چیزی که از ۸۰۱ توانستم بخوانم، چو منصور از نبود. چو منصوران یا چو منصور آن بود!
و آن خط ریزی که مصراع پایانی را که خط زده و بالای آن «که با این درد اگر در بند درمانند درمانند» نوشته را دستخط کاتب ندانستم. دستخط کسی دانستم که حاشیه‌های نسخه به دست او نگاشته شده.
و این بیت:
دواء درد عاشق را کسی کو سهل پندارد
ز فکر آنان که در تدبیر درمانند درمانند
در این نسخه هست.
به‌گمان من، متن اصلی ترتیب نسخه ۸۰۱ درست است و قلم‌خورد و حاشیه که عکس آن را در بالای صفحه‌ی کتابم آوردم، روایت دیگری است که کاتبی دیگر افزوده.

این که این بیت در تصحیح‌ها و نسخه‌های دیگر الحاقی پنداشته شده، شاید ناشی ازاین سوء تفاهم است که «کو» در «کسی کو سهل پندارد» را مخفف «که او» دانسته‌اند و نحو جمله را نادرست پنداشته‌اند. همان‌طور که دکتر حمیدیان نیز آن را تخطئه کرده و گفته مصراع اول شرط دارد و مصراع دوم می‌بایست جزای شرط داشته باشد و ندارد.
حال آن که به باور من، کو مخفف که او نیست.
کسی کو سهل پندارد؟ کجاست کسی که دوای درد عاشق را سهل بپندارد؟ کو؟ دوای درد عاشق را هرگز نباید سهل پنداشت. آنان که در تدبیر درمان اند، در می‌مانند.

سهیل قاسمی

@Setiq