفاده از زور.

بندر اساب در لبهٔ ناحیهٔ باریک اریتره قرار دارد و معمولاً به‌عنوان محتمل‌ترین هدف در صورتی که آبی مسیر تهاجمی را برگزید، توصیف می‌شود. اگر درگیری‌های داخلی اتیوپی به‌سوی جنگی کامل منطقه‌ای گسترش یابد، ممکن است محدودیت‌های بیشتری بر عبور ایمن از تنگه باب‌ال‌مندب و آب‌های اطراف آن اعمال شود.

کارشناسان نگرانی‌های خود را نسبت به همکاری فزایندهٔ حوثی‌ها با گروه سنی الشباب که در سومالی مستقر است، ابراز کرده‌اند. اگرچه ایدئولوژی‌هایشان به‌طور اساسی متفاوت است، اما به‌ویژه به دلیل خصومت مشترکشان نسبت به اسرائیل و ایالات متحده به یکدیگر پیوسته‌اند.

چه ابزارهایی در اختیار کشورهای آفریقایی برای بهبود این وضعیت قرار دارد؟

سه عضو غیر دائم آفریقایی شورای امنیت سازمان ملل — جمهوری دموکراتیک کنگو، لیبریا و سومالی — در اواسط سپتامبر جلسه اضطراری برگزار کردند و به‌صورت مشترک خواستار بازگشایی مسیرهای آزاد دریایی شدند و تقاضای حل بحران یمن تحت سرپرستی سازمان ملل را تأیید کردند.

وضعیت باب‌ال‌مندب و شمال اتیوپی دوباره نیازمند انعطاف‌پذیری آفریقا است. در واقع، برخی اقتصادهای آفریقایی می‌توانند از فعالیت‌های جابجایی سود ببرند: بنادر کنیا و تانزانیا، به‌عنوان مثال، به‌تدریج برای ترانس‌شیپ جذاب‌تر می‌شوند.

در حالی که بسیاری از کشورها از قیمت‌های بالای نفت رنج می‌برند، گروه دانگوتِ نیجریه عرضه اولیه عمومی و یک پالایشگاه جدید در کنیا را اعلام کرده است.