نظرات متفاوت #میرزای_قمی و #مرتضی_جزایری در مورد #فقه و احکام آن - 1

« #ظواهر قرآن و #احکام مترتب بر آن لازم العمل نیستند .»

الف ) #میرزای_قمی 1

ایشان در #دو_موضوع بسیار مهم و حیاتی که اساس فقه بر آنها استوار است، نظرات خاص و متفاوتی بیان داشته که لزوم اطاعت از فقه را منتفی می کند، عدم لزوم عمل به ظواهر قرآن و عدم حجیت آن برای مخاطب غایب :

1️⃣ #عدم_لزوم_عمل به #ظواهر_قرآن

ظواهر قرآن واجب العمل نیستند، زیرا اگر قائل به حجیت ظواهر قرآنی باشیم، تالی فاسدی به دنبالش است که التزام به آن صحیح نمی باشد و آ ن اینست که یکی از ظواهر قرآ ن ، آیاتی است که از عمل به ظن نهی کرده است مانند آیه مبارکه: إن الظن لا یغنی من الحق شیئا (یونس 36 ) و امثال آن.
حال اگر عمل به ظواهر قرآن همچون ادله علمی واجب العمل باشد، این مستلزم آن است که به هیچیک از ظواهر قرآ ن به ملاحظه اینکه مفید ظن هستند نتوان عمل کرد، زیرا این آیات رسما عمل به ظن را نهی کرده است، در نتیجه از عمل به ظواهر قرآ ن ترک ظواهر قرآنی لازم می آید و این امر به ملاحظه اینکه مستلز م محا ل است، موجب آ ن شده که بگوییم: اساسا ظواهر واجب العمل نیست، به این معنا که #حجت نمی باشد. 2

2️⃣ #عدم_حجیت_ظواهر برای #مخاطب_غایب

میرزا در این باره معتقد است که #ظواهر قرآن از باب ظن خاص نسبت به کسانی که #مخاطب قرار گرفته و تفهیمشان مقصود متکلم بوده #حجت است و نسبت به غیر مشافهین و #غیرمخاطبین از باب ظن مطلق #حجت نیست.

عبارت #کتاب_قوانین در این باره چنین است:

المسلّم منه هو حجیۀ متفاهم المشافهین والمخاطبین... فحجیۀ متفاهم المتأخرین.. یحتاج الی دلیل آخر ..

او گفته است: در مذهب اصحاب معرو ف این است که آنچه وضع شده برا ی #خطا ب_مشافهه مانند: یاایهاالذین امنوا و یاایهاالناس و مانند آن، شامل #متأخرین از زمان خطاب نمی شود، ... ، ولی عده ای دیگر قائل هستند که خطاب شامل معدومین هم می شود.
ولی حق، #قول_اول است، چو ن خطاب معدوم، عقلا وشرعا قبیح است و این قول اشاعره، تحکّمی است که ناشی از عقاید آنان به قدیم بودن کلام نفسی است . 3


#زیرنویسها :

1- ( 151 ق – 1231ق ) از مشهورترین فقها و برترین اصولی قرن 12 و صاحب کتاب قوانین
2- نقل از فرائدالاصول 66/1
3- کتاب قوانین باب ثالث فی العموم و الخصوص

محمد صالحی 1/5/97


#قسمت_دوم : 👇
https://t.me/beshnofekrkon/1680

مطلب زیر نیز قابل توجه است 👇👇

آیا #شیوه_اجتمهادی_فقهای اسلام منطبق بر #شیوه_خداوند است ؟

https://t.me/beshnofekrkon/1171