🔵 تجربه (۴)

🔘 اگر مغز آینده را دقیق پیش‌بینی نمی‌کند، چگونه باید تصمیم بگیریم؟

«مادام بوواری» ما را با یک سؤال مهم تنها می‌گذارد: اگر حتی در پیش‌بینی احساس آینده خطا می‌کنیم، پس با تصمیم‌های بزرگ زندگی چه کنیم؟

نمی توان انکار کرد که احساسات ما واقعی‌اند؛ اما ما قادر به پیش‌بینی دقیق احساس خود در آینده نیستیم! کسی که چند روز پس از پایان یک رابطه می‌گوید «دیگر هیچ‌وقت خوب نمی‌شوم»، واقعاً همین را احساس می‌کند. اما این جمله بیشتر گزارش وضعیت اکنون است و نه پیش‌بینی دقیق ماه‌ها و سال‌های آینده.به همین دلیل، در هیجانات بسیار شدید، نباید تصمیم‌های بزرگ و برگشت‌ناپذیر را بر اساس کریز هیجان کنونی بگیریم.این احتیاط نه تنها در مورد هیجانات منفی ضروری است بلکه در اوج شادی نیز همچنان ما در لبه پرتگاه خطا هستیم! ما ممکن است آینده را از دریچه هیجان کنونی ببینیم: «این بهترین اتفاق زندگی من است» یا «از این به بعد همه‌چیز عالی خواهد بود.»

منطقی تر آن است که به‌جای پرسیدن «این انتخاب چقدر مرا خوشحال خواهد کرد؟» بپرسیم:«این انتخاب چه نوع زندگی‌ای برای من خواهد ساخت؟»این سؤال، ما را از «لحظه رسیدن» به «روزهای بعد از رسیدن» می‌برد.
در ازدواج؛ حس روز عروسی ، در مهاجرت؛ حس لحظه شهروند شدن،
در جستجوی شغل، حس لحظه به دست آوردن شغل، ؛ هیچ کدام الزاما حس روزهای آینده ما نیستند. همان طور که در از دست دادن ها و شکست ها، حس فردای ما الزاما حس منفی لحظات کنونی نیست.

زندگی، از روزهای معمولی تشکیل شده است.و بلوغ در تصمیم‌گیری اقتصا می کند که رؤیا و روزمرگی را هم‌زمان ببینیم؛ هم لذت رسیدن را ببینیم و هم زندگی پس از رسیدن را.هم آنچه به دست می‌آوریم را ببینیم و هم آنچه ممکن است از دست بدهیم و مهم‌تر از همه، بپذیریم که بخشی از آینده اساساً قابل پیش‌بینی نیست.

اینجاست که دوباره به همان پرسشی برمی‌گردیم که این مجموعه را با آن آغاز کردیم: چرا بعضی چیزها را نمی‌توان فقط با کلمات به دیگری منتقل کرد؟دیگران می‌توانند درباره ازدواج، مهاجرت، فرزندآوری، شکست، پیری، بیماری، موفقیت و عشق به ما بگویند. می‌توانند هشدار بدهند و تجربه خود را منتقل کنند.اما میان «دانستن درباره یک تجربه» و «زیستن آن» فاصله‌ای وجود دارد، چرا که برخی رخدادهای زندگی ،روحیات و واکنش های احساسی هریک ازما منحصر به فرد است.

و مسئله حتی عمیق‌تر از این است: ما نه‌تنها نمی‌توانیم تجربه دیگران را کاملاً به خود منتقل کنیم؛ حتی نمی‌توانیم تجربه آینده خودمان را نیز پیشاپیش به‌طور کامل بشناسیم.

ما ناگزیریم که آینده را با مغزی زندگی کنیم که هنوز آن را تجربه نکرده است.تجربه، دقیقاً فاصله میان دانستن و زیستن است.

دکتر موسی عطازاده
🌿