سروش وحی (شاهرخ مولایی)

با سلام

طبق برنامه
به توفیق خداوند
سلسله‌گفتارهای «قرآن و کثرت‌انگاری دینی» را چهارشنبه‌ هشتم مهرماه، (فردا شب) ساعت نُه به وقت ایران
با ارائه‌ی آقای دکتر فرهاد شفتی، به‌صورت آنلاین در گوگل‌میت برگزار خواهيم کرد.
نشانی:
https://meet.google.com/wgm-raok-vug

در این نشست
آقای دکتر شفتی، چیستی قرآن از منظر درون‌دینی را پاسخ خواهند داد.

از نگاه من،
این‌که قرآن را چگونه کتابی ببینیم، به عنوان یک بحث پایه، در بسیاری از مباحث قرآنی و دریافت‌های ما از قرآن - اگر نگویم در تمامی آنها - از جمله بحث کثرت‌انگاری بسیار تاثیرگذار است.

🍃الا بذکر الله تطمئن القلوب

پیشتر، در جریان نوشتاری کوتاه و مومنانه برای یک دوست، از آن جهت که گمان کردم تذکر و تسلایی برای دل اوست، و معنایی برای کاهش رنج‌های آدمیانی چون ماست..

وظیفه خود دانسته، بر اساس باورم برای او نوشتم:

لحظاتی در زندگی، گاه کوتاه و گاه بلند، بر انسان می‌گذرد که‌ سنگین‌تر از کوه‌هاست؛ تحمل آن سخت است و طاقت‌فرسا، و جان سالم از آن به در بردن، به نظر بعید و ناممکن می‌رسد؛

چنین لحظاتی، جزء لاینفک زندگی‌مان هستند!!

نه‌ برای‌ این که‌ افسرده‌ و اندوهگین‌ شویم، و نه برای این که مایوس و سرخورده گردیم..

بلکه برای‌ آن که‌ رشد کنیم و قوی‌تر شویم؛ برای آن که ریشه‌های وجودی‌مان در هستی عمیق‌تر شود و بخشی از آن شویم؛ برای این که زود حذف نشویم و خود را حذف نکنیم.

آنچه این باور را در ما تقویت می‌کند حکیمانه دیدن چالش‌های آکنده از خیر و شر هستی‌ای است، که پدید آورنده‌ی آن حقیقتی متصف به کمال مطلق است. چه که نگاهِ دینی و زیست مومنانه، همین حکیمانه دیدن چالش‌هاست

آن لحظات سنگین، نه تنها باید ما را به آن حقیقت مطلق متصل کند، بلکه باید ما را به سوی درک بیشتر حضور آن حقیقت مطلق، روانه کند.

آن لحظات سنگین همان لحظاتی هستند، که من آن را بخشی از ذکر می‌دانم.

ذکری که از نگاه من، همان روح قرآن کریم نیز هست؛

ذکری که ما را پیوسته به تزکیه (پاکی و بالندگی) می‌خواند...

با اندکی تصحیح


@srooshevahy

🍃مشکلِ متن محوری در فهمِ دین

مشکل اصلی در متن محوری است. متن محوری ادیان، آنها را غیر منعطف و بنیادگرا می‌کند. اگر متن یا متون گزاره‌های تاریخی، عمود و خیمه‌ی دین شود، امید به سازگاری آن با مصالح و مسائل‌ و عقاید جدید نیست. وقتی متون مقدس در کانون دینی قرار گیرد، در برابر هر گونه انعطاف می‌ایستد.

از همین روست که بنیادگرایی در میان ادیان نص‌گرا و متن محور بیشتر است تا در آیین‌ها و دین‌های مفهوم‌گرا مانند بودیسم؛ متن هر چه مقدس‌تر، آسمانی‌تر و الهی‌تر به نظر آید، عبور از ظاهر آن دشوارتر است و تفسیرهای نمادین از آن نامعقول‌تر؛

از این روست که متون مقدس ادیانِ دیگر کمتر در برابر تغییرات دین‌شناختی ایستادگی کردند، زیرا تلقی پیروان آنها با تلقی مسلمانان از وحی متفاوت است.

رضا بابایی
دیانت و عقلانیت
صفحه‌ی ۱۹ به بعد

@srooshevahy

🍃امر دینی چیست؟

امر دینی، نسبتی روشن و مستقیم و نزدیک با امر قدسی و یا امر متعالی، مبدا، معاد و معنویت دارد و بلکه بیش از یادآوری و احیای آن نیست.
(تو فقط یادآورنده‌ای.  غاشیه ۲۱)

امر دینی همان مشترکات همه‌ی ادیان و آیین‌های معنوی است. بخشی از متون دینی بازنمایی همان تاریخ و جغرافیای دین‌داری در عصر رسالت است و مشمول همه‌ی احکام زمان و مکان؛ تاریخ ادیان، مواجهه‌ی  امر دینی با عرف‌های خاص است. بنابراین همه‌ی ملاحظات عرفی باید در آن منظور گردد.

امر دینی بسیار شخصی است. چون معطوف به رشد و کمالات معنوی انسان است

امر دینی آن است که در آن نیت و قصد قربت شرط شده است و بدون آن معنا ندارد.

تناسب اندام دین با روزگاران مختلف در گرو نظر به روح دین است، نه انحصار نگاه و نظر به متون و نصوص تاریخ، دین را باید فراتر از متون و میراثِ منصوص و رخ‌دادهای تاریخی دانست.

رضا بابایی
دیانت و عقلانیت
صفحه‌ی ۱۹ به بعد

@srooshevahy

بازنشری دوباره👇

🍃متن دینی - امر دینی

استاد مرحوم، رضا بابایی،  در کتاب دیانت و عقلانیت، میان متن دینی و امر دینی تمایز می‌گذارد. او بر این باور است که هر آنچه در متون دینی اعم از قرآن و احادیث و روایات و آراء فقهاء و.. آمده است، امر دینی نیست.

ناگزیر او باید امر دینی را برای‌مان تعریف کند، که اگر متون دینی همان امر دینی نیست، پس چیست؟
در دو فرسته‌ی بعد ارجاعی به آخرین کتاب استاد، به نام دیانت و عقلانیت خواهم داد تا ببینیم امر دینی از نگاه او چیست و اینکه عدم توجه به تفاوت میان متن دینی و امر دینی چه تبعاتی در بر داشته است.

پیش از آن لازم می دانم که بگویم
توجه به تفاوت این دو مقوله، بیان دیگری است از آنچه پیوسته بدان پای فشردم و آن اینکه گفتمان اغلب قرآن بر اساس مخاطب مستقیم بوده است.

متون دینی مانند قرآن و احادیث و روایات و.. بیانگر تصویری از همان امر دینی هستند.
امر دینی در لباس زبان و فرهنگ و مناسبات اجتماعی و رفتاری مخاطب مستقیم خود جلوه‌گر شده و گزارشات متون دینی، تصویری از آن امر دینی را به ما می‌نمایاند.

استاد به ما می‌گوید، هر آنچه مشمول زمان و مکان می‌شود، امر دینی نیست، و امر دینی، امری مفهومی است؛ و زبان و فرهنگ و مناسبات مخاطبان و گیرندگان آن مفهوم است که تصویر و جلوه‌ای از آن مفهوم را در آن بستر زمانی و مکانی به نمایش می‌گذارد،

به تلقی من، این.گونه است که او شانه‌ی دین را از بارِ مسائل و مسئولیت‌های زمانه خالی می‌کند و این بار را بر دوشِ انسان‌های هر عصر و نسلی می‌اندازد و با این نگاه، فقط و فقط انسان مسئول است، و امر دینی تنها مسئولِ معنابخشی به کنش‌های او در پیش‌برندگی و انجام مسئولیت‌های اوست.

طولانی نکنم و به رسم امانت علمی، در دو فرسته‌ی بعدی، دو متن مختصر از کتاب دیانت و عقلانیت مرحوم استاد رضا بابایی خواهم آورد.

خدایش بیامرزد و در میان بندگان نیک خود جایش دهد

@srooshevahy

فایل صوتیِ تولیدشده با هوش مصنوعی در توضیح یادداشت‌های بالا:

چرا قرآن منحصراً کلام خداوند حکیم است؟

@QuranPazhoohi

🍃هنر همیشه بر حق بودن

شوپنهاور کتابی دارد به نام هنر همیشه بر حق بودن. این هنر شریف را عده ای در حد اعلا دارند. حکایت این گروه، حکایت تیراندازی است  که تیرش هر جا که می‌نشست، گرد آن خطی می‌کشید و می‌گفت هدف همینجا بود، سپس به شاعران و مداحان اجازت می‌فرمود که اندر مهارت او در تیر اندازی مدیحه‌سرایی کنند!!

📚یادداشت‌ها و گفتاره‌های خارج از نوبت/رضا بابایی

@srooshevahy

🍃بداهه

باید می‌مّردم اما
زل زدم به تاریکی

آن‌چه آمد آن‌چه شد
باید از من ویرانه‌ای می‌ساخت

من اینم یا که آدمی
روئین دلی دارد؟

یا توانی که بتواند
خرده‌ شکسته‌های دل را
پیش خود نگه دارد

نمیرد اما خیره
به تاریکی بدوزد نگاهش را به امید نور

شاید که
روزنی
نگاهی
مهری

ریزه‌های دل را به هم بچسباند

شاهرخ مولایی

@srooshevahy

🍃گزیده‌ای از کتاب دیانت و عقلانیت ۱

-- معرفی و مقدمه
-- امر دینی و نسبت آن با متون دینی

@srooshevahy

🍃صبح یعنی
تو بخندی دل من باز شود

پلک بگشایی
و از نو غزل آغاز شود

🍃صبح یعنی
که دلم گرم نگاهت باشد

آسمان ، عشق ، زمین با تو هم آواز شود

علی‌رضا یوسفی

@srooshevahy

فایل متنی پیاده شده‌ی نشست دوم قرآن و کثرت انگاری دینی
چهارشنبه دوم مهرماه ۱۴۰۵

@srooshevahy

فایل تصویری کم حجم نشست دوم قرآن و کثرت انگاری دینی
چهارشنبه دوم مهرماه ۱۴۰۵

@srooshevahy

فایل صوتی نشست دوم قرآن و کثرت انگاری دینی
چهارشنبه دوم مهرماه ۱۴۰۵

پیوند ویدیویی در یوتیوپ

https://youtu.be/9HHFFhupfyk?is=sLahME6RiqSVpOm-

@srooshevahy

🍃دیانت و عقلانیت

عنوان کتابی است از  مرحوم رضا بابایی

به توفیق خداوند
بنا دارم در فرصت‌های مقتضی، گزیده‌هایی از این کتاب را در قالب فایل‌های صوتی کوتاه با شما در میان بگذارم

معرفی ویکی‌پدیا از او

رضا بابایی (۱ خرداد ۱۳۴۳ در قزوین – ۱۸ فروردین ۱۳۹۹ در قم) 

نویسنده دین‌پژوه، مولوی شناس، منتقد ادبی و روشنفکر دینی بود. او تا پایان دبیرستان در قزوین تحصیل کرد و پس از آن برای ادامه‌ی تحصیل وارد حوزه شد و دروس حوزوی را تا سطوح عالی ادامه داد. وی بارها در جبهه‌های جنگ ایران و عراق حضور یافت. از سال ۱۳۷۰ تدریس فلسفه، متون عرفانی، ادبیات فارسی و عرب را در دانشگاه‌ها آغاز کرد. برگزاری بیش از سی دوره‌ی آموزش نویسندگی در قم، تهران و شهرهای دیگر بخشی از کارنامه‌ی علمی اوست. بابایی دارای ده‌ها کتاب و مقاله در زمینه‌های فرهنگی، ادبی و دین‌پژوهی بود. وی پس از یک دوره طولانی بیماری در سن ۵۶ سالگی بر اثر ابتلا به سرطان در قم درگذشت

برخی از آثار او

دیانت و عقلانیت
چنین گفت مهتاب
بهتر بنویسیم
پیوند جان و جانان
این پنج تن حکایت
خوبان
یادداشت‌ها و گفتاره‌های خارج از نوبت

@srooshevahy

🍃دوستت دارم

شیرین‌عبارتی است که هر کسی محتاج شنیدن آن است.

نیاز دارد و سزاوار است که کسی به او بگوید دوستت دارم، همین‌گونه که هستی؛

و وقتی آن را می‌شنود، خلوص و صداقتِ پسِ این کلام را با تمام وجود احساس کند.

هر کسی سزاوار است که با وجود تمام نقص‌ها و کاستی‌هایش، خالصانه از سوی کسی دوست داشته شود

@srooshevahy

🍃شعرخوانی

بانوی شعر و هنر جام
سرکار خانم
زینب جهانشیر

در مراسم یادبود معلم و شاعر زنده‌یاد عذرا قربانی

🍂حالا تمام تو میان دو چشم من جا مانده...😔

اگر بخشی از ابراز احساس، در شعرِ شاعر نمود دارد، بی‌تردید بخشی از آن به هنرِ قرائت آن بسته است.


@srooshevahy

🍃بداهه

دلم برای لحظه‌های عاشقی تنگ است
دلم از لحظه‌‌های عاشقی خالیست
زیر لب دلم تو را می‌خواند
دلم زیر لب تو را می‌خواهد

دعای دلم محتاج شنیده شدن است

تو را نرسیده می‌تپد از بودنت دلم
تو را ندیده می‌خواند از دلت دلم
بی‌هوای تو، نفس کشیدن چه دشوار است
بی صدای تو، ترانه هم بی‌معناست

دلم بدون لحظه‌های عاشقی مُرده‌ست

شاهرخ مولایی

@srooshevahy

با سلام

طبق برنامه
به توفیق خداوند
سلسله‌گفتارهای «قرآن و کثرت‌انگاری دینی» را چهارشنبه‌ یکم مهرماه، (فردا شب) ساعت نُه به وقت ایران
با ارائه‌ی آقای دکتر فرهاد شفتی، به‌صورت آنلاین در گوگل‌میت برگزار خواهيم کرد.
نشانی:
https://meet.google.com/wgm-raok-vug

در این نشست
آقای دکتر شفتی نگاهی نقادانه بر انحصارگرایی و شمول‌گرایی دینی از منظر کلام اسلامی و فلسفه‌ی دین خواهند شد.

در کلام اسلامی انحصارگرایی و شمول‌گرایی، با تکیه بر قرآن، سنت و مبانی اعتقادی اسلام نقد و ارزیابی می‌شود؛

و در فلسفه دین، انحصارگرایی و شمول‌گرایی با استدلال فلسفی و تحلیل مفاهیم بررسی و نقادی می‌شود؛

🍃با دلی آکنده از غم خندیدم

چنین قرائتی از دین، بی‌شک مغلوب این کشمکش است
در فرانسه، عکس این داستان تازه قانون شده بود و دین‌داران فریاد می‌زدند:
کجاست حقوق بشر!!!

@srooshevahy