۳. زمان: دوره، عهد
شیرین‌تر از آنی به شکرخنده؛ که گویم
ای خسرو ِ خوبان! که تو شیرین ِ زمانی
۴۷۵
گرچه شیرین‌دهنان پادشهان اند، ولی
او سلیمان ِ زمان است که خاتم با او ست
۵۷
جهان به کام ِ من اکنون شود که دور ِ زمان
مرا به بندگی ِ خواجه‌یِ جهان انداخت
۱۶
من که شب‌ها رَه ِ تقوا زده‌ام با دف و چنگ،
این زمان سَر به رَه آرم؟ چه حکایت باشد!
۱۵۸
ز دیده خون بچکانَد فسانه‌یِ حافظ
چو یاد ِ وقت ِ زمان ِ شباب و شیب کُنَد
۱۸۸
می ده! که نوعروس ِ چمن حدّ ِ حُسن یافت
کار این‌زمان زِ صنعت ِ دلّاله می‌رود
۲۵۵
شعر ِ حافظ در زمان ِ آدم اندر باغ ِ خُلد،
دفتر ِ نسرین و گُل را زینت ِ اوراق بود
۲۰۶
دریغ مدّت ِ عُمر م که بر امید ِ وصال
به سر رسید و نیامد به سر زمان ِ فراق
۲۹۷
خوش‌خبر باشی ای نسیم ِ شمال
که به ما می‌رسد زمان ِ وصال
۳۰۲
از آن زمان که فتنه‌یِ چشم‌ات به من رسید
ایمن زِ شرّ ِ فتنه‌یِ آخرزمان شدم
۳۲۱
«آخر زمان یا آخرالزمان اصطلاح است و دوره یا عهد است.»
منع‌ام مکُن زِ عشق ِ وی ای مُفتی ِ زمان
معذور دارم‌ات که تو او را ندیده‌ای
۴۲۴
برات ِ خوش‌دلی ِ ما چه کم شدی یا رب؟
گر ش نشان ِ امان از بد ِ زمان بودی
۴۴۱
۴. زمان: وقت، دم، مبدا ِ وقت. چیزی که از وقتی آغاز می شود.
رویِ خوب‌ات آیتی از لُطف بر ما کشف کرد
ز آن زمان جز لطف و خوبی نیست در تفسیر ِ ما
۱۰
نبود نقش ِ دو عالَم که رنگ ِ الفت بود
زمانه طرح ِ محبّت نه این‌زمان انداخت
۱۶
از آن زمان که بر این آستان نهادم روی،
فراز ِ مَسند ِ خورشید تکیه‌گاه ِ من است
۵۳
آن‌زمان وقت ِ می ِ صبح‌فروغ است؛ که شب
گِرد ِ خرگاه ِ افق پرده‌یِ شام اندازد
۱۵۰
حالی درون ِ پرده بسی فتنه می‌رود
تا آن‌زمان که پرده برافتد چه‌ها کُنند
۱۹۶
گفتم که: خواجه کی به سَر ِ حجله می‌رود؟
گفت: آن‌زمان که مشتری و مَه قران کنند
۱۹۸
شعر ِ حافظ در زمان ِ آدم اندر باغ ِ خُلد
دفتر ِ نسرین و گُل را زینت ِ اوراق بود
۲۰۶
طیّ ِ مکان ببین و زمان در سلوک ِ شعر
ک‌این طفل، یک‌شبه رَه ِ یک‌ساله می‌رود
۲۲۵
زِ قاطعان ِ طریق این‌زمان شوند ایمن
قوافل ِ دل و دانش، که مَرد ِ راه رسید
۲۴۲
راز ِ سربسته‌یِ ما بین! که به‌دستان گفتند
هر زمان با دف و نی بر سَر ِ بازار ِ دگر
۲۵۲
دریغ و درد که تا این‌زمان ندانستم
که کیمیایِ سعادت رفیق بود رفیق
۲۹۸
نفس نفس اگر از باد نشنوم بوی‌اش
زمان زمان چو گُل از غم کُنَم گریبان چاک
۳۰۰
من ِ شکسته‌یِ بدحال، زندگی یابم
در آن‌زمان که به تیغ ِ غم‌ات شوم مقتول
۳۰۶
گفتم که: کی ببخشی بر جان ِ ناتوان‌ام؟
گفت: آن‌زمان که نبوَد جان در میانه حایل
۳۰۷
از آن زمان که فتنه‌یِ چشم‌ات به من رسید
ایمن زِ شرّ ِ فتنه‌یِ آخرزمان شدم
۳۲۱
نسیم ِ صبح ِ سعادت! بدان نشان که تو دانی،
گذر به کویِ فلان کُن در آن زمان که تو دانی
۴۷۶
۵. زمان: فرصت، وقت، مدّت
پنج روزی که در این مرحله مهلت داری
خوش بیاسای زمانی! که زمان این همه نیست
۷۴
زمان ِ خوش‌دلی دَریاب و دُر یاب
که دایم در صدف گوهر نباشد
۱۶۲
گر زِ مسجد به خرابات شدم خُرده مگیر
مجلس ِ وعظ دراز است و زمان خواهد شد
۱۶۴
حافظ! ابنایِ زمان را غم ِ مسکینان نیست
ز این میان، گر بتوان، به که کناری گیرند
۱۸۵
«ابنایِ زمان مثل ِ ابن‌الوقت و فرصت‌طلب و اپورتونیست»
«صوفی ابن‌الوقت باشد ای رفیق
نیست فردا گفتن از شرط ِ طریق
مولوی، مثنوی معنوی، دفتر اول، بخش ۶»
شکّر به صبر دست دهد عاقبت؛ ولی
بدعهدی ِ زمانه زمان‌ام نمی دهد
۲۲۹
گفتم: زمان ِ عشرت دیدی که چون سر آمد؟
گفتا: خموش حافظ! ک‌این غصّه هم سر آید
۲۳۱
در این خیال به‌سر شد زمان ِ عُمر و هنوز
بلایِ زلف ِ سیاه‌ات به سر نمی‌آید
۲۳۷
آن زمان ک‌آرزویِ دیدن ِ جان‌ام باشد،
در نظر نقش ِ رخ ِ خوب ِ تو تصویر کنم
۳۴۷
۶. هر زمان: دم به دم، مداوم
عمری ست تا من در طلب هر روز گامی می‌زنم
دست ِ شفاعت هر زمان در نیک‌نامی می‌زنم
۳۴۴
آن که مدام شیشه‌ام از پی ِ عیش داده‌است
شیشه‌ام از چه می‌بَرَد پیش ِ طبیب هر زمان
۳۸۲
سهیل قاسمی
#فیش_برداری
یادداشت ِ ناتمام
#زمان
#2
@Setiq