غزل از روی نسخه ۸۰۱:
نُکته‌ئی دلکَش بگویم: خالِ آن مَه‌رو ببین!
عَقل و جان را بسته‌یِ زنجیرِ آن گیسو ببین!
عیْبِ دل کردم که: وحشی‌وضع و صحرائی مباش!
گفت: چشمِ شیر مَست ۱ و قنجِ ۲ آن آهو ببین!
حلقه‌یِ زلف‌اش تماشاخانه‌یِ بادِ صباست
جانِ صد صاحب‌دل آنجا بسته‌یِ هر مو ببین
عابدانِ آفتاب از دلبرِ ما غافل اند!
ای ملامت‌گر! خدا را! مَه ببین و رو ببین
زلفِ دل‌دُزدَش، صبا را بند در گردن بِبُرد ۳
با هواخواهانِ رهَ‌روْ حیلَتِ هِندو ببین!
حافظ ار در گوشه‌یِ محراب می‌نالد، خطا ست
ای ملامت‌گر! خدا را آن خمِ ابرو ببین
از مُرادِ شاه منصور، ای فلک! سَر بَر مَتاب!
تیزیِ شمشیر بنگر! قوّتِ بازو ببین! ۴
این بیت‌ها هم در نسخه‌های دیگر آمده که شاید خود غزلی مستقل باشند:
نافه را خونین جگر از حسرتِ آن مو ببین!
می‌زنَد جوش آفتاب از غیْرتِ آن رو؛ ببین! ۵
آن که من در جُست و جوی او زِ خود یک‌سو شدم، ۶
کس ندیده‌ست و نبیند مِثل‌اش؛ از هر سو ببین!
کارِ رندان را سَر و بُن گر نباشد، گو مباش!
آن سَرِ مُژگان نِگَه کُن! و آن دُمِ اَبرو ببین! ۷
دُنّیا چون زیوَرِ تَلبیس بر خود راست کرد،
آن یَلِ رویین‌تَنِ افسونگَرِ جادو ببین ۸
لرزه بر اَعضایِ مِهر از رَشکِ آن مَه‌رو نِگَر!
نافه را خونین‌جگر ز آن زُلفِ عَنبَربو ببین!
همچنان‌ام کُشت، ک‌از خون لَعل کردم سنگ و گِل!
تیزیِ شمشیر بِنگَر! قُوّتِ بازو ببین!
۱. بسیاری نسخه‌ها، «شیرگیر» نوشته‌اند. چیزی که نوشته‌بود را نوشتم. معنای بهتری نیز گرفتم! (مست از نوشیدنِ شیر!)
۲. نسخه‌هایِ دیگر، با املایِ «غنج» نیز نوشته‌اند.
۳. در نسخه، نقطه را مربوط به «صبا» در سطرِ بالا دانستم، در نگاه اول، نبُرد دیده می‌شد.
۴. در این غزل، این نسخه، تفاوت‌های جالبی با تصحیح‌هایی که تاکنون دیده‌ام دارد. سهوِ کاتب ندانستم و همان‌ها را نوشتم.
۵. می‌زنَد چون آفتاب اَبرویِ آن مَه‌رو ببین!
۶. این که من در جُست و جوی او زِ خود بیرون شدم
۷. کارِ رندان را که سوز و ناله باشد، گو مَباش!
۸. به نوشته‌ی نگارنده‌ی کتاب دیوان حافظ انتشارات فکر روز (زنده‌یاد کاظم برگ‌نیسی یا یکی از جنابان دکتر صادق سجادی یا علی بهرامیان)، در نسخه‌یِ 803، «دنیا» خوانده می‌شد اما قلمِ کاتب مُرَدّد بوده. به‌تناسب تلبیس، دیو ِ دون به ذهنم رسید! اما با مشدد تلفظ کردن «ن» در دنیا، مشکل وزن شعر هم برطرف می‌شود
سهیل قاسمی
@Setiq
Post #4362
1.23K
- ❤ 8
- 🥰 2
- 👍 1
- 👌 1