بنیاد پژوهشی شهریار

▫️ شب ملی شعر «شهریار، شاعر مردم ایران» در تبریز

🔹 شب ملی شعر «شهریار، شاعر مردم ایران» با حضور جمعی از شاعران نامدار کشور و چهره‌های جوان شعر استان آذربایجان شرقی برگزار می‌شود.

🔹 این برنامه روز چهارشنبه ۲۵ شهریورماه، ساعت ۱۹ در محوطه خانه‌موزه قاجار تبریز برگزار خواهد شد.

🆔 https://t.me/bonyad_classes

رویداد ملی «شهریار، شاعر مردم ایران» با برگزاری نشست علمی، روز چهارشنبه 25 شهریور ماه کار خود را آغاز می‌کند. این نشست با حضور دکتر غلامعلی حداد عادل، دکتر حسین معصومی همدانی، دکتر امید طبیب‌زاده، دکتر باقر صدری‌نیا و استاد جمشید علیزاده برگزار خواهد شد و سخنرانان این مراسم به بررسی ابعاد مختلف شعر و شخصیت استاد سید محمد حسین بهجت تبریزی خواهند پرداخت.
نشست علمی رویداد ملی «شهریار، شاعر مردم ایران» روز چهارشنبه 25 شهریور ماه از ساعت 16 تا 18 در محل بنیاد پژوهشی شهریار واقع در چهارراه باغ‌شمال تبریز برگزار می‌شود.
🆔 https://t.me/bonyad_classes

روشن به تو چشم آفرینش
از منظومه لیلی و مجنون

ای شاه‌سوار ملک هستی
سلطان خرد به چیره‌دستی

ای ختم پیمبر‌ان مرسل
حلوا‌ی پسین و ملح اول

ای حاکم کشور کفایت
فرمانده فتوی ولایت

ای بر سر سدره گشته راهت
وی منظر عرش پایگاهت

ای خاک تو توتیا‌ی بینش
روشن به‌تو چشم آفرینش

شمعی که نه از تو نور گیرد
از باد بروت خود بمیرد

ای قائل افصح القبایل
یک زخمی اوضح الدلایل

دارندۀ حجت الهی
دانندۀ راز صبحگاهی

ای سید بارگاه کونین
نسابۀ شهر قاب قوسین

رفته ز ولای عرش والا
هفتاد هزار پرده بالا

ای صدر‌نشین عقل و جان هم
محراب زمین و آسمان هم

گشته زمی آسمان ز دینت
نی نی شده آسمان زمینت

ای شش جهت از تو خیره مانده
بر هفت فلک جنیبه رانده

شش هفت هزار سال بوده
کاین دبدبه را جهان شنوده

ای عقل نواله‌پیچِ خوانت
جان بنده‌نویس‌ِ آستانت

هر عقل که بی تو، عقل برده
هر جان که نه مردۀ تو، مرده

ای کنیت و نام تو مؤیّد
بوالقاسم وانگهی محمد

حکیم نظامی گنجوی


🆔@bonyadshahryar

دوره عالی تربیت مربیِ
شاهنامه‌پژوهی و شاهنامه‌خوانی

با عنوان «از روایت تا درایت»

🔹 با حضور استادان و پژوهشگران حوزه شاهنامه و فرهنگ ایران

در این دوره، موضوعات زیر ارائه خواهد شد:

۱. شناخت ایران از راه _شاهنامه_
با تدریس دکتر میر جلال‌الدین کزازی

۲. نقش _شاهنامه_ در یکپارچگی ملی و روحیه حماسی ایرانیان
با تدریس دکتر سجاد آیدنلو

۳. _شاهنامه_ و خرد ناب ایرانی
با تدریس دکتر عبدالحمید ضیایی

۴. _شاهنامه_؛ از اسطوره تا حماسه
با تدریس دکتر اردشیر صالح‌پور

🗓 زمان: پنج شنبه ۲۹ مردادماه ۱۴۰۵
⏰ ساعت: قبل از ظهر از ساعت ۹ تا ۱۳ و بعدازظهر از ساعت ۱۵ تا ۱۸
📍 مکان: تبریز، چهارراه باغ‌شمال، بنیاد پژوهشی شهریار

🆔@bonyadshahryar

ملاقات با مشروطه‌طلبان خراسان

از یوم پانزدهم شعبان الی بیستم، بعد از فراغت از عتبه‌بوسی، بعضی از مشروطه‌طلبان را ملاقات می‌نمودیم، خصوص عصرها در مسجد گوهرشاد كه اغلب از برای ملاقات یكدیگر به آن مسجد شریف مشرّف می‌شدند. در زوایای مسجد در گرد یكدیگر مجتمع بودند. خصوص بعضی از ذاكرین و بعضی از طلّاب و بعضی از آذربایجانی‌ها به ملاحظه انسانیت در گفتگوی اصلاح حال ملّت بودند و حقیر و جناب مشیر هم در همه‌حال با ایشان معاون بودیم، بلكه به تحریص و ترغیب زبان می‌گشودیم.
رفته‌رفته، آتش غیرت ایشان مشتعل و از كردار مستبدّان منفعل بودند. هیجانی در میان آذربایجانی‌ها و طلاب اوفتاد. ذاكرین هم در میان آنها جدّی كافی و جهدی وافی داشتند.
و از روز بیستم یا بیست و یكم، در مدرسه میرزا جعفر، كه در صحن بزرگ هست، مجتمع شدند. به ذكر شهیدان آذربایجان و طهران به سوگواری و عزاداری مشغول شدند. (طهرانی، 1381: 68)

مأخذ: ‌ طهرانی، مصطفی. 1381. سفرنامه گوهر مقصود. به‌ كوشش زهرا میرخانی. تهران: مؤسسهٔ پژوهشی میراث مكتوب.

[🔗 صفحه خرید کتاب سفرنامه گوهر مقصود در فروشگاه میراث مکتوب](https://mirasmaktoob.net/product/%d8%b3%d9%81%d8%b1%d9%86%d8%a7%d9%85%db%80-%da%af%d9%88%d9%87%d8%b1-%d9%85%d9%82%d8%b5%d9%88%d8%af-%d9%81%d8%a7%d8%b1%d8%b3%db%8c/)

📱 تلگرام:
https://t.me/mirasmaktoob

https://t.me/bonyad_classes

چهاردهم مردادماه، سالروز صدور فرمان مشروطیت
ادبیات مشروطه

مقاله‌ای از دانشنامۀ زبان و ادب فارسی
نویسنده: باقر صدرى‌نیا

آن بخش از ادب فارسى که مقارن با تکوین مبانى فکرى جنبش مشروطه خواهى آغاز شد و تا حدود سال ۱۳۰۵ش استمرار یافت. تعیین دقیق محدودۀ تاریخى ادبیّات مشروطه خالى از دشوارى نیست؛ سرآغاز آن را، با اندکى تسامح، مى‌توان دهۀ سوم حکومت ناصرالدّین شاه و پایان آن را چند سال پس از کودتاى ۱۲۹۹ش و تثبیت قدرت رضاشاه دانست. پژوهندگان تاریخ ادبیّات فارسى، بدون بحث مستوفى دربارۀ محدودۀ زمانى ادبیّات مشروطه، آن را حدّ فاصل ادبیّات دورۀ بازگشت و ادبیّات جدید تلقّى کرده‌اند.
مواجهۀ آگاهانۀ ایرانیان با واقعیّت‌هاى جهان غرب، هر چند از دهه‌هاى نخست قرن سیزدهم ق آغاز شده بود، تا دوران حکومت ناصرالدّین شاه تأثیر ادبى قابل ملاحظه‌اى در پى نداشت. این ایرانیان، به گواهى آثارشان، بیشتر مجذوب جلوه‌هاى مادّى و احیاناً سیاسى و اجتماعى تمدّن غرب بودند و به تحوّلات ادبى آن سامان اعتنایى نداشتند.

🔴برای دیدن متن مقاله به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید:
🌐 https://apll.ir/?p=19885

@theapll

شیمدی بیلدیم | حال دانم...

ای خوش اول مست، کی بیلمز غمِ عالَم نه ایمیش
نه چکر عالَم اوچون غم، نه بیلیر غم نه ایمیش

ای خوش آن‌کس که نداند غم عالم چه بُوَد
نه غم دهر شناسد، نه که خود غم چه بود

بیر پری سلسله‌نین عشقینه دوشدوم ناگه،
شیمدی بیلدیم سببِ خلقتِ آدم نه ایمیش

به خم زلف بتی سلسله‌موی افتادم
حال دانم سبب خلقت آدم چه بود

واعظ اوصافِ جهنم قیلیر، ای اهلِ ورع
وار اونون مجلسینه، بیل کی جهنم نه ایمیش!

واعظ اوصاف جهنم شُمُرَد ای زاهد!
رو به آن مجلس و بنگر که جهنم چه بود

اوخو کؤکسومدن اؤتوب، قالمیش ایمیش پیکانی،
آه بیلدیم سببِ آهِ دمادم نه ایمیش

تیر بر دل زد و مانده‌ست به جا پیکانش
آه، دانم سبب آه دمادم چه بود

ای فضولی! مزۀ ساقی و صهبا بیلدین،
توبه قیل! تا بیله‌سن، زرق و ریا هم نه ایمیش

ای فضولی! مزۀ باده و ساقی دانی
توبه کن تا که بدانی که ریا هم چه بود

ملا محمد فضولی
ترجمه: صالح سجادی

➕به کانال بنیاد پژوهشی شهریار بپیوندید:
🆔 https://t.me/bonyad_classes

ای سواد عنبرین فامت سویدای زمین
مغز خاک از نکهت مشکین‌لباست خوشه‌چین

موجه‌ای از ریگ صحرایت صراط المستقیم
رشته‌ای از تار و پود جامه‌ات حبل‌المتین

هیچ تعریفی تو را زین به نمی‌دانم که شد
در تو پیدا گوهر پاک امیرالمؤمنین

بهترین خلق بعد از بهترین انبیا
ابن عم مصطفی داماد خیرالمرسلین

تا ابد چون طفل بی مادر به خاک افتاده بود
ذوالفقار او نمی‌برید اگر ناف زمین

خانه زنبور دل بی شهد ایمان مانده بود
گر نمی‌شد باعث تعمیر او یعسوب دین

تا نگرداند نظر حیدر، نگردد آسمان
تا نگوید یا علی، گردون نخیزد از زمین

در زمان رحمت سرشار عصیان سوز تو
مد آهی می‌کشد گاهی کرام الکاتبین

نقطه بسم اللهی فرقان موجودات را
در سواد توست علم اولین و آخرین

شهپر رحمت بود هر حرفی از نام علی
این دو شهپر برد عیسی را به چرخ چارمین

سرفراز از اول نام تو عرش ذوالجلال
روشن از خورشید رویت نرگس عین الیقین

چون لباس کعبه بر اندام بت، زیبنده نیست
جز تو بر شخص دگر نام امیرالمؤمنین

▫️منبع: كليات صائب تبريزى. با مقدمۀ اميرى فيروزكوهى،كتابفروشى خيام،١٣٣٣، ص۸۵۲.

➕به کانال بنیاد پژوهشی شهریار بپیوندید:
🆔 https://t.me/bonyad_classes

جاودان خرد |شعر|
دکترمحمدرضا شفیعی کدکنی

با اجرای جمشید علیزاده

➕به کانال بنیاد پژوهشی شهریار بپیوندید:
🆔 t.me/bonyad_classes

➕به کانال بنیاد پژوهشی شهریار بپیوندید:
🆔 t.me/bonyad_classes

➕ به کانال بنیاد پژوهشی شهریار بپیوندید:
🆔 t.me/bonyad_classes

ناکشته به کشته برداشتن و ناخواسته فدا فرستادن

از کشف الاسرار و عدةالابرار

اسماعیل کودکی روز به روزافزون بود، کریم برآمده و عزیز برخاسته سُلاله خلّت بود و صدف در محمّد مرسل بود، گوشۀ دل خلیل دروآویخت، چشم استحسان درونگرست ، از درگاه عزّت عتاب آمد که ای خلیل ما ترا ازبت آزری نگه داشتیم تا دل در بند عشق اسماعیلی کنی ؟ هر چه حجاب راه خلّت باشدچه بت آزری و چه روی اسماعیلی.
به هر چه از راه باز افتی چه کفر آن حرف و چه ایمان
به هر چه از دوست و امانی چه زشت آن نقش و چه زیبا‌
ای خلیل دعوی دوستی ما کردی ی مریدوار و در راه ارادت آمدی که :
إِنِّي وَجَّهۡتُ وَجۡهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ...
از خلایق و علایق بیزاری گرفتی که «انّهم عدوٌّ لى الأرب العالمین...» اکنون آمدی و دلی که بر محبّت جلال و جمال ما وقف است فا او پرداختی و مُهر مِهر برونهادی، قَرّبْهُ لی قُرباناً وانقطعْ الىَّ انقطاعاً خيز اورا قربانكن ؛ ورما را می‌خواهی درد خود را درمان کن ؛
تا دل ز علایقت یگانه نشود
يك تير تراسوی نشانه نشود
تا هر دو جهانت از میانه نشود
کشتی به سلامت به کرانه نشود‌
...کشید و دید آنچه دید از گفتار و افك منافقان خلیل را همین حال افتاد، گوشۀ دل به مهر اسماعیل داد، هم خود به بلا افتاد و هم اسماعیل را به محنت افکند. چون قصّۀ خواب به او بگفت که :
إِنِّيٓ أَرَىٰ فِي ٱلۡمَنَامِ أَنِّيٓ أَذۡبَحُكَ.
اسماعیل خود رشید بود، كريم طبع ونيكوخلق، جواب داد که« يا أَبَتِ افْعَلْ ما تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِي إِنْ شاءَ اللهُ مِنَ الصّابِرِينَ ای پدرآنچه فرموده اند به جای آر، راه خلّت تو پاك باید و پسندیده ، ما را گو خواه سرباش و خواه مباش.
سخن گفته اند تا از یشان هر دو کدام سخی تر بود ، او که فرزند می فدا کرد یا او که جان و تن فدا کرد؟ ابراهیم گفت : کار من عجب ترکه فرزند عزیز می فداکنم ، اسماعیل گفت: سخاوت من عظیم تر که جان عزیز وتن نفیس می فدا کنم ، ابراهیم گفت : ترا درد يك ساعته بيش نبود ، و مرادر هر نفسی دردی بود ، و در هر لحظه‌ای اندوهی که به دست خویش فرزند خویش کشته باشم، چنانستی که ربّ العزّة گفتی من از شماهر دو جواد ترم و کریم تر که ناکشته بکشته برداشتم و ناخواسته فدا فرستادم:
(وَ فَدَيْناهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ)

منبع: تفسیر کشف الاسرار و عدّة الابرار
رشیدالدّین میبدی، جلد ۸، بخشی از تفسیر سورۀ صافّات.

➕به کانال بنیاد پژوهشی شهریار بپیوندید:
🆔 t.me/bonyad_classes

➕ به کانال بنیاد پژوهشی شهریار بپیوندید:
🆔 t.me/bonyad_classes

🔹آیین ویژه روز بزرگداشتِ
نظامی گنجوی

🔸سخنرانان:
باقر صدری‌نیا
نظامی گنجوی و نظامی قرامانلی

احمد گلی
نظامی و فرم‌گرایی

اسدالله واحد
عشق عذری در لیلی و مجنون


زمان: روز چهارشنبه، بیست و نه بهمن ماه ۱۴۰۴
از ساعت ۱۶ تا ۱۸

مکان: تبریز، چهارراه باغ‌شمال، بنیاد پژوهشی شهریار

🔹پنجمین جلسه از درس‌گفتارهای شاهنامه در بنیاد پژوهشی شهریار برگزار می‌شود.

🔸این نشست با حضور دکتر چنگیز مولایی، روز سه‌شنبه ۲۸ بهمن ماه در بنیاد پژوهشی شهریار تبریز برگزار خواهد شد.

برزگداشت خاقانی برگزار می‌شود

آیین بزرگداشت خاقانی شروانی، روز شنبه، بیست و پنجم بهمن‌ماه ۱۴۰۴ در فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار خواهد شد.

در این برنامه، غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ محمدسرور مولایی، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ محمدرضا ترکی، مدیر گروه ادبیات انقلاب اسلامی؛ جواد بشری، استادیار گروه ادبیات فارسی دانشگاه تهران و گودرز رشتیانی، استادیار گروه تاریخ دانشگاه تهران؛ دربارۀ آثار و احوال و ویژگی اشعار خاقانی، سخنرانی خواهند کرد.

این آیین بزرگداشت از ساعت ۱۰ صبح در تالار سید جعفر شهیدی، برگزار خواهد شد و حضور علاقه‌مندان به شعر و ادب فارسی به‌ویژه خاقانی شروانی در این نشست آزاد است.
@theapll

رد می‌کنی شاید پس از زنگ دبستان
طفل کلاس اولی را از خیابان

شاید که دلداری دهی راننده‌ای را
وقتی شکایت می‌کند از راهبندان

می‌آوری تا کوپه کیف مادری را
که ناتوان راهی شده سوی خراسان

شاید صدامان کرده‌ای با نام کوچک
در غربت یکریز شهری نامسلمان

شاید تو را یک صبح جمعه دیده باشیم
که چای می‌ریزی برای ندبه خوانان

گاهی می‌اندیشم در این سرما کجایی؟
شاید کنار آتش یک مرد چوپان

شاید تو را هر جای دنیا دیده باشیم
در زیر باران...زیر باران... زیر باران...

اعظم سعادتمند

به آگاهی علاقه‌مندان ارجمند می‌رساند
به علت تداخل ایجاد شده در برنامه‌های مختلف و ضرورت ایجاد هماهنگی بیشتر برای حفظ کیفیت برنامه، برگزاری سلسله برنامه‌های «شب های تبریز» به تعویق می‌افتد. زمان جدید برگزاری آن به اطلاع شما خواهد رسید.

⁨🔹بنیاد پژوهشی شهریار برگزار می‌کند:

آیین بزرگداشتِ
زنده‌یاد اسماعیل امیرخیزی

سخنرانان:
رحیم رئیس‌نیا
نگاهی به زندگی و آثار امیرخیزی

باقر صدری‌نیا
امیرخیزی از کنش‌گری سیاسی تا تکاپوی فرهنگی

جمشید علیزاده
ضرورت احیای میراث علمی و ادبی امیرخیزی

📍مکان: تبریز، چهارراه باغ‌شمال، بنیاد پژوهشی شهریار
🕰️زمان: پنجشنبه ۱۸ آذرماه
از ساعت ۱۷ الی ۱۹⁩

کس را چه زور و زهره که وصف علی کند
جبار در مناقب او گفته هل اتی

زورآزمای قلعهٔ خیبر که بند او
در یکدگر شکست به بازوی لافتی

مردی که در مصاف، زره پیش بسته بود
تا پیش دشمنان ندهد پشت بر غزا

شیر خدای و صفدر میدان و بحر جود
جانبخش در نماز و جهانسوز در وغا

دیباچهٔ مروت و سلطان معرفت
لشکر کش فتوت و سردار اتقیا

فردا که هر کسی به شفیعی زنند دست
ماییم و دست و دامن معصوم مرتضی


شیخ اجل سعدی شیرازی