‏⭐ ۳/۴

به‌عنوان یک گره فرماندهی هوایی به‌صورت شبکه‌ای عمل می‌کند؛ که اغلب «کوارتر‑بک آسمان‌ها» نامیده می‌شود و داده‌ها را به‌صورت یکپارچه بین سامانه‌های دوست به‌اشتراک می‌گذارد. در واقع، تحلیلگران بر این باورند که این قدرتمندترین جنگنده نسل پنجم فعال در سراسر جهان است.

با این وجود، هند — کشوری که با تهدید دوگانه چین و پاکستان در مرزهای خود مواجه است — نسبت به آنچه بسیاری بهترین جنگنده‌های جهان می‌دانند، بی‌تفاوتی نسبی نشان داده است.

پیشنهاد ایالات متحده برای F‑35ها

دونالد ترامپ به‌طور غیررسمی در جلسه‌ای با نخست‌وزیر هندی نریندرا مودی در فوریهٔ ۲۰۲۵، جنگندهٔ F‑35 را به هند معرفی کرد. او گفت: «از امسال فروش‌های نظامی‌مان به هند را به‌صورت میلیاردها دلار افزایش می‌دهیم؛ همچنین مسیر تأمین جنگنده‌های مخفی‌پوش F‑35 برای هند را هموار می‌کنیم.»

جنگنده‌های F‑35 در همان ماه در نمایشگاه ایرو ایندیا ۲۰۲۵ به نمایش درآمدند و برای اولین بار بر روی باند فرود با سو‑57 روسی روبه‌رو شدند.

در سفر آوریل ۲۰۲۵ به هند، معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده جی. دی. ونس (J.D. Vance) به‌نظر می‌رسید که این پیشنهاد را تکرار می‌کند. او گفت: «ما طبیعتاً می‌خواهیم همکاری‌مان را گسترش دهیم؛ می‌خواهیم بیشتر با هم کار کنیم و می‌خواهیم کشور شما تجهیزات نظامی ما را که به‌نظر ما در ردهٔ خود بهترین هستند، بیشتر خریداری کند. برای مثال، جنگنده‌های آمریکایی نسل پنجم F‑35 می‌توانند نیروی هوایی هند را قادر سازند تا فضای هوایی‌تان را به‌گونه‌ای که پیش از این ممکن نبوده، دفاع کند و مردم‌تان را محافظت نماید.»

اگرچه ایالات متحده هرگز پیشنهاد رسمی نداد، ارائهٔ شفاهی F‑35 و چشم‌انداز خرید یک جنگندهٔ مخفی‌پوش پیشرفته روی کاغذ بسیار جذاب به‌نظر می‌رسید؛ به‌ویژه چون چین دو هواپیمای نسل پنجم (J‑20 و J‑35A) به‌کار می‌برد و به‌ادعا J‑35A را به پاکستان صادر می‌کند.

با این حال، جامعهٔ دفاعی هند و کهنه‌سربازان نیروی هوایی هند (IAF) به‌نظر می‌رسید که از پیشنهاد F‑35 تحت تأثیر قرار نگرفتند، اگرچه به توانمندی‌های قدرتمند این هواپیما اذعان داشتند؛ این موضع اخیراً زمانی که شش F‑35 در «تمرین تارنگ شاکتی ۲۰۲۶» میزبانی‌شده توسط هند در جودپور، راجستان به صحنه آمدند، تکرار شد.

هفت دلیل که چرا کهنه‌سربازان نیروی هوایی هند با F‑35 مخالفند

نخست، تحلیل‌گران و کارشناسان هندی بر این باورند که خرید یک جنگندهٔ مخفی‌پوش گران‌قیمت به‌صورت آماده از ایالات متحده، باری بر دوش خواهد بود؛ چرا که برای بخش تولید دفاعی هند سودی به‌دست نمی‌آورد و هزینهٔ بسیار بالایی به‌همراه دارد. هر F‑35 انتظار می‌رود بین ۸۰ تا ۱۲۰ میلیون دلار هزینه داشته باشد و هزینه‌های دورهٔ عمر آن حتی بیشتر است. بنابراین، یک ناوگان F‑35 بار مالی سنگینی خواهد گذاشت که نیروی هوایی هند ترجیح می‌دهد به برنامه‌های بومی و خریدهای انعطاف‌پذیرتر و متنوع‌تر اختصاص دهد.

دوم، تحلیل‌گران و کهنه‌سربازان استدلال می‌کنند که ایالات متحده هرگز فناوری خود را واگذار نخواهد کرد و این امر تولید داخلی را از بین می‌برد. آن‌ها بر این باورند که خرید F‑35 با سیاست‌های «Make in India» و «Aatmanirbhar Bharat» در تضاد است.

مارشال هوایی آنیل خوسلا (بازنشسته)، معاون پیشین رئیس ستاد هوایی (VCAS)، پیش‌تر تأکید کرد که حتی با تأیید انتقال محدود فناوری و تولید داخلی، چالش‌های قابل‌توجهی باقی می‌ماند. او در آن زمان خطرات تولید ناشی از زنجیرهٔ تأمین پیچیدهٔ جهانی F‑35 را برجسته کرد و اشاره کرد که لاکهید مارتین قطعات را از چندین کشور تأمین می‌کند. او هشدار داد که هر گونه اختلال یا تأخیر در تحویل این قطعات می‌تواند کل فرایند تولید را متوقف کند.

مارشال هوایی خوسلا افزون بر این افزود که ادامهٔ وابستگی هند به تأمین‌کنندگان خارجی، بومی‌سازی واقعی را محدود می‌کند و نیروی هوایی هند در مدیریت چنین اختلالاتی دچار مشکل خواهد شد.

قابل‌توجه است که این نگرانی با تأخیر در تحویل جنگنده‌های تجاس Mk‑1A به نیروی هوایی هند، که به دلیل تأخیر در تحویل موتورهای توربوفن F404‑IN20 به‌وجود آمده، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ این موضوع آمادگی سرویس را تحت تأثیر قرار داده است.