نظرات متفاوت #میرزای_قمی و #مرتضی_جزایری در مورد #فقه و احکام آن - 2


ب) #سید_مرتضی_جزایری 4

« به هر #فقهی می خواهی برو عمل کن ، اصلا به هیچ فقهی عمل نکن ، ولی #آدم_باش . 5 »

او تنها #وظيفة دين را #تربيتِ انسان در مسير تکامل معنوی او يعنی فرونهادن خواست‌هاي خودخوهانه‌اش در جهت تخلّق به اخلاق انساني و درنهايت، وصول واقعی به توحيد مطلق که تعبير ديگری از قيامت است، مي‌دانست.

بنابراين ، در بخش #معاملات و موضوعات اجتماعی ،حد‌ّ اکثر وظيفه و تأثير گذاري دين را ، ترغيب به #رعايت_قانون مي‌شناخت؛ نه #وضع_قانون؛ يعني او اجتماع را به شکل قهري مولّد قانون و دين را مبلّغ رعايت آن در جهت صيانت از حقوقِ معتبر در آن مي‌شمرد تا از مرزشکني‌هاي ناشي از زياده خواهي در انسانِ ذاتاً اجتماعي، پيش‌گيري کند .

و در بخش #عبادات ، فقهي که او باور داشت از زيربنا با فقه متعارف، متفاوت و به #سلوکي_اخلاقي نزديک و بسته به حدود تربيتی اشخاص، ذو مراتب بود. او هوشمندانه عدم وجود منشآت مدوّنِ شکلي در مورد عبادات را از سوي پيشوايان، دليل عدم امکانِ بيان آن و پرداختن فقه رايج به تدوين آن را ناشي از عدم شناخت از موضوع نشان مي‌داد.

لذا هيچ يک از #روايات را در اين زمينه قابل استناد نمي‌شناخت و نقش روايات را #تبيين_اهداف_عبادت و نه تعيين شکل آن مي‌دانست و تمامي سخن آن يگانگان را ارشاداتي به سوي معالي اخلاق و انسانيّت و بيانگر راه‌هاي تربيت مي‌شمرد و به هيچ روي، هيچ امر و نهيي را از سوي آنان، مولوي و آمرانه و از نوع اوامر حکومت نمي‌شناخت.

(او ) درحالي‌که هيچ وسوسه و دقّتي را در مورد #شکل_عبادات، اساساً توصيه نمي‌کرد، به شدّتِ تمام از آن پرهيز نيز مي‌نمود و بر آن بود که وجوب و حرمت و اباحه و استحباب و کراهت همگي احکام تربيتي‌اند و نتيجة قهري عدم توجّه به آن‌ها، عدم حصول تربيت و نه عذاب قيامت است؛

آن‌چه سبب #عذاب قيامت مي‌گردد وجود #زشتي‌هايي است که خودِ آن‌ها براي شخص، عذاب آفرين‌اند و #هيچ_عذابي از بيرون و به صورت #قراردادي از سوي حق، دامن بندگانش را نمي‌گيرد.

بنابراين، به صورتي کاملاً طبيعي و غير تصنعي، #عبادات را #توصيه‌هايي تمريني در جهت #تربيت افراد و #رعايت_حقوق معاملاتي را ضرورت دور نگاه داشتن انسان از بستر تجاوزات غيرانساني مي‌دانست.

لذا بخش #معاملات فقه را #اخلاق_عملي و بخش #عبادي آن‌را #توصيه‌هايي تمريني مي‌شناخت. 6

#زیرنویسها :


4- ( 1309ش– 1387ش)، از مجتهدین معاصر که شاگرد آیه اله بروجردی و علامه طباطبایی و نیز هم دوره شهیدان مطهری و بهشتی بوده است .
5- سخنرانی غدیر سال 1375
6- http://mortazajazayery.blogfa.com/

محمد صالحی 1/5/97


#قسمت_اول 👇

https://t.me/beshnofekrkon/1679
مطلب زیر نیز قابل توجه است 👇

آیا #شیوه_اجتمهادی_فقهای اسلام منطبق بر #شیوه_خداوند است ؟

https://t.me/beshnofekrkon/1171