👆ادامه از فرستۀ پیشین

ذهنیت دیجیتال (۲):

▫️«با من یا بر من» دیدن دیگران: یکی از پی‌امدهای چنین فضایی می‌تواند این باشد که مخالفِ نظر خود را مخالفِ خود بدانیم و تفاوت دیدگاه را به دشمنی تعبیر کنیم. در این صورت، مرز میان مخالفت با یک نظر و مخالفت با صاحب آن نظر کم‌رنگ می‌شود.

▫️قضاوت صفرویک‌وار: شبیه مشکل «با من یا بر من»، عادت به واکنش نشان دادن به یک پیام با استفاده از شمار محدودی شکلک (ایموجی) ممکن است ما را به رفتاری صفر و یکی سوق دهد؛ یا چیزی را به تمامی بپذیریم یا به تمامی نفی کنیم، در حالی که بسیاری از دیدگاه‌ها آمیزه‌ای از نکات درست، نادرست و قابل بحث‌اند.

▫️قضاوت عجولانه: در بسیاری از شبکه‌های اجتماعی، مانند تلگرام، اینستاگرام و ایکس، معمولاً آخرین پیام یا چند پیام آخر یک نویسنده را می‌بینیم، مگر آنکه زحمت کنکاش بیشتر و دیدن پیام‌های پیشین او را بر خود هموار کنیم. فرصت محدود بسیاری از ما مانع چنین جست‌وجویی می‌شود و در نتیجه ممکن است تنها بر اساس همان چند پیام آخر دربارۀ نویسنده، افکار یا شخصیت او قضاوت کنیم.

▫️کاهش تحمل ابهام: فضای مجازی غالباً پاسخ‌های سریع، قاطع و ساده به مسائل پیچیده عرضه می‌کند. عادت به چنین فضایی ممکن است توانایی ما را برای ماندن در وضعیت «نمی‌دانم»، «باید بیشتر تأمل کنم» و پذیرفتن پیچیدگی جهان واقعی کاهش دهد و ما را به سوی پاسخ‌های ساده، میان‌بُر و هیجان‌زده سوق دهد.

▫️اظهارنظر دربارۀ هر چیزی: دسترسی دائمی به فضایی برای اظهارنظر ممکن است این تصور را در ما تقویت کند که دربارۀ هر موضوعی باید نظری داشته باشیم و آن را بیان کنیم، حتی اگر دانش کافی دربارۀ آن نداشته باشیم یا لزومی به اظهار نظر نباشد. «نمی‌دانم» گفتن یا به حکمتی اظهارنظر نکردن علی‌رغم دانستن، به‌تدریج دشوارتر می‌شود.

▫️از دست رفتن خلوت ذهنی: جریان بی‌پایان پیام‌ها، خبرها و اعلان‌ها فرصت‌هایی را که ذهن می‌تواند بدون محرک بیرونی با خود خلوت کند کاهش می‌دهد؛ همان فرصت‌هایی که برای هضم آنچه خوانده‌ایم، پیوند دادن اندیشه‌ها و شکل گرفتن فکر مستقل لازم‌اند.

🍂 تمام مواردی که از آن یاد کردم و بسیاری دیگر هنگامی آسیب جدی خود را نشان می‌دهند که انسان نه تنها به این‌گونه رفتار دچار شود بلکه آن را به دنیای واقعی و غیرمجازی نیز بیاورد و در عمل بسیاری از رفتارهای اجتماعی، داوری، و فکری او در زندگی روزمره شبیه «کلیک» کردن یک دگمه شود. فن‌آوری دیگری که بسیار مفید است اما اگر با رفتارهای بالا هم‌سو شود مصیبت به بار می‌آورد هوش مصنوعی است. آن البته داستان دیگری است و مجال دیگری می‌طلبد.    

@farhadshafti

قسمت اول
https://t.me/beshnofekrkon/3011