فرهاد شفتی

🍃 مهربانی آسان است، اگر فرصت‌ها را از دست ندهیم.

@farhadshafti

🍃دیانت و عقلانیت

عنوان کتابی است از  مرحوم رضا بابایی

به توفیق خداوند
بنا دارم در فرصت‌های مقتضی، گزیده‌هایی از این کتاب را در قالب فایل‌های صوتی کوتاه با شما در میان بگذارم

معرفی ویکی‌پدیا از او

رضا بابایی (۱ خرداد ۱۳۴۳ در قزوین – ۱۸ فروردین ۱۳۹۹ در قم) 

نویسنده دین‌پژوه، مولوی شناس، منتقد ادبی و روشنفکر دینی بود. او تا پایان دبیرستان در قزوین تحصیل کرد و پس از آن برای ادامه‌ی تحصیل وارد حوزه شد و دروس حوزوی را تا سطوح عالی ادامه داد. وی بارها در جبهه‌های جنگ ایران و عراق حضور یافت. از سال ۱۳۷۰ تدریس فلسفه، متون عرفانی، ادبیات فارسی و عرب را در دانشگاه‌ها آغاز کرد. برگزاری بیش از سی دوره‌ی آموزش نویسندگی در قم، تهران و شهرهای دیگر بخشی از کارنامه‌ی علمی اوست. بابایی دارای ده‌ها کتاب و مقاله در زمینه‌های فرهنگی، ادبی و دین‌پژوهی بود. وی پس از یک دوره طولانی بیماری در سن ۵۶ سالگی بر اثر ابتلا به سرطان در قم درگذشت

برخی از آثار او

دیانت و عقلانیت
چنین گفت مهتاب
بهتر بنویسیم
پیوند جان و جانان
این پنج تن حکایت
خوبان
یادداشت‌ها و گفتاره‌های خارج از نوبت

@srooshevahy

👆فایل تصویری کم حجم نشست دوم «قرآن و کثرت‌انگاری دینی». فایل‌های صوتی و متنی و نشانی یوتیوب در فرستۀ پیشین.

🍃 فایل‌های نشست دوم «قرآن و کثرت‌انگاری دینی» در صدانت منتشر شد:
پیوند مستقیم به فایل صوتی؛ فایل متنی؛ تصویری در یوتوب

فایل کم حجم تصویری نیز در فرستۀ بعدی آمده است.

https://3danet.net/quran-religious-pluralism

🍃 موضوع تفصیلی نشست دوم:
مقدمۀ دو: مروری نقادانه بر انحصارگرایی و شمول‌گرایی دینی از منظر کلام اسلامی و فلسفهٔ دین - چهارشنبه ساعت ۲۱:۰۰، ۱ مهر (۲۳ سپتامبر)

https://meet.google.com/wgm-raok-vug

🔴 گفتگوی زنده · آنلاین

قرآن و کثرت‌انگاری دینی؛ جلسه دوم

در سلسله‌گفتار «قرآن و کثرت‌انگاری دینی»، فرهاد شفتی به بررسی نسبت قرآن با تعدد ادیان و امکان برداشت‌های مختلف از حقیقت دینی می‌پردازد. این گفت‌وگوی زنده به پرسش‌هایی درباره انحصارگرایی، شمول‌گرایی و کثرت‌پذیری دینی اختصاص دارد.

🎙 با ارائه: فرهاد شفتی
🗓 زمان: چهارشنبه ۱ مهر ۱۴۰۵
⏰ ساعت: ۲۱:۰۰
🏢 برگزارکننده: موسسه فرهنگی صدانت
🎟 ورود: آزاد و رایگان

#گفتگوی_زنده #آنلاین
@news_sedanet

👆ادامه از فرستۀ پیشین

ذهنیت دیجیتال (۲):

▫️«با من یا بر من» دیدن دیگران: یکی از پی‌امدهای چنین فضایی می‌تواند این باشد که مخالفِ نظر خود را مخالفِ خود بدانیم و تفاوت دیدگاه را به دشمنی تعبیر کنیم. در این صورت، مرز میان مخالفت با یک نظر و مخالفت با صاحب آن نظر کم‌رنگ می‌شود.

▫️قضاوت صفرویک‌وار: شبیه مشکل «با من یا بر من»، عادت به واکنش نشان دادن به یک پیام با استفاده از شمار محدودی شکلک (ایموجی) ممکن است ما را به رفتاری صفر و یکی سوق دهد؛ یا چیزی را به تمامی بپذیریم یا به تمامی نفی کنیم، در حالی که بسیاری از دیدگاه‌ها آمیزه‌ای از نکات درست، نادرست و قابل بحث‌اند.

▫️قضاوت عجولانه: در بسیاری از شبکه‌های اجتماعی، مانند تلگرام، اینستاگرام و ایکس، معمولاً آخرین پیام یا چند پیام آخر یک نویسنده را می‌بینیم، مگر آنکه زحمت کنکاش بیشتر و دیدن پیام‌های پیشین او را بر خود هموار کنیم. فرصت محدود بسیاری از ما مانع چنین جست‌وجویی می‌شود و در نتیجه ممکن است تنها بر اساس همان چند پیام آخر دربارۀ نویسنده، افکار یا شخصیت او قضاوت کنیم.

▫️کاهش تحمل ابهام: فضای مجازی غالباً پاسخ‌های سریع، قاطع و ساده به مسائل پیچیده عرضه می‌کند. عادت به چنین فضایی ممکن است توانایی ما را برای ماندن در وضعیت «نمی‌دانم»، «باید بیشتر تأمل کنم» و پذیرفتن پیچیدگی جهان واقعی کاهش دهد و ما را به سوی پاسخ‌های ساده، میان‌بُر و هیجان‌زده سوق دهد.

▫️اظهارنظر دربارۀ هر چیزی: دسترسی دائمی به فضایی برای اظهارنظر ممکن است این تصور را در ما تقویت کند که دربارۀ هر موضوعی باید نظری داشته باشیم و آن را بیان کنیم، حتی اگر دانش کافی دربارۀ آن نداشته باشیم یا لزومی به اظهار نظر نباشد. «نمی‌دانم» گفتن یا به حکمتی اظهارنظر نکردن علی‌رغم دانستن، به‌تدریج دشوارتر می‌شود.

▫️از دست رفتن خلوت ذهنی: جریان بی‌پایان پیام‌ها، خبرها و اعلان‌ها فرصت‌هایی را که ذهن می‌تواند بدون محرک بیرونی با خود خلوت کند کاهش می‌دهد؛ همان فرصت‌هایی که برای هضم آنچه خوانده‌ایم، پیوند دادن اندیشه‌ها و شکل گرفتن فکر مستقل لازم‌اند.

🍂 تمام مواردی که از آن یاد کردم و بسیاری دیگر هنگامی آسیب جدی خود را نشان می‌دهند که انسان نه تنها به این‌گونه رفتار دچار شود بلکه آن را به دنیای واقعی و غیرمجازی نیز بیاورد و در عمل بسیاری از رفتارهای اجتماعی، داوری، و فکری او در زندگی روزمره شبیه «کلیک» کردن یک دگمه شود. فن‌آوری دیگری که بسیار مفید است اما اگر با رفتارهای بالا هم‌سو شود مصیبت به بار می‌آورد هوش مصنوعی است. آن البته داستان دیگری است و مجال دیگری می‌طلبد.    

@farhadshafti

ذهنیت دیجیتال (۱):

(لغت‌نامۀ کمبربیج: دیجیتال یعنی ثبت یا ذخیره‌کردن اطلاعات به‌صورت رشته‌ای از اعداد ۰ و ۱، به‌گونه‌ای که وجود یا نبودِ یک سیگنال را نشان دهند.)

🍃 در این نوشتۀ کوتاه به نوعی رفتار اشاره می‌کنم که در کنار عوامل دیگر، تا حدی حاصل فن‌آوری‌های نوین در شبکه‌های اجتماعی، مانند اینستاگرام، ایکس و حتی همین تلگرام باشد. کلمۀ «دیجیتال» را در عنوان به نمایندگی از این فن‌آوری‌ها آورده‌ام. منظور این نیست که همۀ مواردی که در ادامه می‌آید، دربارۀ همۀ این فن‌آوری‌ها و به یک اندازه صدق می‌کند. همچنین قصد من انتقاد از شبکه‌های اجتماعی نیست. سخن از تاثیر ناخواسته‌ای است که فرهنگ و ساختار شبکه‌های اجتماعی ممکن است بر ما بگذارند:

▫️کم شدن حوصلۀ مطالعه: بعضی شبکه‌های اجتماعی، مانند اینستاگرام، به ما عادت می‌دهند که برای فهمیدن عمیق‌ترین و پیچیده‌ترین موضوعات، بیش از یکی دو دقیقه و خواندن یکی دو بند (پاراگراف) وقت نگذاریم. چنین رفتاری با نشستن و مدتی کتاب خواندن چندان سازگار نیست.

▫️بی‌نیاز دیدن ارجاع: در پیام‌هایی که در این‌گونه شبکه‌ها به موضوعات علمی می‌پردازند، کمتر ارجاعی به منبع دیده می‌شود. به‌تدریج ممکن است عادت کنیم ادعاها را بدون پرسیدن از منبع و پشتوانۀ آنها بپذیریم و انتظار داشته باشیم دیگران نیز آنها را همین‌گونه بپذیرند.

▫️ندانستن پیشینۀ موضوع: چه بسا دعاوی که مدتها پیش در کتابی آمده‌اند، نقد و بحث شده‌اند، و استواری و سستی آنها روشن شده‌ است، اما به‌ناگاه در شبکه‌ای مجازی به مثابه موضوعی جدید مطرح می‌شوند و موجب اعجاب آنها که از پیشینۀ آن خبر ندارند می‌شود. انگار که گاهی شبکه‌های مجازی پیوند ما را با سنّت یا پیشینۀ فکری می‌گسلند و سعی می‌کنند به ایدۀ کهنه‌ای جامۀ نو بپوشانند.

▫️توهم دانش: تکرار تجربه‌های بالا ممکن است کم‌کم این توهم را در ما ایجاد کند که اکنون در موضوعی، از دانشی وسیع و عمیق برخورداریم، در حالی که آشنایی ما با آن شاید از چند پیام کوتاه و پراکنده و کم اعتبار فراتر نرفته باشد.

▫️به دنبال هوادار بودن: بسیاری از صاحبان حساب‌ها در این‌گونه شبکه‌ها همیشه نیم‌نگاهی به تعداد دنبال‌کنندگان خود دارند و همین می‌تواند محتوا، لحن و موضوع پیام‌هایشان را تحت تأثیر قرار دهد. این البته برای یک فروشنده یا خدمات‌دهنده می‌تواند امری مبارک باشد، اما برای کسی که دیدگاه‌ها و اندیشه‌هایش را مطرح می‌کند، ممکن است به دامی جدی تبدیل شود.

▫️نگران موافقت و مخالفت دیگران بودن: برای بسیاری، یکی از نخستین دغدغه‌ها پس از فرستادن یک پیام این است که چند نفر آن را پسندیده یا نپسندیده‌اند، چند نفر با آن موافق یا مخالف بوده‌اند و چند بار هم‌رسان شده است. به این ترتیب، توجه به خودِ اندیشه و درست بودن آن ممکن است جای خود را به توجه به واکنش دیگران دهد.

ادامه 👇
@farhadshafti

🔆 سلسله‌گفتارهای «قرآن و کثرت‌انگاری دینی»
#فرهاد_شفتی

آیا قرآن در مواجهه با تعدد ادیان، نگاهی انحصارگرایانه دارد یا می‌توان در آن از نوعی کثرت‌انگاری دینی سخن گفت؟
آیا راه‌های گوناگونی برای ارتباط انسان با خداوند و رستگاری وجود دارد؟ مرز میان کثرت‌پذیری و نسبی‌انگاری کجاست؟

فرهاد شفتی در این سلسله‌گفتار، با تمرکز بر مبانی قرآنی، دیدگاه‌های رقیب و پیامدهای نظری و عملی بحث، به بررسی این پرسش‌ها می‌پردازد.

او معتقد است که در موضوع تعدد ادیان، قرآن نه مبنایی برای انحصارگرایی، بلکه نشانه‌هایی روشن از کثرت‌انگاری دارد؛ کثرت‌انگاری‌ای که به باور او نه به سست‌دینی، بلکه به ژرف‌تر شدن فهم دینی و استواری بیشتر دین‌ورزی می‌انجامد.

✅ نخستین جلسهٔ این سلسله‌گفتار برگزار شده و فیلم، صوت و متن پیاده‌شدهٔ آن در سایت منتشر شده است. ادامهٔ جلسات نیز پس از برگزاری، در همین صفحه در دسترس قرار خواهد گرفت:

🌐 دریافت جلسات و اطلاعات بیشتر
🌾 @Sedanet
🌾 @farhadshafti

سلسله گفتار «قرآن و کثرت‌انگاری دینی»
نشست اول: مقدمه یک، طرح موضوع و رویکرد

متن پیاده شده

@farhadshafti

سلسله گفتار «قرآن و کثرت‌انگاری دینی»
نشست اول: مقدمه یک، طرح موضوع و رویکرد

فایل صوتی

@farhadshafti

سلسله گفتار «قرآن و کثرت‌انگاری دینی»
نشست اول: مقدمه یک، طرح موضوع و رویکرد

تصویری، نسخۀ کم حجم

@farhadshafti

👆گفتارهای «قرآن و کثر‌ت‌انگاری دینی» از چهارشنبۀ همین هفته آغاز خواهد شد و در نه نشست هفتگی ادامه خواهد داشت.

عنوان کلی هر نشست در تصویر بالا آمده است. عناوین جزیی‌تر را اینجا می‌آورم:

قرآن و کثرت‌انگاری دینی
سلسله‌گفتار: فرهاد شفتی
آیا قرآن در مواجهه با تعدد ادیان، نگاهی انحصارگرایانه یا شمول‌گرایانه دارد، و آیا می‌توان از نوعی کثرت‌انگاری دینی در آن سخن گفت؟ آیا راه‌های گوناگونی برای ارتباط انسان با خداوند و رستگاری وجود دارد؟ آیا ممکن است بدون افتادن در ورطهٔ نسبی‌انگاری باورهای متفاوت اما صادق داشت؟ اگر پاسخ مثبت است، مرز این کثرت‌پذیری تا کجاست؟ جایگاه اهل کتاب، ادیان غیر اِبراهیمی و دیگر سنت‌ها و مسلک‌های معنوی در چنین نگاهی چیست؟ پذیرش کثرت‌انگاری چه پیامدهای نظری و عملی برای فهم دین و حقیقت، و دین‌داری و تعامل با پیروان دیگر ادیان دارد؟

سلسله‌گفتار «قرآن و کثرت‌انگاری دینی» با ارائه‌ی فرهاد شفتی، حمایت صدانت و با میزبانی شاهرخ مولایی کارشناس ارشد علوم قرآنی، در نُه جلسهٔ هفتگی و به‌صورت آنلاین در گوگل‌میت برگزار می‌شود. نشانی آنلاین:
https://meet.google.com/wgm-raok-vug

هر چهارشنبه، ساعت ۲۱:۰۰
عناوین هفتگی:

۱. مقدمۀ یک: طرح موضوع و رویکرد - ۲۵ شهریور

۲. مقدمۀ دو: مروری نقادانه بر انحصارگرایی و شمول‌گرایی دینی از منظر کلام اسلامی و فلسفهٔ دین - ۱ مهر

۳. مقدمۀ سه: چیستی قرآن از منظر درون‌دینی - ۸ مهر

۴. روایت کثرت‌انگاری در قرآن، یک: الهیات قرآن؛ سنت خداوند در ارسال پیامبران - ۱۵ مهر

۵. روایت کثرت‌انگاری در قرآن، دو: ملاک رستگاری؛ خدای عمل‌گرا، صدق و اخلاق - ۲۲ مهر

۶. روایت کثرت‌انگاری در قرآن، سه: اهل کتاب و شریعت؛ نگاهی به آیات مورد استفادۀ انحصارگرایان - ۲۹ مهر

۷. کثرت‌انگاری در آستانۀ قرآن: نگاهی از درون و بیرون؛ ادیان غیراِبراهیمی و مسلک‌های معنوی - ۶ آبان

۸. تکمیل بحث: مرز کثرت‌انگاری و صورت‌بندی آن - ۱۳ آبان

۹. پیامدهای نظری و عملی کثرت‌انگاری، جمع‌بندی - ۲۰ آبان

@farhadshafti

🔴 جلسه اول سلسله‌گفتارهای «قرآن و کثرت‌انگاری دینی» · آنلاین

قرآن و کثرت‌انگاری دینی

در سلسله‌گفتار «قرآن و کثرت‌انگاری دینی»، فرهاد شفتی به بررسی نسبت قرآن با تعدد ادیان و امکان برداشت‌های مختلف از حقیقت دینی می‌پردازد. این گفت‌وگوی زنده به پرسش‌هایی درباره انحصارگرایی، شمول‌گرایی و کثرت‌پذیری دینی اختصاص دارد.

🎙 ارائه دهنده: فرهاد شفتی
🗓 زمان: چهارشنبه ۲۵ شهریور ۱۴۰۵
⏰ ساعت: ۲۱:۰۰
🏢 برگزارکننده: موسسه فرهنگی صدانت
🎟 ورود: آزاد و رایگان

@news_sedanet
@farhadshafti

پرسشی و پاسخی: انگیزۀ عمل و اخلاق

- آیا می‌توان گفت که انجام عمل پسندیده برای گرفتن پاداش (و یا پرهیز از عمل ناپسند از بیم مجازات) فضیلت اخلاقی نیست؟

🍃 بله و خیر!
به نظرم مشکل است که در اینباره حکم مطلق بدهیم.

اول اینکه انسان موجود پیچیده‌ای است و در بسیاری موارد انگیزه‌های متعدد و در هم تنیده‌ و حتی در هم آمیخته‌ دارد، و نه تنها یک انگیزه.

دیگر اینکه طمع پاداش یا بیم‌ مجازات می‌توانند چاشنی عمل پسندیده باشند و مانند بخشی از یک نظام تربیت اخلاقی عمل کنند، به این معنی که انسان پس از مدتی که به آن عمل و پی‌آمدهای نیک آن خو‌‌ گرفت انگیزه‌اش به تدریج دگرگون شود و تنها از روی بیم و طمع نباشد. در این صورت شاید آن مرز دقیق بین انگیزه‌ها‌ چندان معنی نداشته باشد. (در تعلیم و تربیت و نیز در بسیاری از قوانین مدنی، پاداش و جزا از روش‌های بیدار کردن تدریجی انگیزۀ اخلاقی‌اند).

به نظرم سخن دقیق‌تر این است که به جای مطلق‌انگاری در اینباره به نسبت انگیزه‌ها و تعامل بین آنها بیندیشیم. به این معنی که بگوییم هر چه انگیزۀ انسان در انجام کار پسندیده کمتر‌ از روی بیم و‌طمع، و بیشتر از روی تعقل و خیرخواهی باشد، یا در سلوک به سوی انگیزه‌های عقلانی و خیرخواهانه باشد، فضیلت اخلاقی او بیشتر است.

گمانم این است که این تعبیر به واقعیت انسان و رفتار او نزدیک‌تر است.

#پرسش_پاسخ
@farhadshafti

.

«بزرگترین هنر، هنر گفت‌وگو است. آنانی که عاشق درخشیدن هستند به آن گوش نمی‌سپارند. حرف زدن، به راستی دوست داشتن است و دوست داشتن به راستی درخشیدن نیست، سوختن است.»(ص۵۷)

«به طرزی خستگی‌ناپذیر به کسی که در برابرت است، بیندیش، توجهی واقعی و عمیق معطوف او کن. لحظه‌ای هم از یاد نبر این مرد یا این زن که مخاطب تو است از جای دیگری می‌آید، اندیشه‌ها، سلیقه‌ها و کردارش در بستر تاریخی پر فراز و نشیب شکل گرفته و بسیار کسان و چیزها که به مخیله‌ات هم راه نمی‌یابند در ساختن او نقش داشته‌اند. پیوسته به یاد داشته باش این مرد یا این زن که نگاهش می‌کنی هیچ دِینی به تو ندارد، جزیی از دنیای تو نیست، به یاد داشته باش در دنیای تو هیچ کس پیدا نمی‌شود، حتی تو. همه‌ٔ اینها تمرینی ذهنی است که تفکر و تخیل را ورز می‌دهد، هرچند کمی دشوار است اما تو را به سوی لذتی بسیار ژرف می‌برد. این لذتی است: عشق ورزیدن به این مرد یا این زنی که در‌ برابر توست، عشق‌ ورزیدن به وجودی که رازی است، نه آن چیزی که در ظنّ توست، نه آن چیزی که تو را می‌ترساند، نه آن چیزی که به آن امید بسته‌ای. در انتظارش باش، جست‌وجویش کن، آن را ببین، عشق بورز به وجودی که رازی است.»(ص۸۵-۸۶)

«در نفرت جز آن‌که نفرت می‌ورزد کس دیگری پیدا نمی‌شود. برای این‌که کسی وجود داشته باشد به حضور دیگری نیازمند است. من با دیگری است که معنا می‌یابد و برای این‌که این دو وجود داشته باشند باید عشق یا دست‌کم انتظارش، امیدش، حسرتش یا وعده‌اش پا در میان بگذارد.»(ص۱۱۲)

«در هر جایی بهره‌ام را می‌یابم، هیچ برخوردی نیست که در نهایت برایم برکت‌زا نباشد، تنها به این شرط که از هیچ جهت خودم را برتر از آن کسی که در برابر قرار می‌گیرد، ندانم. حتی اگر او فردی احمق‌ یا وحشی باشد. این به معنی آن نیست که من "همه‌کس" را دوست دارم، بلکه بر عکس من "هر کس" را با عشقی خشن و از سر ضرورت جنگاورانه دوست می‌دارم.»(ص۱۰۶)

«لحظه‌هایی پیش می‌آید که دلم برای کسانی که دیگر در زندگی‌ام نیستند، حتی آنان که با من بیگانه‌اند یا دشمن، تنگ می‌شود. دلم می‌خواهد به یک‌یک‌شان بدون استثنا تلفن بزنم و بگویم: «دوستت دارم با همه‌ٔ خوب و بدهایت، با همه‌ٔ آنچه داری و شباهتی به من ندارد، دوستت دارم همان طور که هستی، زنده». واگر این کار را نمی‌کنم صرفاً به این خاطر است که می‌ترسم به نام دیوانه‌ای تمام عیار و مشنگ دستگیرم کنند و به تیمارستان بفرستند.»(ص۸۳)

تصویری از من کنار رادیاتور
کریستین بوبن
ترجمه منوچهر بشیری راد
نشر اجتماع

@sedigh_63

https://www.youtube.com/watch?v=_lrmtjkf1uY
هفدانگ: «آلبومی ارزشمند و ماندگار از سید خلیل عالی‌نژاد، اسطوره‌ی تنبورنوازی و یکی از بزرگ‌ترین چهره‌های موسیقی عرفانی و تنبور ایران، پس از ۲۵ سال منتشر شده است. این مجموعه شامل ۲۲ قطعه است...»

سلسله گفتارها

🍃 فهرست نشست‌های هم‌اندیشی (فصل دوم): تذکرة الاولیاء
 
مقصود از تمرکز بر تذکرة‌الاولیاء در این فصل نه مباحث عرفان نظری و اصطلاحات تصوف بود، و نه دانستن زندگی‌نامۀ مشایخ، و نه بار کردن مفاهیم مدرن زمانه بر سنت عرفان و تصوف. از نگاهی «متصل» به هستی شکافی میان زندگی روزمره در این زمانه و حکایات رهروان طریقت در این کتاب نیست. بر این مبنا مقصود در فصل دوم، (نه حتی یافتن کاربرد که) یافتن خود در این حکایات بود، که آب دریا را اگر نتوان کشید هم به قدر تشنگی باید چشید:
 
۱. خراب بادۀ لعل
ذکر جعفر صادق
خاکساری اصیل و غیراصیل

۲. حجابِ چهرۀ جان
ذکر اویس قرنی
«دنیا» و «ابدیت»، دوگانه یا یگانه؟
 
۳. طریقِ رندی و عشق
ذکر حسن بصری
نفاق با دیگران، نفاق با خود، قلب سلیم
 
۴. صفیرِ کنگرۀ عرش
ذکر مالک دینار
از سبک‌باری اخلاق‌مدار و غنی

۵. هم‌اندیشی و هم‌دلی در ایام جنگ
 
۶. درسِ نظر
ذکر حبیبِ عجمی
نفاق با خدا
 
 ۷. طبیبِ عشق
ذکر رابعه عدویه
نقدی به دوگانۀ عشق مجازی و عشق حقیقی، غوطه در خود، ارزش لذت‌های خُرد
 
۸. خوابت هست؟
ذکر فضیل عیاض
توبه، خود‌آینه‌گی و خودتازه‌گی
 
 ۹. هیچ مگویش، مبویش
 ذکر ابراهیم ادهم
از توهم معنویت تا ترنم معنویت، ظرافت‌های دین‌ورزی
 
۱۰. قال و‌مقال عالم
ذکر بشر حافی
مفهوم قلب (دل) و رهزن‎های آن در دنیای مدرن
 
۱۱. هم‌دلی، به کجای این شب تیره بیاویزم قبای ژندهٔ خود را؟
 
۱۲. هم‌دلی: مصیبت‌نامه
 
۱۳. گوهر مخزن اسرار
ذکر بایزید بسطامی (۱)
▫️هم‌سانی با خداوند
▫️هم‌سویی با هستی
▫️هم‌گنی در خود
 
۱۴. تخته‌‌بندِ تن
ذکر  بایزید بسطامی (۲)
قوام انسان به خداوند، دردِ وجودیِ انسان
 
 ۱۵. آنچه آغاز ندارد
خلاصۀ فصل دوم، دیدگاه «متصل» در برابر دیدگاه «منفصل» به هستی، و کلام آخر


🍃 دیگر سلسله گفتارهای پیشین:
 ▫️پادکست‌های نرسیده به درخت (۲۷ قسمت در دو فصل)
▫️قرآن و سه پرسش اساسی (در ۵ قسمت)
▫️هم‌اندیشی، فصل اول (در ۱۳ قسمت)

 
🍃 سلسله‌گفتارهای پیشِ رو، اگر فرصت و رخصتی باشد:
▫️سلسله‌گفتارهای کثرت‌انگاری دینی
▫️نشست هم‌اندیشی، فصل سوم: مناجات‌های پانزده‌گانه
▫️نشست هم‌اندیشی، فصل چهارم: در آستانهٔ قرآن

@farhadshafti

🍃در آخرین نشست هم‌اندیشی، فصل دوم، حکایت‌هایی از ابوالحسن خرقانی، جنید بغدادی، و ابوسعید ابوالخیر خواندیم و از دشواری مجاهدۀ اهل سلوک گفتیم.

فصل دوم را مرور کردیم. توضیح دادم که به گمانم تمام این فصل در این آیات قرآن خلاصه شده‌اند:
يَوْمَ لَا يَنفَعُ مَالٌۭ وَلَا بَنُونَ
إِلَّا مَنْ أَتَى ٱللَّهَ بِقَلْبٍۢ سَلِيمٍۢ
(شعراء: ۸۸، ۸۹)

در توضیح قلب سلیم به سه منش اشاره کردم که در نشست سیزدهم توضیح دادم:
▫️هم‌سانی با حقیقت مطلق (خداوند)
▫️هم‌سویی با هستی
▫️همگنی در خود

🍃 یادآوری کردم که مقصود از تمرکز بر تذکرة‌الاولیاء در این فصل نه مباحث عرفان نظری و اصطلاحات تصوف بود، و نه دانستن زندگی‌نامۀ مشایخ، و نه بار کردن مفاهیم مدرن زمانه بر سنت عرفان و تصوف. از دیدگاه «متصل» در برابر دیدگاه «منفصل» به هستی یاد کردم (که خود بحث جدایی را می‌طلبد) و توضیح دادم که بر مبنای دیدگاه متصل شکافی میان زندگی روزمره در این زمانه و آنچه از بزرگان طریق می‌خوانیم نمی‌بینم. بر این مبنا مقصود در فصل دوم (نه یافتن کاربرد این حکایات) که یافتن خود در این حکایات بود.

🍂 این فصل را با شعر و تنبور به پایان بردیم.

#هم‌اندیشی
@farhadshafti

متن برگزیده برای آخرین نشستِ فصل دوم هم‌اندیشی (امشب)