دوکسا

🔹 هادی موحدی

🔹 دکتر حبیب الله بخشوده

سلام بهروز جان نوشته ی شما نوشته ای منقح و علمی بود.اشاره به موضوعی که در حال حاضر آفت قلم نو آمدگان است و می تواند ابزاری در جهت ترویج متون بی ریشه و کم عمق باشد.

بازی تازه ای که ابزارهای جدید به راه انداخته اند.تا از مایه ای که نیست،هستی بی وجود به جلوه و در پس رباتی تربیت شده ،کلمات در اندامواره ای بی مفصل شائبه ی دانایی را تلقین کنند.

هوش مصنوعی هیچ ناهوشیاری را هوشمند نمی سازد و پرده قلم های ناکوک را به شکل فالش به گوش هوشمندان طریق دانایی افشا می کند.به حساسیت شما در این مقطع زمانی متن زیبا و پربارتان را خواندم.به وجود تان افتخار می کنم و قلم تان را می ستایم.

🔹 دکتر محمود روشنی
سلام خدمت دوستان و همکاران گرامی؛ مقالات یا کتابی که با هوش مصنوعی نوشته شده باشند توسط یک نرم افزار قابل تشخیص هستند که این نرم افزار بزودی همانند iThenticate در دسترس پژوهشگران قرار می‌گیرد و دانشگاه ایلام هم انشالله این سامانه خریداری می‌کند.

🔹دکتر رحمت اعظمی

کسی حرف درستی در ارتباط با هوش مصنوعی و وضعیت شغلی آینده بیان کرده بود:

شرکتها برخی از ما را با هوش مصنوعی جایگزین میکنند، نه به این دلیل که هوش مصنوعی مانند ما خوب است، بلکه به این دلیل که میتواند چیزهای را که به اندازه کافی برای کسب درآمد خوب هستند را بسازد و بیرون دهد

🔹بهروز سپیدنامه

سلام بر آقای نوروزی عزیز

سؤالات قابل تأملی مطرح نمودید که باید به آن ها اندیشید

🔹هادی نوروزی

سپاس از پاسخ منطقی شما با این حال در مرز بین این نقطه عطف در عمل سردرگرمی ها بسیار است به نظر میاد بسیاری از مفاهیم زبانی در دنیای جدید ناکارامد باشند و نیاز به بازتعریف داشته باشند مثلا اصالت، تالیف، و....

تلاش برای یک اثر در توسعه فردی کاملا کارامد است اما اگر هدف گشایشی در مسائل باشد چه فرد و چه هوش مصنوعی تفاوتی ندارد و از طرفی اصالت خواننده هم باید در نظر گرفته شود البته بدیهاتی مثل صرف مقاله نوشتن یا ناتوانی در پیوستگی و فهم مطالب و مصادره و... صرفا با عنوان مطرح شدن را که مشخصا درست نیست

گرچه به درستی اشاره کردین باید به شاخص ها با پایند بود، اما کتابی عمیق و دقیق با هوش مصنوعی نوشته شده اشکالی هم دارد؟
هر چند در اثرهای هنری فرایند ذهنی مهم است. این فرایند در ارتباط با خالق اثر است نه مخاطب، اما اگر هوش مصنوعی بتواند موسیقی، خط، و.... فوق العاده ای بسازد به نظر مشکلی ندارد. مرز بین مشاوره و دیگر کارکردها هوش مصنوعی عملا قابل تفکیک نیست

علاوه بر این استعدادها متفاوت اند، فردی ممکن است بسیار تحلیگر اما عملا ناتوان در نوشتن یا صحبت و.... حالا با کمک ابزار این نقاط را پوشش میدهد. در اینده نیز ممکن است کلا کار تحصیل و تلاش به معنی امروز از بین برود و یک تراشه الکترونی همه این کارها را انجام دهد.

البته این موضوع یک مثال از یک سوال کلی هست به این صورت که به نظر می‌رسد بخشی زیادی از لذت ما از خلق یک اثر، به این خاطر است که آن اثر به ما نسبت داده می‌شود. آیا ممکن است این حس خوشایند، بیشتر از آن‌که ناشی از خودِ اثر باشد، نتیجه‌ی نوعی نیاز ذهنی به داشتن هویتی مشخص باشد(مشخصا این جمله بار ارزشی ندارد تکامل مغز در همین جهت بوده)؟

اگر روزی این وابستگی ذهنی به «مالکیت فکری» یا «نسبت داشتن» کم‌رنگ شود، آیا نگاه ما به خود، معنا، و جهان تغییر نخواهد کرد؟

شاید امروز، بیش از هر زمان دیگری، در نقطه‌ای ایستاده‌ایم که لازم است با دقت بیشتری به این پرسش بیندیشیم، به‌ویژه وقتی می‌دانیم مغز ما بیش از آن‌که برای حقیقت‌جویی طراحی شده باشد، برای بقا ساخته شده است.

🔹دکتر احمد ملا بهرامی

دکترجان من در این چند نکته‌ای که فرمودید کاملاً با شما هم نظرم که چه بسا برخی اشخاص ممکن است توانمندی‌ها و آثار تماماً تولید شده توسط هوشی مصنوعی را به ناتوانی‌های خود ضمیمه کنند و احیاناً بهره‌مندی‌هایی هم نصیب‌شان گردد.
ولی واقعیت این است که چالشی بزرگ در مواجهه با بکارگیری توانایی‌های هوش مصنوعی، که روز به روز هم غنی‌تر، دقیق‌تر، ارزان‌تر و ... می‌شود، در راه است! تقریباً در تمام زمینه‌ها این چالش بروز خواهد کرد و سنتی‌ها قوانینی خودپسند وضع خواهند کرد تا حریم‌شان را در امان بدارند! همچنین امیدوارم ذهن و فکر خلاق بشر همچنان به تولید آثار بی‌بدیل و اصیل در حوزه‌های مختلف ادامه دهد.

ولی آنچه که مسلم است و چه خوشمان بیاید و چه خوشمان نیاید، این است که انجام امور بصورت سنتیِ پر هزینه و گاهاً آلوده به نقص‌های ناپیدا، در سال‌های پیش‌رو به حاشیه خواهند روند. به عنوان نمونه، معلم‌های توانمندِ بدون نقصِ همیشه در دسترسِ کم هزینه AI، آینده آموزش را کاملاً دگرگون خواهند کرد و آموزش‌های پُر نقصِ طولانیِ پُر هزینه را به چالش خواهند کشید!
امیدوارم اخلاق، که لازمه‌ی یک زندگی سالم و با طراوت است آسیب جدی نبیند.

🔹 بهروز سپیدنامه

سلام بر دکتر سلیمان بیگی ، دکتر ملابهرامی و آقای نوروزی عزیز و بزرگوار

ممنونم از التفاتی که به متن داشتید

بنده با استفاده از تکنولوژی هیچ مخالفتی ندارم ، اتفاقاً «گی روشه» در کتاب «تغییرات اجتماعی» اذعان کرده که «تکنولوژی» یکی از عوامل مهم تغییرات اجتماعی است. مخالفت با تکنولوژی حکایت اصرار بر شخم زدن با خیش و مقاومت در برابر تراکتور است. تکنولوژی پیشران توسعه در تمام ابعاد آن به شمار می رود (البته با صرف نظر از دیالکتیک روشنگری به مفهوم آدرنویی و هورکهایمری آن و عقلانیت ابزاری به مفهوم وبری و از خودبیگانگی به مفهوم مارکسی آن).

بحث بنده، بحث اصالت اثر و شنیده شدن صدای مؤلف در هیاهوی مطالب اقتباسی است. مطالبی که فرد هیچ تلاشی برای آن ها نکرده و فقط با درخواست از هوش مصنوعی تدوین نموده اما اسم خود را بالای آن به عنوان جامعه شناس، روان شناس ، اقتصاددان و ... گذاشته است. چنین عملی توهین صریح به مخاطب است.

فرد می تواند هوش مصنوعی را به عنوان مشاوری امین (با ضریب خطا) برای خود در نظر گرفته و از توان آن برای مشخص شدن مسیر، انتخاب کوتاه ترین و مطمئن ترین راه ها، معرفی منابع، آشنایی با ایده های جدید و .... بهره گیرد نه این که هوش مصنوعی، میرزا بنویس او شود.

همان گونه که می دانیم یکی از شاخص های اعتباریابی متون ، ارجاعات درون متنی و کتابنامه است . ما در ارجاع نویسی حق نداریم مطالب دیگران را به نام خودمان مصادره کنیم. یعنی اگر بنده به مقاله ای از فراستخواه (1399) مراجعه کردم و ایشان به فاضلی (1398) ارجاع داده باشند بنده در متن خود اجازه ندارم بنویسم (فاضلی، 1398) مگر این که به منبع فاضلی مراجعه کرده باشم لذا شیوه درست ارجاع چنین خواهد بود (فاضلی، 1398 به نقل از فراستخواه، 1399)

وقتی که شاخص وجود دارد چگونه می توان به نام هوش مصنوعی آن ها را دور زد. آیا اگر یکی از همکاران کتابی را با کمک هوش مصنوعی تدوین کرد هیئت ممیزه از او خواهد پذیرفت؟

پس سخن در خصوص اصالت اثر است. به نظر شما آیا قطعه ای نستعلق که «استاد غلامحسین امیرخانی» آفریده با همان قطعه که با نرم افزارهای خوشنویسی تهیه شده برابرند؟
این نرم افزار می تواند بسیاری از نیازهای ما را در نوشتن اطلاعیه ها، آگاهی های ترحیم و پوسترها مرتفع کند اما کسی حق ندارد امضای خود را پای خطی که توسط این نرم افزار تهیه شده بگذارد و آن را مصادره به مطلوب کند. ضمناً ارزش تابلویی که استاد امیرخانی خلق کرده قابل قیاس با مورد یاد شده نیست.

مارکس در مفهوم هنرمندانۀ کار اعتقاد دارد: بدترین معمار، از بهترین زنبور عسل برتر است زیرا پیش تر از آن که بنای خود را بسازد، آن را در ذهن خود ساخته است.

🔹 هادی نوروزی

با سلام و احترام به دیدگاه‌های ارزشمند و تحلیل‌های دقیق حضرت‌عالی، یک پرسش پیش می اید

آیا اگر تکنولوژی—و به‌ویژه هوش مصنوعی—بتواند موجب ارتقای کیفیت نوشتار و یاری‌رسان افراد در بیان دقیق‌تر مفاهیم علمی و تحلیلی شود، باید آن را امری ناپسند و قابل نقد دانست؟

اگر محتوای یک متن، از نظر مضمون، ساختار و استدلال، قوی و مبتنی بر دانش و تحلیل باشد، آیا نویسنده آن—یا ابزار مورد استفاده‌اش—اهمیتی بنیادین دارد؟

آیا آنچه در نوشتار اهمیت دارد، بیش از هر چیز، خودِ مفاهیم و پیام‌های منتقل‌شده هست؟یا لزوماً روش تولید یا ابزارهای به‌کاررفته؟
و در نهایت، از نگاه شما چه آسیب‌ها یا چالش‌هایی در اتکای بیش از حد به این فناوری‌ها برای تولید نوشتار وجود دارد که باید به آن‌ها توجه داشت؟

🔹 دکتر احمد ملا بهرامی
با تشکر از دکتر سپیدنامه عزیز جهت به اشتراک گذاشتن این متن ارزشمند، باید توجه داشت که هوش مصنوعی، این رفیق نو ظهور، را نباید رقیب دانست بلکه بایستی بعنوان ابزاری کارا، قدرتمند، کم نقص، سریع و یادگیرنده‌ای در نظر گرفت که بخوبی در حال یاد دادن هم است. آنچه بصورت سنتی سالیان سال بایستی شاگردی کرد و آموخت را، این رفیق نو ظهور گاهی در کسری از ثانیه آموزش می‌بینید و بدرستی عملکرد آنرا نیز ارائه می‌دهد! اگر دیتای اولیه، Training data، یعنی دیتای آموزش دهنده هوش مصنوعی ناب باشد، قطعاً عملکرد و خروجی آن نیز ناب بلکه ناب‌تر خواهد بود. از اینرو، به نظر من بیشترین خطر و یا به عبارت دقیق شَر هوش مصنوعی آنجا خواهد بود که Training data آن جعلی، دستکاری شده و آلوده باشد. البته ممکن است گاهی حتی این شر را هم با خود هوش مصنوعی ناب، تشخیص داد و تصحیح کرد.

دوستان و همکاران خوبم، به نظرم بهتر است از هوش مصنوعی بعنوان یک دستیار مطمئن استفاده کرد و حاصل جمع کارایی و اثربخشی، یعنی بهره‌وری، را بالا برد. باید امور را در حالت بهینه آن درک و انجام داد. منطقاً نباید با دنیای در حال دگرگون شدن و ابزارهای نوین آن قهر کرد و یا از آن فاصله گرفت!

🔹 دکتر احمد ملا بهرامی

🔹 دکتر محمد سلیمان بیگی

سلام و احترام

من یادم میاد روزی روزگاری در دانشگاه ها بسیاری از اساتید قدیمی با ثبت نمرات در سامانه ها و یا استفاده از آموزش الکترونیک و بسیاری از تکنولوژی ها دیگر مخالفت می کردند و اعتقاد به روشهای سنتی داشتند اما با گذشت زمان که کارکرد تکنولوژی دیده شد دیدگاه ها هم عوض شد و الان دارند مثل دیگران استفاده می کنند.

هنوز زود است که این تکنولوژی نوظهور و خام را داوری کنیم ولی بدون شک مهارت استفاده از تکنولوژی یک مزیت است.
شنیده ام که در بعضی از کشورهای پیشرفته هوش مصنوعی معلم شده است و مشاور استاد راهنما شده است.
دوستان ما در دانشگاه ایلام دارند یکی از پروژه های بزرگ هوش مصنوعی کشور جهت دستیاری استانداران می نویسند. انشاءالله در آینده از آن عزیزان خواهش خواهم کرد که بخشی از کار و هدف خود را به سمع و نظر دوستان برسانند.👏👏👏


استفاده صحیح از هوش مصنوعی به یک مهارت و توانایی تبدیل خواهد شد هر چند انسان جایگاه مادر و اصلی خود را هرگز از دست نخواهد داد.

در حال حاضر تولید مقاله و محتوی با کمک هوش مصنوعی تخلف محسوب می شود ولی به نظرم در آینده این نگاه عوض خواهد شد و خودش را بر جامعه مصرف کننده تحمیل خواهد کرد.

🔹 دکتر محمد سلیمان بیگی

🔹دکتر زهرا رضایی نسب

متاسفانه هوش مصنوعی معضلی شده برای برخی از رشته های تحلیلی و رشته هایی که ماهیت شان تفکر انتقادی است

🔸بهروز سپیدنامه

درست می فرمایید خانم دکتر
رشتۀ تحلیلی و انتقادی جامعه شناسی نیز از این آسیب مصون نمانده است.

🔹دکتر محمد نقدی

تحلیل خوبی بود؛ در تایید این نوشته، لازم تاکید است که با تمام توان و قدرت خارق العاده «هوش مصنوعی» در کمک به پیشرفت علم و گسترش دانش، هیچ وقت جایگزین تفکر، قریحه و طبع اصیل انسان ها، دانشمندان، محققان، شاعران، نویسندگان و ... نخواهد شد

البته اینکه در سطح کلان، وزارت و دانشگاه ها برنامه ریزی شود که با سهل انگاری و عدم نظارت صحیح، تولیدات هوش مصنوعی جایگزین فکر و تحقیق و کارهای اصیل نشود، مقوله مهمی است. متأسفانه قوانین، مقررات و آیین نامه ها خاص مربوط به نهاد علم در ایران و رویه مقاله نویسی و افزایش تعداد تولیدات، عده ای را نیز به سمت سواستفاده از این امکان پیشرو ، در کنار نبود نظارت و قواعد دقیق، سوق خواهد داد. از طرفی دیگر، سطحی و بیهوده بودن بسیاری از تحقیقات، پروژه ها و تولیدات مان را نیز نشان خواهد داد!😁

🔹دکتر مسعود بانقلانی

با سلام،

ضمن تشکر از جناب آقای دکتر سپیدنامه بابت به اشتراک گذاشتن این تحلیل مهم، لازم می‌دانم نکته‌ای را در تکمیل آن بیان کنم. بی‌تردید، بسیاری از متون اصیل نظیر شعر، ادبیات عرفانی، خاطره‌نویسی‌های زیسته و تحلیل‌های عمیق فلسفی یا هنری، به سادگی قابل جایگزینی با هوش مصنوعی نیستند. اما اگر متنی با یک مدل زبانی تولید شد و از سوی مخاطبان پذیرفته شد یا حتی جای متن انسانی را گرفت، به این معناست که آن متن انسانی از ابتدا در سطحی نبوده که نیازمند حضور یگانه‌ خلاقیت انسانی باشد. در چنین شرایطی، به‌جای گله از پیشرفت فناوری، باید سطح نوشتار، تحلیل و خلاقیت خود را ارتقاء دهیم، وگرنه در آینده‌ای نه‌چندان دور، جایی برای اعتراض به این جایگزینی باقی نخواهد ماند

شاید از همین حالا باید پذیرفت که هنر نویسندگی در عصر جدید، در کنار اصالت قلم، به مهارت در طراحی و ارائه "پرامپت"‌های دقیق و الهام‌بخش برای هوش مصنوعی نیز گره خورده است.

🔹نازنین همتی

درود

استاد سپیدنامه در کمال ظرافت و با نگاهی موشکافانه، پدیده‌ای را به تصویر کشیده‌اند که این روزها به‌وضوح در فضای فکری و مجازی کشور شاهد آن هستیم

حضور ناگهانی کسانی که نه سابقه‌ای در اندیشه‌ورزی دارند و نه تجربه‌ای در نوشتن و سخن گفتن، اما امروز در قامت تحلیل‌گر و نظریه‌پرداز، متن‌هایی ساختارمند منتشر می‌کنند.

چه خوب اشاره شد به کسانی که تا دیروز در محافل و مجالس از معرفی خود نیز عاجز بودند و لکنت گفتار، ضعف اندیشه و محدودیت واژگان در سخنان‌شان هویدا بود، اما امروز ناگهان قلم‌زنانی زبردست شده‌اند.

هوش مصنوعی، بی‌تردید ابزاری نیرومند و تحول‌آفرین است، اما آنچه موجب نگرانی‌ست، نه ابزار، بلکه فقدان صداقت علمی و وانمودن حاصل مونتاژ و الگوریتم به عنوان جوشش فکری و تأمل عمیق انسانی‌ست.

جالب آن‌که بسیاری از همین افراد که امروز با ژست تحلیل‌گری، متن‌های اصطلاحاً علمی و پخته منتشر می‌کنند تا همین دیروز برای نوشتن ساده‌ترین متن سخنرانی‌های خود، دست به دامن دیگران می‌شدند(😉) و برای یافتن چند واژه‌ی مناسب، بارها و بارها از دوستان و اطرافیان کمک می‌خواستند. نگاهی به سابقه‌ سخنرانی‌هایشان نیز نشان می‌دهد که نه تنها هیچ اثر شاخصی در بیان یا ارائه‌ی محتوا ندارند، بلکه اغلب حتی در بیان یک جمله‌‌ منسجم و دقیق، با واژگان درست و سنجیده، ناتوان بوده‌اند.

و همان‌طور که استاد با نقل حکایت ملک‌الشعرای بهار به‌خوبی نشان داد، اصالت و توان فکری در میدان آزمون و بداهه‌گویی و حضور زنده روشن می‌شود، نه در نوشته‌هایی که به‌راحتی می‌توان آن‌ها را با چند دستور به دست آورد.

این روزها، شاید بیش از هر زمان، نیازمند همان محک تجربه‌ایم که سیه‌روی شود هر که در او غش باشد.
@AllisData