📌 چکیده
سرمایه‌گذاری مستقیم چین در امارات در سال ۲۰۲۵ به بیش از ۱۲ میلیارد دلار رسید و عربستان سعودی را به دومین مقصد سرمایه‌چینی در خاورمیانه و شمال آفریقا تبدیل کرد؛ این رشد همزمان با اجرای تعادل ژئوپولیتیک بین ایالات متحده و چین در خلیج‌فارس است. فناوری‌های چینی، از مراکز داده و هوش مصنوعی تا پرداخت‌های دیجیتال و رباتیک، در پروژه‌های مشترک با دو کشور گسترش یافته و زیرساخت‌های دیجیتال منطقه را تقویت می‌کند، در حالی که واشنگتن برای دسترسی به تراشه‌های پیشرفته شرط حذف فناوری چینی را اعمال می‌کند. عربستان و امارات با پذیرش سرمایه‌گذاری‌های چینی و در عین حال تعهد به استانداردهای آمریکایی، هزینه‌های پاک‌سازی و سازگاری را می‌پذیرند تا به اهداف دیجیتال‑اقتصادی خود در برنامه‌های چشم‌انداز ۲۰۳۰ و صدمین سال ۲۰۷۱ برسند. این ترکیب فشارهای مالی و سیاسی نشان می‌دهد که تعادل میان دو قدرت بزرگ تا چه حد می‌تواند در سیاست‌های فناوری خلیج‌فارس پایدار بماند.
سرمایه‌گذاری مستقیم چین در امارات متحده عربی در سال ۲۰۲۵ به بیش از ۱۲ میلیارد دلار رسید؛ این رقم بر پایه «بولتن آماری ۲۰۲۵ سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی چین به خارج» که ماه گذشته منتشر شد، است. جریان‌های سرمایه‌ای به عربستان سعودی نیز گسترش یافت و این کشور را به دومین مقصد سرمایه‌چینی در خاورمیانه و شمال آفریقا تبدیل کرد.
این افزایش در حالی رخ می‌دهد که ریاض و ابوظبی در حال اجرای یک تعادل ژئوپولیتیک حساس هستند. شاخص قدرت‌های بزرگ MBN هر دو کشور خلیج‌فارس را به‌طور قطعی در سمت طرفدار ایالات متحده می‌نهد؛ این موقعیت بر پایه دهه‌ها روابط نظامی با واشنگتن استوار است. اما هر دو کشور در صدر شاخص برای تعامل همزمان با هر دو قدرت قرار دارند؛ این استراتژی به‌عنوان یک پوشش استراتژیک در برابر گسترش روابط تجاری و دیپلماتیکشان با پکن به کار می‌رود.
فناوری جایی است که حفظ این تعادل دشوارتر می‌شود، زیرا مستقیماً با سیاست‌های آمریکا در تضاد است. واشنگتن تنها در صورتی به کشورهای خلیج‌فارس دسترسی به پیشرفته‌ترین تراشه‌های هوش مصنوعی خود را می‌دهد که فناوری چینی را از شبکه‌های اصلی خود حذف کنند. از این رو ریاض و ابوظبی باید سرمایه‌گذاری چینی را در مقابل تراشه‌های آمریکایی که برای ساخت اقتصادهای دیجیتالشان نیاز دارند، ارزیابی کنند.
در سپتامبر گذشته، غول فناوری چین، آلی‌بابا کلود، وعده داد که ظرفیت مراکز داده خود را در امارات گسترش داده و خدمات هوش مصنوعی بومی‌شده را در سراسر این کشور ارائه دهد. همزمان، تن‌سنت و آنت اینترنشنال، زیرمجموعه آلی‌بابا، راهکارهای جدید پرداخت دیجیتال فرامرزی را در عربستان سعودی معرفی کردند. در ریاض، غول سخت‌افزار لنوو اولین لپ‌تاپ تولید داخل عربستان را که در کارخانهٔ ۴۹ هکتاری (۲۰۰٬۰۰۰ متر مربع) خود ساخته می‌شود، رونمایی کرد؛ این محصول بخشی از قرارداد دو میلیارد دلاری با آلات، زیرمجموعه صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان است.
برای پکن، این تمرکز بر اقتصاد دیجیتال مستقیماً با جاده ابری دیجیتال، گسترش فناوری‌محور ابتکار کمربند و جاده هم‌راستا است؛ این بخش از ابتکار کمربند و جاده برای صادرات مخابرات، معماری ابری، مدل‌های هوش مصنوعی و سامانه‌های نظارتی چینی به بازار جهانی طراحی شده است.
«این ابتکار برای چین حیاتی است؛ زیرا به وسیلهٔ سرمایه‌گذاری‌های مستقیم، به گسترش و ترویج کالاها و خدمات خود در سطح جهان کمک می‌کند»، دکتر جمال زروق، مدیرعامل مشاورهٔ اقتصادی بولدر در دبی، می‌گوید.
«چین سرمایه، تخصص فنی و ظرفیت صنعتی لازم برای بازسازی‌های زیرساختی در مقیاس بزرگ را دارد؛ بنابراین شریک اصلی و بلندمدت در خاورمیانه محسوب می‌شود»، او در خصوص توسعهٔ بلندمدت منطقه‌ای افزود.
در خلیج‌فارس، این استراتژی به ثمر رسیده است. هر دو برنامهٔ چشم‌انداز ۲۰۳۰ عربستان و برنامهٔ صدمین سال ۲۰۷۱ امارات، به سرمایه‌گذاری‌های عظیم در زیرساخت‌های دیجیتال، محاسبات پیشرفته و سرمایه‌گذاری عمیق نیاز دارند.
نقشه‌برداری جاده ابری دیجیتال چین
MBN حضور شرکت‌های فناوری چینی در خلیج‌فارس را از سال ۲۰۱۰ پیگیری می‌کند.
پیش از سال ۲۰۱۵، ردپای فناوری چین در خلیج تقریباً محدود به فروش سخت‌افزارهای پایه مخابراتی از شرکت‌هایی چون هواوی و زد‌تی‌ای بود.