هگل: با شاهنشاهی ایران، تاریخ پیوسته جهان آغاز می‌شود
گئورگ ویلهلم فریدریش هگل (۱۷۷۰–۱۸۳۱)، فیلسوف نامدار آلمانی، در کتاب درس‌گفتارهایی درباره فلسفه تاریخ، در بخش «جهان شرقی»، ذیل عنوان «ایران»، عبارتی مهم درباره جایگاه ایران در تاریخ جهان دارد. او می‌نویسد:
«با شاهنشاهی ایران است که ما برای نخستین بار وارد پیوستگی تاریخ می‌شویم. ایرانیان نخستین قوم تاریخی‌اند؛ ایران نخستین شاهنشاهی است که سپری شده است.»
متن اصلی آلمانی چنین است:
Mit dem persischen Reiche treten wir erst in den Zusammenhang der Geschichte. Die Perser sind das erste geschichtliche Volk, Persien ist das erste Reich, das vergangen ist.
هگل در ادامه توضیح می‌دهد که «اصل تکامل» با تاریخ ایران آغاز می‌شود و از این جهت، تاریخ ایران را «آغاز حقیقی تاریخ جهانی» می‌داند.
مقصود هگل این نیست که پیش از هخامنشیان، تمدن یا تاریخ وجود نداشته است. او تمدن‌های چین و هند را نیز بررسی می‌کند، اما معتقد است که با شاهنشاهی ایران، تاریخ وارد مرحله‌ای از حرکت، دگرگونی و ارتباط میان اقوام و سرزمین‌های مختلف می‌شود. در واقع، ایران در دستگاه فلسفی هگل جایگاهی اساسی در آغاز تاریخ جهانی دارد.
هگل همچنین به آیین زرتشت و مفهوم «نور» در اندیشه ایرانی اهمیت می‌دهد و آن را با ظهور مرحله‌ای تازه از آگاهی و آزادی پیوند می‌زند.
البته این داوری بخشی از فلسفه تاریخ هگل است و نباید آن را حقیقتی قطعی و مورد اتفاق همه مورخان امروز دانست.
نکته مهم در ترجمه این عبارت آن است که واژه آلمانی Volk به معنای «قوم» یا «مردم» است و ترجمه آن به «ملت»، به معنای امروزی دولت‌ـ‌ملت، چندان دقیق نیست. همچنین تعبیر Zusammenhang der Geschichte را بهتر است «پیوستگی تاریخ» ترجمه کنیم.
منبع:
G. W. F. Hegel, Vorlesungen über die Philosophie der Geschichte، بخش «Die orientalische Welt»، قسمت «Persien».
ترجمه انگلیسی: The Philosophy of History، ترجمه John Sibree، صص. ۱۷۳–۱۷۴.
متن آلمانی:
https://www.projekt-gutenberg.org/hegel/geschich/geschich.html


https://t.me/UT_Central_Library