🔴جام جهانی، جوادی آملی،‌ حمیدرضا صدر و...

1⃣ خب جام جهانی شروع شده و هیجانات در دنیا و در کشور ما به مرز انفجار نزدیک میشود. بهترین شاهکارهای رسانه ای ایران توسط عادل فردوسی پور و باسرمایه گذاری اسپانسرها در حال رقم خوردن است. کشورهای ضعیف با بازیکنان قوی مثل اروگوئه و مصر که امروز بازی دارند، بی نهایت از دیده شدن در رسانه هایی با مخاطبان میلیاردی، احساس شخصیت و هویت میکنند.
مدیای ورزشی در جام جهانی، مراکش و پاناما را در عرض آلمان و روسیه ای نشان میدهد که GDP آنها صدها برابر اختلاف دارد. آنها تقریبا در یک سطح دیده میشوند و آمریکا و چین که در جام جهانی نیستند در یک سطح پایین تر.
این موضوعی است که به نظر من وجه مثبت جام جهانی (که غالبا خلاف جهت ارزشهای سرمایه داری حرکت میکند)،‌ در مقابل جام باشگاه هاست.
من جام جهانی 2010 یک مقاله ای در این مورد نوشته بودم و اخیرا هم دیدم حمیدرضا صدر –فیلسوف و تاریخ نگار فوتبال!- در یک مقاله نسبتا مشابه، جام باشگاه ها را با جام جهانی مقایسه کرده است:
yon.ir/zg4cP

من هم با او موافقم که الان تیم های ملی با فاصله زیادی پشت باشگاه ها قرار گرفته اند. و این در جهانی که ارزش های سرمایه داری بر ارزشهای دیگر تقدم دارد، طبیعی است. به خاطر همین باشگاه رئال مادرید با بی اعتنایی کامل به جام جهانی و تیم ملی کشورش، شب افتتاحیه جام جهانی، باعث میشود مربی اسپانیا اخراج شود و بعد هم کنفرانس خبری خود را درست در ساعت افتتاحیه برگزار میکند!
 

2⃣  وقتی مهجوریت و جای خالی فلسفه اسلامی را در گفتگوهای فلسفی در غرب می بینم، بسیار افسوس میخورم. البته این موضوع الان نیست ولی نقدی است که به برخی بزرگان مثل آیت الله جوادی آملی واقعا وارد است. در حالی که علامه طباطبایی و شهید مطهری در روزگاری که رسانه مثل الان دسترسی به کتب و اندیشه های غرب را ساده نکرده بود، به هرطریقی سعی میکردند خودشان را نسبت به تحولات فلسفی جهان به روز نگه دارند و کمابیش هم موفق بودند، آیت الله جوادی آملی با این موضوعات واقعا بیگانه است و تلاشی هم برای مطالعه آنها ندارد.
وقتی فلسفه اسلامی به موضوعات فلسفی غرب نپردازد به طریق اولی به موضوعات عینی و ملموس زندگی روزمره هم نمی پردازد. این ضعف ما را لاتور هم متوجه شد. اما..
در جریان سفر سال گذشته برونور لاتور(یکی از مهمترین اندیشمندان فلسفه و جامعه شناسی علم حال حاضر جهان)ِ به ایران،‌ یک دیداری هم با آًقای جوادی آملی داشت. در آنجا لاتور به موضوعی اشاره کرد که نشان از ذکاوت و درک او از شرایط علم و فلسفه در ایران داشت. او با یک لحن انتقادی گفت در حالی که مسائلی مثل #محیط_زیست، انسان و آینده زمین را تهدید میکند، در اندیشه فلسفی شما این موضوعات هیچ جایگاهی ندارد.
آقای جوادی میتوانست در جواب و در یک موضع تدافعی به کتاب مفاتیح الحیات خود اشاره کند و بگوید اتفاقا روی این موضوع  نه از جهت فلسفی که از جهت فقهی کار کرده ام.
اما این کار را نکرد و در یک حرکت بسیار هوشمندانه تر گفت: «مساله محیط زیست در مقابل مساله امروز مردم یمن، مثل سرماخوردگی در مقابل سرطان است»


3⃣ من امروز که تب هیجانات قبل از بازی ایران و مراکش به اوج خودش رسیده و البته در آن سو در #یمن، به خاطر حمله عربستان و امارات برای تصاحب بندر الحدیده، ارسال غذا و دارو به یمن تقریبا ناممکن شده، ناخودآگاه یاد این جمله آقای جوادی افتادم.
باز چند سال پیش در مجله مهاجر مقاله ای نوشته بودم با عنوان «فوتبال، افیون توده ها» که در آن به این موضوع پرداخته بودم که چطور یک نوع تفکر فلسفی خاص میتواند رسانه، ورزش و تفریح را به ابزارهایی برای غفلت از رنج های آدمی و احساس همدردی با مردم دیگر تبدیل کند.

به خاطر همین وقتی دیروز مزدک میرزایی در بازی عربستان و روسیه به جنگ آنها در سوریه اشاره کرد و بعضی رسانه ها خرده گرفتند که فوتبال جای اتحاد و همدلی است نه یادآوری جنگ های سیاسی، من فکر میکردم که فوتبال وقتی میتواند جای اتحاد و همدلی واقعی باشد که رنج های بشریت را حل کند، نه اینکه روی آنها سرپوشی از غفلت و هیجان رسانه ای بگذارد که دیده نشوند...

https://pasteboard.co/Hq0Cf5I.jpg