‏⭐ ۳/۳

توافق ترکیه زمان‌بندی مورد نیاز را نشان می‌دهد. چارچوب توافق‌نامهٔ خرید برق (PPA) دورهٔ خرید ۳۰ ساله‌ای را پیش‌بینی می‌کند. بر اساس وزارت انرژی ترکیه، برای پنج سال اول یک تعرفهٔ تشویقی جداگانه اعمال می‌شود و پس از آن برای ۲۵ سال باقیمانده، تعرفه‌های خاص هر نیروگاه اجرا می‌گردد. این افق زمانی، عمر اقتصادی مشارکت را تضمین می‌کند که فراتر از دورهٔ حکومت‌های منفرد است.

در ترکیه، افزودن ظرفیت خورشیدی می‌تواند تنوع تولید برق را افزایش داده و وابستگی به سوخت‌های وارداتی را کاهش دهد. برای شرکت سعودی، این ظرفیت منجر به درآمدهای بلندمدت و حضور در بازاری بزرگ می‌شود. این منافع مشترک، انگیزه‌ای برای حفظ روابط اقتصادی پایدار فراهم می‌آورد.

مشارکت در یک نیروگاه، اختیار تأثیر بر سیاست خارجی کشور میزبان را به همراه ندارد. اهمیت دیپلماتیک آن زمانی می‌بالد که پروژه‌ها به‌موقع اجرا شوند، برق قابل اعتمادی تولید کنند و منافع ملموسی برای میزبان به‌وجود آورند.

آسیای مرکزی: رقابت و همکاری

ازبکستان نمونه‌ای دیگر است. در مه ۲۰۲۶، ACWA توافق‌نامه‌های مالی به‌ارزش ۲۲۶ میلیون دلار برای مزرعه بادی ۳۰۰ مگاواتی «باش دوم» امضا کرد. تأمین بودجه اجرایی گامی اساسی فراتر از اعلام پروژه به شمار می‌رود.

برای کشورهایی که به ظرفیت تولید اضافی نیاز دارند، توانایی گردآوری سرمایه، وام‌دهندگان و پیمانکاران مزیتی بزرگ است. این همچنین فرصتی برای تعمیق روابط عربستان سعودی با آسیای مرکزی فراهم می‌آورد.

ریاض در این بازار تنها نیست. شرکت اماراتی Masdar نیز در پروژه‌های خورشیدی و ذخیره‌سازی ازبکستان مشارکت دارد. شرکت‌های چینی نقش‌های متعددی ایفا می‌کنند: Energy China به‌عنوان پیمانکار مهندسی، خرید و ساخت برای پروژه خورشیدی ACWA در تاشکند عمل کرد؛ در حالی که China Southern Power Grid به‌عنوان هم‌سرمایه‌گذار در پروژه‌های بادی ACWA اعلام شد.

در نتیجه، رقابت برای نفوذ با همکاری در زمینه تأمین مالی و ساخت همپوشانی دارد. گسترش دامنه شرکت‌کنندگان، موقعیت چانه‌زنی کشورهای میزبان را در خصوص قیمت‌ها، انتقال مهارت‌ها و توزیع ریسک تقویت می‌کند.

آزمون اعتماد

قراردادهای برق که دهه‌هاست برقرار هستند، خطراتی به‌همراه دارند. ارز پرداخت، امکان تبدیل و انتقال درآمدها، اعتبار خریدار و ظرفیت شبکه همگی بر قابلیت اجرایی پروژه تأثیر می‌گذارند. ضمانت‌نامه‌های دولتی یا بیمه، در صورت موجود بودن، می‌توانند برخی خطرها را کاهش دهند. سهام‌داری PIF در ACWA به‌خودی‌خود ضمانت قانونی برای تعهدات هر پروژه نیست.

تحولات داخلی نیز این گسترش خارجی را پایه می‌گذارند. برنامه جایگزینی سوخت مایع عربستان سعودی، به‌همراه گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر، تلاش برای کاهش مصرف سوخت مایع را تقویت می‌کند. استراتژی برق پادشاهی قصد دارد سوخت‌های مایع را در تولید برق با گاز طبیعی و منابع تجدیدپذیر جایگزین کند. بسته به رشد تقاضای برق، اجرای این برنامه می‌تواند نفت بیشتری را برای صادرات یا استفاده‌های با ارزش‌تر آزاد سازد.

نقشهٔ نوظهور نفوذ عربستان سعودی شامل مشتریان نفت، شرکای پالایش و خریداران برق است. اعتبار دیپلماتیک آن به توانایی تحویل وابسته است. برای کشورهای میزبان، یک قرارداد زمانی ارزش استراتژیک می‌یابد که برق قابل اعتمادی فراهم کند، منافع محلی ایجاد کند و تعهدات عادلانه داشته باشد. با تحقق این نتایج، ریاض می‌تواند مشارکت تجاری را به اعتمادی تبدیل کند که فراتر از یک محموله نفت یا توافق سیاسی دوام دارد.

نظر: معماری نیروی انرژی عمان: منابع، بنادر و مشارکت‌های جهانی

نظرات بیان‌شده در این مقاله متعلق به نویسنده است و لزوماً سیاست تحریریهٔ Middle East Monitor را منعکس نمی‌کند.