‏🔶 ۵/۵

قیمت‌های بالای نفت خام، اقتصاد افزایش ظرفیت پالایش برای تولید مواد اولیه بیشتر را تضعیف می‌کند. هنگامی که قیمت نفت خام بالا می‌رود، هزینه بالای مواد اولیه نفت سفید می‌تواند شکاف‌گرهای نفت سفید — واحدهایی که نفت سفید را به مواد شیمیایی پایه برای ساخت پلاستیک و سایر محصولات صنعتی تجزیه می‌کنند — را نسبت به تولیدکنندگان الیفین مبتنی بر زغال‌سنگ کمتر رقابتی سازد. هزینه متوسط تولید الیفین‌های مشتق‌شده از زغال‌سنگ در اواخر مارس و آوریل حدود ۶٬۸۰۰ یوان به ازای هر تن (حدود ۹۹۳ دلار) برآورد شد، در حالی که هزینه تولید مشابه مبتنی بر نفت حدود ۱۰٬۷۰۰ یوان به ازای هر تن (حدود ۱٬۵۶۲ دلار) بود؛ یعنی شیمی زغال‌سنگ برتری هزینه‌ای بیش از یک‌سوم دارد.

این روند با برآوردهای NDRC منتشر شده در سال ۲۰۲۲ هم‌راستا است. هنگامی که قیمت نفت در اوایل ۲۰۲۲ به‌سرعت افزایش یافت، هزینه متوسط تولید زغال‌سنگ‑به‑الیفین حدود ۷٬۵۹۶ یوان به ازای هر تن (حدود ۱٬۱۵۰ دلار با نرخ متوسط ۲۰۲۲) بود، در حالی که هزینه تولید مبتنی بر نفت حدود ۹٬۶۰۰ یوان به ازای هر تن (حدود ۱٬۴۳۰ دلار) برآورد شد.

NDRC این اختلاف را تا حدی به ساختار هزینه‌ای متفاوت نسبت داد. این کمیسیون برآورد کرد که نفت سفید تقریباً ۷۵ ٪ هزینه تولید الیفین‌های مبتنی بر نفت را تشکیل می‌دهد، در حالی که زغال‌سنگ تنها حدود ۲۲ ٪ هزینه الیفین‌های مشتق‌شده از زغال‌سنگ را شامل می‌شود. بنابراین، اقتصاد شیمی‌های مبتنی بر نفت سفید نسبت به نوسانات قیمت نفت خام حساس‌تر است تا تولیدکنندگان الیفین زغال‌سنگ.

بنابراین، بهبود عملکرد پالایشگاه‌ها احتمالاً بیشتر به حاشیه‌های سوختی، نیازهای موجودی و الزامات تأمین دولت وابسته خواهد بود تا صرفاً در دسترس بودن نفت خام. تا زمانی که اقتصاد پتروشیمی بهبود نیابد، پالایشگرهای یکپارچهٔ چین انگیزهٔ کمی برای افزایش توان خروجی دارند؛ این امر فشار برای بازگشت به خریدهای لحظه‌ای را حتی با در دسترس شدن بیشتر نفت کاهش می‌دهد.

برق‌زدایی و گذار از پالایش به شیمی‌سازی، نحوهٔ انتقال شوک عرضه نفت را در اقتصاد چین دگرگون می‌کنند. این تحولات به دولت فضای بیشتری می‌دهند تا ابزارهای عرضه‌محور مورد ترجیح خود را برای مقابله با اختلال در تأمین به کار گیرد. همچنین، تقاضای چین برای نفت خام به عنوان سوخت و خوراک شیمیایی می‌تواند توسط زغال‌سنگ داخلی جبران شود.

شوک‌های نفتی آینده احتمالاً کمتر منجر به بحران انرژی فوری در چین می‌شوند و بیشتر به شکل یک انقباض صنعتی مدیریت‌شده ظاهر می‌گردند. دولت سعی می‌کند پیش از آنکه شوک منجر به نوع نادرستی از تورم شود، هزینه‌ها را بین پالایشگرها و تولیدکنندگان صنعتی فشرده کند.

بنابراین، تنها نسبت وابستگی به واردات معیار کاملی برای ارزیابی آسیب‌پذیری یک اقتصاد در برابر شوک نفتی نیست. به همان اندازه مهم این است که یک کشور تا چه حد می‌تواند واردات را کاهش دهد و این کاهش به چه مدت ادامه یابد تا پیش از آنکه اختلال در تأمین نفت به خسارت‌های صنعتی منجر شود یا هزینه‌های ناشی از آن غیرقابل تحمل شوند.

زونگیوان زویی لیو (Zongyuan Zoe Liu) ستون‌نویس سیاست خارجی و پژوهشگر Maurice R. Greenberg برای مطالعات چین در Council on Foreign Relations است. آخرین کتاب او با عنوان Sovereign Funds: How the Communist Party of China Finances Its Global Ambitions (Harvard University Press, 2023) منتشر شده است.