Cosmology

✅ شناخت خود یا شناخت جهان ؟!

در رساله ای که افلاطون به نام«آپولوژی» یعنی دفاعیه نوشته، و مجموعه ی مدافعات سقراط در دادگاه است، سقراط می گوید: «من هیچگاه در مقام شناختن جهان نبوده ام، من همیشه در مقام شناختن خود بوده ام. می خواستم انسانشناسی کنم نه جهانشناسی، برای من جهان شناسی هیچ اهمیتی ندارد.»

🔹اگزیستانسیالیست های امروز از این نظر، پدر فرهنگی و فکری خود را سقراط می دانند. اگزیستانسیالیسم مکتبی است که در یکی دو قرن اخیر ظهور کرد و شعارش این است که انسان باید در مقام شناختن خودش باشد؛ اینکه سنگ ها چگونه اند، جوهر چیست؟ عرض کدام است؟ روابط علّی و معلولی حاکم بر جهان و از این قبیل مسائل فلسفی، هیچ کدام در واقع، سودی برای کسی ندارد. ما باید انسان را بشناسیم، هم هست و نیستهای او را و هم باید ها و نبایدهای او را؛ هم انسانشناسی و هم اخلاق، تمام توجه ما باید منعطف به انسان باشد. هر کس بقیه چیزها را نشناسد اهمیتی ندارد ولی هر کس خود را نشناسد، در واقع، بسیار زیان کرده است.

📚 تاریخ فلسفه غرب


@cosmos_physics

روزی ، مطمئناً ، ما اصل اساسی وجود را بسیار ساده ، زیبا و بدیهی خواهیم یافت و همه به یکدیگر خواهیم گفت:" اوه ، چطور می تونستیم همه ما تا این حد کور باشیم ،این همه مدت! "

جان ویلر

"Someday, surely, we will see the principle underlying existence as so simple, so beautiful, so obvious that we will all say to each other, "Oh, how could we all have been so blind, so long!""

--John Archibald Wheeler


@cosmos_physics

روشن‌سازی ماهیت آگاهی

انیل ست (Anil Seth) استاد علوم شناختی و عصب‌شناسی محاسباتی در دانشگاه ساسکس معتقد است که مسأله‌ی آگاهی و این‌که ماده چگونه دارای خودآگاهی می‌شود به زودی حل خواهد شد. وی می‌گوید که علم توانایی توضیح آگاهی را دارد، ولی به شرطی که ما از در نظر گرفتن آن به عنوان یک معمای بزرگ که نیاز به یک راه حل شگفت‌انگیز دارد، دست بکشیم. در عوض باید آن را به ویژگی‌های مختلفِ مربوطه‌اش تقسیم‌بندی کنیم و هر کدام را به نوبه‌‌ی خود بررسی کنیم.

ادامه مقاله:
https://zaya.io/bpwh0


@cosmos_physics

🎥 توانمندی‌های شگفت‌انگیز تلسکوپ جیمز وب

ناسا تاریخ جدید پرتاب تلسکوپ فضایی جیمز وب را ۲۷ آذر ۱۴۰۰ اعلام کرده است. این تلسکوپ که قرار است جایگزین تلسکوپ فضایی هابل شود، توانمندی‌های شگفت انگیزی دارد. توانمندی‌های جیمز وب ما را قادر خواهد کرد که بتوانیم اولین ستارگان و اولین کهکشان‌هایی که در ۱۳.۵ میلیارد سال قبل تشکیل شده‌اند را مشاهده نمائیم.
در واقع به کمک تلسکوپ فضایی جیمز وب ما یک ماشین زمان خواهیم داشت که به نخستین مراحل پیدایش ستارگان و کهکشان‌ها می‌توانیم بنگریم و مطالعه کنیم.



@cosmos_physics

📚 تصویر بزرگ

درباره خاستگاه های جهان، معنی داشتن، و خود جهان

Carroll

فارسی

@cosmos_physics

من بحث هایی را با بور به خاطر می آورم که ساعت های زیادی تا دیروقت شب ادامه داشت و اغلب با ناامیدی به پایان رسید. و هنگامی که در پایان بحث به تنهایی برای قدم زدن در پارک مجاور رفتم ، بارها و بارها این سوال را با خودم تکرار می کردم: آیا طبیعت می تواتد اینقدر پوچ باشد, همانطور که در این آزمایشات اتمی به نظر ما می رسید؟

ورنر هایزنبرگ

I remember discussions with Bohr which went through many hours till very late at night and ended almost in despair; and when at the end of the discussion I went alone for a walk in the neighbouring park I repeated to myself again and again the question: Can nature possibly be so absurd as it seemed to us in these atomic experiments?

Werner Heisenberg


@cosmos_physics

🎥 زندگی نیوتن در یک نگاه


@cosmos_physics

lorentz factor عامل لورنتز


این نمودار نشان میدهد که فاکتور لورنتس که در محاسبه انرژی های سیستم در حرکت با سرعت v مورد استفاده است ، به ازای سرعت هایی تا نصف سرعت نور
½ × c
تقریبا برابر با یک1 است .اما هر چقدر که سرعت به مقدار سرعت نور نزدیک شود فاکتور لورنتز در مقدار دچار جهش شدید می شود.

دقیقا همین فاکتور دردسر ساز است که رسیدن به سرعت نور را غیر ممکن کرده است و اصطلاحا برای رسیدن به سرعت نور بی نهایت انرژی از ما طلب می کند .


@cosmos_physics

فاکتور لورنتز ، نسبیت خاص

اینشتین دریافت که اگر زمان بسته به سرعت شما تغییر می کند آنگاه کمیت های دیگری مثل طول،جرم و انرژی نیز باید تغییر کنند .او دریافت که با افزایش سرعت، طول ها و نتیجتا اندازه اجسام نیز منقبض می‌شوند.

lorentz factor

توصیف نگارشی این معادله ساده بدین شرح است با توجه به ثابت بودن c بعنوان سرعت نور برابر با 300 هزار کیلومتر در ثانیه ، با جایگذاری اعداد در سرعت جسم v یک نمودار ترسیم میشود :

γ=1/√(1-v²/c²)

برای مثال جرم لورنتز که با E = m c² توصیف شده است با:

E = γ m c²

بیان می شود. اتساع زمان نیز با فاکتور لورنتز بیان میشود .

Δt' = γ Δt

فاکتور لورنتز در سرعت هایی تا نصف سرعت نور c½ قابل چشم پوشی است اما با عبور از این مقدار و با نزدیکی به حد نهایی سرعت نور عامل لورنتز مقدار بسیار بزرگی به خود می گیرد .
تا کنون بارها شنیده اید برای رسیدن شی جرم مند به سرعت نور انرژی بسیار زیادی نیاز است ، عامل لورنتز را روابط انرژی جایگذاری کنید تا متوجه آن شوید .


@cosmos_physics

پائولی: آیا نظریه نسبیت انیشتین را که زومرفلد این همه درباره اش تاکید دارد، فهمیده ای؟

هایزنبرگ: درست نمی دانم معنی فهمیدن در فیزیک چیست. چارچوب ریاضی نظریه نسبیت برای من اشکالی به وجود نمی آورد، اما این اصلا بدان معنی نیست که "فهمیده ام" چرا زمان برای ناظر متحرک و ناظر ساکن متفاوت است.
مساله اصلا برای من روشن نیست و به نظرم می رسد که به کلی غیرقابل درک است.

پائولی: ولی وقتی که چارچوب ریاضی آن را درک کنی یقینا می توانی پیشگویی کنی که ناظر ساکن و ناظر متحرک باید چه مشاهده کنند یا اندازه بگیرند و در این صورت می توانیم بپذیریم که آزمایش واقعی هم این پیشگویی را تایید کند. دیگر چه میخواهی؟

هایزنبرگ: اشکال من همین است که نمی دانم دیگر چه چیزی باید بخواهم.
حس می کنم که چارچوب منطق ریاضی جدید به نوعی مرا گول می زند. شاید بشود گفت که این نظریه را با مغزم دریافته ام ولی هنوز دلم آن را نپذیرفته است.

فکر می کنم که برای فهمیدن زمان حتما لازم نیست که فیزیک خوانده باشیم. بالاخره هر فکر و عملی مستلزم تصور خام یا عامیانه ای از زمان است.


@cosmos_physics

🎥 ماده کوانتومی توپولوژيک دیگر چیست؟

دیوید تولس، دانکن هالدین، و مایکل کاسترلیتس جایزه نوبل فیزیک سال ۲۰۱۶ را برنده شدند چون کشف کردند که حتی ماده میکروسکوپی هم در کوچکترین ابعاد رفتار و حالت‌های ماکروسکوپی از خود نشان می‌دهد که توپولوژیک هستند. اما ... این یعنی چه؟



@cosmos_physics

آلبرت آبراهام مایکلسون فیزیکدان آمریکایی بود که به دلیل کارش در اندازه گیری سرعت نور و به ویژه آزمایش مایکلسون - مورلی شناخته می شد. در سال 1907 او جایزه نوبل فیزیک را دریافت کرد و تبدیل به اولین آمریکایی برنده جایزه نوبل در این علم شد.


Albert A.Michelson (December 19, 1852 – May 9, 1931) and Albert Einstein (March 14, 1879 – April 18, 1955)

Albert Abraham Michelson was an American physicist known for his work on measuring the speed of light and especially for the Michelson–Morley experiment. In 1907 he received the Nobel Prize in Physics, becoming the first American to win the Nobel Prize in a science.


@cosmos_physics

جایزه نوبل فیزیک سال ۲۰۲۱ به سیوکورو مانابه از ژاپن، کلاوس هاسلمن از آلمان و جورجو پریزی از ایتالیا رسید.

کمیته نوبل این جایزه را برای کشف مهم این سه دانشمند در درک بهتر سیستم‌های فیزیکی، نیمی را به سیوکورو مانابه و کلاوس هاسلمن برای مدل سازی فیزیکی آب و هوای زمین ، کمی سازی تغییرات و پیش بینی قابل اطمینانی از گرمایش جهانی و نیمی دیگر را به جورجو پریزی برای کشف تداخل بی نظمی و نوسانات در سیستم های فیزیکی از مقیاس اتمی تا سیاره ای، به آنها اهدا کرد.
سیستم های پیچیده با تصادف و بی نظمی مشخص می شوند و درک آنها دشوار است. جایزه امسال روشهای جدیدی را برای توصیف و پیش بینی رفتار بلند مدت آنها ارائه می دهد.


@cosmos_physics

مراسم نوبل ۲۰۲۱ را به صورت زنده مشاهده کنید.

امروز سه شنبه ۱۳ مهرماه، ساعت ۱۳:۱۵ به وقت تهران مراسم اعلام برندگان فیزیک سال ۲۰۲۱ برگزار می شود که مراسم به صورت زنده از سایت نوبل به نشانی
https://www.nobelprize.org/
قابل دسترس است.


@cosmos_physics

🎥 پارادوکس خودراه‌انداز در سفر در زمان

شاید شما هم فیلم‌هایی مثل Predestination (2014) و یا سریال DARK را دیده باشید. ایده اصلی این فیلم‌ها حول پارادوکسی مشهور به bootstrap یا خودراه‌انداز می‌چرخد. درک این پارادوکس با شهود ما ناسازگار است. اما اگر بر فرض روزی بتوانیم به گذشته سفر کنیم آیا راه گریزی از این پارادوکس وجود دارد؟



@cosmos_physics

سه نسل فیزیکدان خانواده بور در یک قاب

نیلز بور (برندۀ نوبل فیزیک ۱۹۲۲)، فرزند او آگه بور (برندۀ نوبل فیزیک ۱۹۷۵) و نوه او توماس بور استاد فیزیک دانشگاه صنعتی دانمارک.


@cosmos_physics

📚 لذت فهمیدن چیزها

The Best Short Works of Richard P. Feynman - 1999

Feynman - Robbins - Dyson

انگلیسی


@cosmos_physics

🎥 ایده‌ای در فیزیک از سال‌ها پیش مطرح است که مطرح می‌کند ممکن است کل جهان ما درون یک سیاه‌چاله قرار داشته باشد. در واقع فرض می‌شود که یک حد بیشینه‌ای برای فشردگی تکینگی مرکز سیاه‌چاله وجود دارد و با عبور از آن حد یک انفجار عظیم نظیر بیگ‌بنگ رخ می‌دهد و سپس همه چیز رو به بیرون منبسط می‌شود شبیه به جهان ما. و پس از سرد شدن و انبساط یافتن عناصر و کهکشان‌ها و ستارگان تشکیل می‌یابند. در این ایده در دل هر سیاه‌چاله یک جهان نوزاد وجود دارد و درون هر جهان سیاه‌چاله‌های متعددی وجود دارد که باز هر کدام جهانی در خود دارند و این سلسله تا بی‌نهایت ادامه دارد.



@cosmos_physics

✅ تولد دوباره قاعده بورن، (داستان مرموز ظهور واقعیت فیزیکی از دل ریاضیات انتزاعی کوانتومی)

معما کجاست؟

شرودینگر در سال ۱۹۲۵، معادله‌اش را به عنوان توصیفی از پیشنهادی که لویی دوبروی، سال گذشته‌اش مطرح کرده بود (مبنی بر اینکه ذرات کوانتومی می‌توانند مانند امواج رفتار کنند)، نوشت. معادله‌ی شرودینگر، یک تابع موج به یک ذره نسبت می‌دهد (که با علامت Ψ {بخوانید سای} نمایش داده می‌شود) به گونه‌ای که با آن می‌توان رفتار آینده‌ی ذره را پیش‌بینی کرد. تابع موج، یک عبارت ریاضی محض است و مستقیما به هیچ چیز قابل مشاهده‌ای ارتباط نمی‌یابد. پس سوال این بود: چگونه باید آن را به ویژگی‌هایی که مشاهده‌پذیرند، ربط داد؟ شرودینگر نخست، فرض کرد که بزرگی تابع موج در برخی نقاط فضا با چگالی ذره‌ی کوانتومی در آن نقطه، متناظر است.اما بورن استدلال کرد که بزرگی تابع موج به احتمال مربوط است یا به طور دقیق‌تر، بزرگی تابع موج با احتمال اینکه ذره را پس از اندازه گیری،در آن مکان پیدا کنید، متناظر است. بورن در سخنرانی جایزه‌ی نوبلش در سال ۱۹۵۴ ادعا کرد این ایده، تعمیمی از داستان فوتون‌هاست که در سال ۱۹۰۵ توسط اینشتین پیشنهاد شده بودند. بورن گفت، اینشتین مربع بزرگی موج نوری را به عنوان چگالی احتمال رخداد فوتون‌ها تفسیر کرده‌ بود. این مفهوم می‌توانست در مورد تابع موج هم به کار رود. اما شاید این دلیل، یک توجیه پس‌رفتی بوده است. بورن اول فکر کرد که بزرگی سای، این احتمال را می‌دهد، اما به سرعت، نظرش را عوض کرد و تصمیم گرفت مربع سای (یا مربع مقدار مطلقش)، احتمال مورد نظر را بدهد. اما سریعا معلوم نشد کدامیک از این دو، درست است. متئوس آراجو (Mateus Araújo) نظریه‌پرداز کوانتومی دانشگاه کُلن آلمان می‌گوید:

"واقعا زشت است که نمی‌دانیم این قاعده چرا کار می‌کند، اما می‌دانیم اگر آن را دور را بیندازیم، نظریه کوانتومی، از هم می‌پاشد"

به هر حال، این خودسری قاعده بورن شاید کمترین چیز عجیب در مورد آن باشد. در بیشتر معادلات فیزیکی، متغیرها به ویژگی‌های عینی سیستمی که توصیف می‌کنند، اشاره دارند: مثلا جرم یا سرعت اجسام در قانون حرکت نیوتون، اما در مورد قاعده بورن، از این خبرها نیست؛ تابع موج، یک ویژگی عینی نیست. در واقع، واضح نیست که آیا تابع موج، چیزی در مورد ماهیت کوانتومی خودش می‌گوید یا نه، مثلا اینکه در هر لحظه‌ از زمان، کجاست؟ در عوض تابع موج به ما می‌گوید اگر انتخاب کنیم که ببینیم، چه چیزی خواهیم دید. به نظر می‌رسد تابع موج، جهت اشتباهی دارد: نه به سمت سیستم در حال مطالعه، بلکه به سمت تجربه‌ی آزمایشگر از آن. چیریبلا می‌گوید:

"چیزی که نظریه‌ی کوانتومی را معماگونه می‌کند، قاعده بورن به معنای راهی برای محاسبه‌ی احتمالات نیست، بلکه این حقیقت است که نمی‌توانیم اندازه‌ گیری ها را با معلوم کردن ویژگی‌های از پیش موجود سیستم، تفسیر کنیم."
مورد دیگر اینکه، دستگاه ریاضی بدست آوردن این احتمالات، فقط زمانی می‌تواند نوشته شود که شما تصریح کنید چگونه دارید به سیستم نگاه می‌کنید. اگر اندازه‌ گیری متفاوتی انجام دهید، ممکن است احتمالات متفاوتی را نیز محاسبه کنید، حتی با وجود اینکه به نظر می‌رسد در حال اندازه گیری همان سیستم در دفعات مختلف هستید. این همان دلیلی است که نشان می‌دهد چرا تجویز بورن برای تبدیل توابع موج به نتایج اندازه‌ گیری، تمام آن ماهیت متناقض نظریه کوانتومی را در خود دارد: این حقیقت که ویژگی‌های مشاهده‌پذیر اشیای کوانتومی به شیوه‌ای احتمالاتی از خود عمل اندازه‌ گیری ظهور می‌کنند. کابلو می‌گوید:

"اصل موضوعه‌ی بورن در مورد احتمال، جایی است که دقیقا معما در آن نهفته است.بنابراین اگر می‌توانستیم بفهمیم قاعده بورن از کجا می‌آید، می‌توانستیم بفهمیم مفهوم ترسناک اندازه گیری در نظریه کوانتومی، واقعا به چه معناست!"

(قسمت دوم)

مشاهده قسمت اول


@cosmos_physics

در چنین روزی در ۲۷ سپتامبر ۱۹۰۵ معادله انقلابی اینشتین در مورد هم ارزی جرم و انرژی (E = mc2) منتشر شد.
اینشتین بخاطر خدماتش در فیزیک نظری و بخصوص کشف قانون پدیده فوتوالکتریک جایزه نوبل ۱۹۲۱ را دریافت کرد.

Einstein's revolutionary equation about the equivalence of matter and energy (E = mc2) was published on this day, 27 September 1905.

Einstein was awarded the 1921 nobelprizein Physics "for his many contributions to theoretical physics, and especially for his discovery of the law of the photoelectric effect."


@cosmos_physics