یک مرد نورستانی و پسرش؛ شرق افغانستان

جدا از رنگ روشن چشمان و موهای این پدر و پسر، زبان نورستانی‌ها نه ایرانی است و نه هندی و امروزه برخی زبان‌شناسان این زبان‌ها را سومین شاخهٔ مستقل خانوادهٔ زبان‌های هندوایرانی می‌دانند.
میان مردم دره‌های همسایه در نورستان، درک متقابل زبانی وجود ندارد و دست‌کم شش زبان نورستانی کاتی، پراسونی، وایگلی، اشکونو، ترگامی و زمیاکی شناسایی شده‌اند. حدود ۸٪ از واژه‌های نورستانی ریشه‌ای ناشناخته دارند و نه هندی هستند، نه ایرانی و نه هندواروپایی. احتمالاً این واژه‌ها بازماندهٔ زبان باستانی‌تری هستند که پیش از آریایی‌ها در این کوهستان‌ها صحبت می‌شده است.
تا ۱۵۰ سال پیش، این منطقه «کافرستان» نام داشت، چون مردم آن، آیین چندخدایی کهنی داشتند که با اسلامِ پیرامونشان فرق می‌کرد. در سال ۱۸۹۶، عبدالرحمن‌خان افغان آنها را به اجبار مسلمان کرد و نام منطقه را به «نورستان» تغییر داد. اما هنوز هم می‌توان ردپای آن آیین کهن را در فرهنگ مردم نورستان دید. شماری پیکرهٔ چوبی از ایزدان کهن نورستانی در موزهٔ ملی افغانستان نگهداری می‌شود که نمادهای آن دنیای گمشده هستند.

#خورشید_صبوری

@beyondlinguistics