Статкевіч: Сёння ў турму на 10 гадоў можна патрапіць ужо за адзін лайк альбо рэпост. "Садзяць" цэлымі сем’ямі. Але гэтыя жудасныя рэпрэсіі існуюць толькі таму, што рэжым баіцца новых пратэстаў. Людзі яшчэ больш ненавідзяць дыктатара, і ён гэта адчувае. Думаю, па начах Лукашэнка спіць горш, чым я.
Статкевіч: Калі адбудуцца масавыя пратэсты, яны ўжо не будуць такімі мірнымі, як у 2020 годзе, калі пратэстоўцы нават прыбіралі за сабой смецце.
ZEIT: Цяпер любая, нават самая невялікая форма супраціву стала немагчымай. Што можа змяніць такі чалавек, як вы — ветеран беларускага апазіцыйнага руху?
Статкевіч: Сёння ў Беларусі любая форма самаарганізацыі небяспечная. Але надзею мне даюць удзячнасць, надзея і салідарнасць, якія людзі зноў і зноў выказваюць мне. Можна я раскажу вам адну гісторыю?
ZEIT: Вядома!
Статкевіч: Нядаўна мы з жонкай былі на «Ночы музеяў» у Мінску. У адным з залаў граў саксафаніст. Мы спыніліся і сталі слухаць. Калі канцэрт скончыўся, мы павярнуліся — і раптам убачылі за сабой натоўп людзей. Яны апладзіравалі. Тады мы зразумелі, што людзі апладзіравалі не музыканту (Ён на імгненне з цяжкасцю стрымлівае эмоцыі), а нам. Нават такія маленькія жэсты салідарнасці могуць быць вельмі небяспечнымі. Я трывожуся за гэтых людзей.
ZEIT: Як Еўропе варта ставіцца да Аляксандра Лукашэнкі? Ізаляваць яго і ўводзіць санкцыі, як гэта робіць ЕС, альбо лепш шукаць дыялог, як ЗША?
Статкевіч: Захад занадта доўга дазваляў Лукашэнку сябе падманваць. Думаю, Еўрапейскі саюз, нарэшце, выпрацаваў рацыянальную палітыку ў адносінах да Лукашэнкі.
ZEIT: Вядомыя апазіцыянеры, такія, як Марыя Калеснікава, папярэджваюць, што сваёй палітыкай ізаляцыі ЕС можа падштурхнуць Беларусь у абдымкі Пуціна. Вы, ўсё ж, лічыце палітыку ізаляцыі правільнай?
Статкевіч: Гэтую старую казку пра жаданне Лукашэнкі вырвацца з абдымкаў Пуціна Захаду расказвалі шмат гадоў. Як могуць сіямскія блізняты адарвацца адзін ад аднаго? Але, адначасова, я супраць ізаляцыі беларускага насельніцтва. Людзі павінны мець магчымасць бачыць нешта, акрамя Беларусі і Расіі, і наведваць сваіх сваякоў у ЕС.
ZEIT: А санкцыйная палітыка?
Статкевіч: Думаю, гэта пытанне да майго хатняга юрыста. Марына, колькі цяпер даюць за заклік да санкцый? (смяецца)
ZEIT: Вы выглядаеце спакойным і упэўненым. Вам не страшна, што яшчэ можа адбыцца?
Статкевіч: Я ўжо даўно раблю ўсё магчымае для свабоды сваёй краіны. Дзеля гэтага я ўжо шмат чым ахвяраваў і не збіраюся спыняцца на паўшляху. Я мог памерці ўжо столькі разоў. Але сёння я магу глядзець у акно і бачыць дрэвы, неба, якія я не меў магчымасці бачыць гадамі. І я разам з каханай жанчынай. Кожны дзень для мяне — падарунак.