وقت ِ آن شد که کار دریابیم
در شتاب است عمر، بشتابیم!
دیده‌یِ حرص و آز بر دوزیم
پنجه‌یِ زُهد و زَرق برتابیم
ما، گدایان ِ کویِ می‌کده ایم
نه مقیمان ِ کُنج ِ محراب ایم
نه زِ جور ِ زمانه در خشم ایم
نه‌ز جفایِ سپهر در تاب ایم
نه اسیران ِ نام و ناموس ایم
نه گرفتار ِ ملک و اسباب ایم
بنده‌یِ یک‌روان ِ یک‌رنگ ایم
دشمن ِ شیخکان ِ قَلّاب ایم
گِرد ِ کویِ مغان همی‌گردیم
مترصّد که فرصتی یابیم
با مغان باده‌یِ مغانه خوریم
تا به کی غصّه‌یِ زمانه خوریم!

هر که او آه ِ عاشقانه زنَد،
آتش از آه ِ او زبانه زند
عشق، شمعی از آن برافروزد
شعله چون بر شراب‌خانه زند
می درآید به جوش و هر قطره
عکس ِ دیگر بر آستانه زند
هر که ز آن باده جرعه‌ئی بچشید
لاف ِ مستی‌یِ جاودانه زند
بنده‌یِ آن دم ام که با ساقی
شاهد ِ ما دَم از چَمانه زند
با حریفی سه‌چار، ک‌از مستی
این کُنَد رقص و آن چَغانه زند
خیز تا پیش از آن که مرغ ِ سحَر
بال ِ زرّین بر آشیانه زند،
با مغان باده‌یِ مغانه خوریم
تا به کی غصّه‌یِ زمانه خوریم

عقل، با روح خودستائی کرد
عشق با هر دو پادشائی کرد
از پس ِ پرده، حُسن با صد ناز
چهره بنمود و دل‌ربائی کرد
ناگهان التفات ِ عشق بدید
غرّه شد، دعوی ِ خدائی کرد
کار دریافت رند ِ فرزانه
رفت و با عشق آشنائی کرد
صوفی افزوده بود مایه‌یِ خویش،
در سَر ِ زهد و پارسائی کرد
هجر بر ما دَر ِ طرب دربست
وصل‌اش آمد گره‌گشائی کرد
خیز تا چون ارادت‌اش ما را
سویِ می‌خانه ره‌نمائی کرد،
با مغان باده‌یِ مغانه خوریم
تا به کی غصّه‌یِ زمانه خوریم

عشق، گنجی ست؛ دل چو ویرانه
عشق، شمعی ست؛ روح پروانه
در بیابان ِ عشق می‌گردد
روح مدهوش و عقل دیوانه
دست تا در نزد به دامن ِ عشق
ره به منزل نبُرد فرزانه
خُرّم آن عارفان که دنیا را
پشت ِ پائی زدند مردانه
آدم از دانه اوفتاده به دام
آه از این دام! وای از آن دانه!
عمر درباختیم تا اکنون
گَه به افسون و گَه به افسانه
بعد از امروز گر به دست آریم
دامن ِ یار و کُنج ِ می‌خانه،
با مغان باده‌یِ مغانه خوریم
تا به کی غصّه‌یِ زمانه خوریم

عقل را دانشی و رائی نیست
بهتر از عشق، ره‌نمائی نیست
طلب ِ عشق و وصل ورزیدن
کار ِ هر مفلس و گدائی نیست
نام ِ جنّت مبَر! که عاشق را
خوش‌تر از کویِ یار جائی نیست
پای در کویِ زهد و زَرق مَنه
ک‌اندر آن کوی، آشنائی نیست
بر در ِ خانقَه مَرو که در او
جز ریائی و بوریائی نیست
پیش ِ ما مجلس ِ شراب خوش است
مجلس ِ وعظ را صفائی نیست
راه ِ می‌خانه گیر تا شب و روز
چون در اسلامیان وفائی نیست،
با مغان باده‌یِ مغانه خوریم
تا به کی غصّه‌یِ زمانه خوریم

آه از این صوفیان ِ ازرق‌پوش
که ندارند عقل و دانش و هوش
رقص را هم‌چو نی کمر بسته
لوت را هم‌چو سفره حلقه به گوش
از پی ِ صید، در پس ِ زانو
مترصّد چو گربه‌یِ خاموش
شُکر ِ آن را که نیستی صوفی،
عیش می‌ران و باده می‌کُن نوش
خیز تا پیش ِ آن که ناگاهی
برکشد صبح‌دم خروس خروش
با صبوحی‌کُنان ِ دُرد آشام
با خراباتیان ِ عشوه‌فروش
رو به میخانه‌یِ مغان آریم
باده در جام و چنگ در آغوش،
با مغان باده‌یِ مغانه خوریم
تا به کی غصّه‌یِ زمانه خوریم

خیز جانا! چمانه برداریم
باده‌هایِ مغانه برداریم
اسب ِ شادی به زیر ِ ران آریم
وَ ز قدح تازیانه برداریم
بیش از این غصّه‌یِ جهان نخوریم
دل زِ کام ِ زمانه برداریم
زهد و تسبیح، دام و دانه‌یِ ما ست
از ره این دام و دانه برداریم
شاهد و نقل و باده برگیریم
دف و چنگ و چغانه برداریم
پیش‌تر ز آن که ناگهان روزی
رخت از این آشیانه برداریم
یک زمان چون عُبید ِ زاکانی
راه ِ خَمّارخانه برداریم،
با مغان باده‌یِ مغانه خوریم
تا به کی غصّه‌یِ زمانه خوریم

عبید زاکانی
ترجیع‌بند

#عبید #عبید_زاکانی

@Setiq

https://t.me/Setiq/3779