دونالد ویتکامب، باستان‌شناس و استاد دانشگاه شیکاگو در این مقاله به بررسی سیر تاریخی و توالی شکل‌گیری بنادر ایرانی در خلیج فارس در دورۀ اسلامی پرداخته است. وی با تکیه بر داده‌های باستان‌شناسی، گزارش‌های حفاری و بازخوانی منابع تاریخی نشان داده که بنادر ایرانی نقاطی منفرد و ایستا نبوده‌اند و در یک زنجیره تاریخی پویا پدید آمده و همگام با جابه‌جایی مراکز قدرت، بازرگانی و مسیرهای دریانوردی دگرگون شده‌اند.
مقاله با تحلیل شواهد مادی چون سازه‌های بندری، سفال و الگوهای استقرار، جایگاه بنادر ایرانی در شبکه‌های بازرگانی جهان اسلام و پیوند آن‌ها با اقیانوس هند روشن کرده و تصویری منسجم از تاریخ دریایی و اقتصادی خلیج فارس به دست داده است.
این مقاله یک پژوهش زبان‌شناختی نیست، اما نکات مهمی مانند تغییر و تداوم جای‌نام‌ها، تماس زبانی میان فارسی، عربی و زبان‌های اقیانوس هند و زمینۀ تاریخی گردش واژگان فنیِ دریانوردی و بازرگانی را به‌صورت ضمنی در خود دارد. از این رو، این پژوهش افزون بر باستان‌شناسی اسلامی، برای علاقه‌مندان به تاریخ زبان، تماس زبانی و جای‌نام‌ها نیز سودمند است.
@ganjineh_khorshid
Post #172
1.54K