دیالکتیک علمی

💢 راه رفتن سریع در مدت کم هم می‌تواند طول عمر را افزایش دهد

سرعت گام‌برداری زمانی بیشترین اهمیت را دارد که تحرک شما بسیار کم باشد.

نتایج یک مطالعه جدید نشان می‌دهد برای بهره‌مندی از فواید چشمگیر پیاده‌روی برای سلامتی، شاید لازم نباشد تمام تمرکز خود را بر برداشتن هزاران گام بیشتر در روز بگذارید و ممکن است کافی باشد کمی سریع‌تر راه بروید.

بر اساس پژوهشی جدید که در مجله بریتانیایی پزشکی ورزشی (British Journal of Sports Medicine) منتشر شد، هم برداشتن گام‌های کمتر با سرعت بیشتر و هم برداشتن گام‌های بیشتر با سرعت کمتر، با کاهش خطر مرگ زودرس ارتباط دارند؛ یافته‌ای که نشان می‌دهد هم میزان پیاده‌روی و هم سرعت آن ممکن است اهمیت داشته باشد.

کارشناسان می‌گویند این نتایج به‌ویژه برای افرادی که در حال حاضر فعالیت چندانی ندارند، دلگرم‌کننده است، زیرا نشان می‌دهد می‌توان فعالیت روزانه را با انعطاف و متناسب با سبک زندگی هر فرد، تنظیم کرد. پژوهشگران برای این مطالعه، داده‌های حرکتی بیش از ۱۰۰ هزار شرکت‌کننده در پروژه «بیوبانک بریتانیا» را بررسی کردند. این افراد بین سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵، به مدت هفت روز متوالی دستگاه پایش فعالیت روی مچ دست خود داشتند.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 مطالعه: آلودگی هوا خطر خودکشی و افکار خودکشی را بالا می‌برد

یک تحلیل جدید نشان می‌دهد قرارگرفتن کوتاه‌مدت و بلندمدت در معرض آلودگی هوا می‌تواند خطر افکار خودکشی و مرگ ناشی از خودکشی را افزایش دهد.

مواجهه با هوای آلوده ممکن است در کوتاه مدت و بلندمدت خطر شکل گیری افکار خودکشی و مرگ بر اثر خودکشی را افزایش دهد و نقش عوامل محیطی بر سلامت انسان را پررنگ کند.

یک تحلیل تازه که در نشریه Journal of Epidemiology & Community Health منتشر شده، شواهدی یافته است مبنی بر این که مواجهه کوتاه مدت با ذرات معلق ریز (PM2.5 و PM10) و همچنین مواجهه بلندمدت با دی اکسید نیتروژن (NO2) و PM2.5 خطر مرگ بر اثر خودکشی، اقدام به خودکشی و افکار خودکشی را افزایش می‌دهد.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 پتوی سنگین می‌تواند در کاهش اضطراب موثر باشد

فشاری که پتوی سنگین به بدن وارد می‌کند، می‌تواند توجه فرد را از اضطراب منحرف کند مثلا اگر بر اثر اضطراب بی‌قرار باشد یا مدام حرکت کند، فشار اضافی پتوی سنگین ممکن است این چرخه را متوقف کند؛پتوی سنگین می‌تواند احساسی شبیه در آغوش گرفته‌شدن ایجاد کند

سال‌ها است که پتوهای سنگین برای کمک به آرامش و خواب بهتر استفاده می‌شوند. اکنون مطالعه‌ای کوچک نشان می‌دهد فشار یکنواخت و ملایمی که این پتوها بر بدن وارد می‌کنند، ممکن است واقعا در کاهش اضطراب و ایجاد احساس آرامش موثر باشد.

نتایج مطالعه‌ای کوچک نشان می‌دهد پتوهای سنگین واقعا می‌توانند احساس اضطراب را کاهش دهند. این مطالعه بر بیماران بستری در بیمارستان متمرکز بود که به‌طور قابل‌درکی، از حضور در آن محیط احساس اضطراب می‌کردند و نتایج حاکی از آن است که احساس آرامش پس از پیچیدن خود در پتوهای سنگین، ممکن است واقعی باشد.

البته روانشناسان تاکید می‌کنند که پتوهای سنگین برای همه موثر نیستند، اما می‌توانند به‌عنوان ابزاری کمکی در کنار دیگر اقدام‌هایی که برای بهبود سلامت روان انجام می‌دهید، قرار گیرند.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 مطالعه: انسداد رگ‌ها شاید عامل خطر اصلی نوع شایع سکته مغزی نباشد

یک مطالعه جدید نشان داده که برای درمان برخی از انواع سکته مغزی به یک تغییر رویه اساسی نیاز داریم.

هر ساله میلیون‌ها نفر از بازماندگان سکته مغزی برای کاهش خطر سکته مجدد سراغ آسپرین، داروهای کاهنده کلسترول و داروهای کنترل فشار خون می‌روند.

پژوهشگران در مورد افرادی که دچار سکته مغزی لاکونار- نوعی سکته مغزی ایسکمیک که بر اثر انسداد سرخرگ کوچک و عمقی مغز رخ می‌دهد- می‌شوند، می‌گویند روش‌های درمانی رایج ممکن است تأثیری روی سازوکار اصلی بیماری نداشته باشد‌.

مطالعه نشریه گردش خون نشان داد که سکته مغزی لاکونار حدود یک‌پنجم از تمام موارد سکته‌های مغزی را شامل می‌شود و ممکن است صرفاً نتیجه انسداد سرخرگ‌هایی نباشد که برای پیشگیری از آن دارو تجویز می‌شود.

این موارد ظاهراً علل متفاوتی دارند: گشادشدگی و پیچ‌خوردگی غیرطبیعی سرخرگ‌های مغز.این مطالعه نشان داد که احتمال بروز سکته مغزی لاکونار در افرادی که با این ناهنجاری‌ها دست‌به‌گریبان هستند تقریباً پنج‌برابر بیشتر بود.

این یافته‌ها حاکی از آن هستند که باید سکته مغزی لاکونار را از زاویه‌ای متفاوت بررسی کنیم و آن را صرفاً نتیجه انسداد سرخرگ‌ها ندانیم، زیرا جداره رگ‌ها هم ممکن است در این عارضه دخیل باشد.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 رسیدگی به دیگران بدون خودمهربانی چندان سودی ندارد

مهربان بودن با خود و دیگران کلید سلامت و رفاه روانی است؛ هیچ‌کدام بدون دیگری کامل نیست و تا هر دو نباشد، احساس بهترین بودن و آرامش واقعی نمی‌کنیم.

پژوهشگران دانشگاه مک‌گیل در کانادا می‌گویند افرادی که نسبت به دیگران، حیوانات و خودشان شفقت نشان می‌دهند، در شاخص‌های بهزیستی وضعیت بهتری دارند تا کسانی که فقط نسبت به دیگران یا فقط نسبت به خودشان دلسوز هستند.

این یافته تصور رایج را زیر سوال می‌برد که مراقبت از دیگران همیشه از نظر روانی سودمند است. بر اساس این پژوهش، شفقت نسبت به دیگران تنها زمانی به بهبود بهزیستی منجر می‌شود که با شفقت نسبت به خود همراه باشد.

باسام خوری، نویسنده‌ اصلی این پژوهش در دانشگاه مک‌گیل، گفت: «بسیاری از افراد، به‌ویژه مراقبان، آموزگاران، متخصصان سلامت، والدین و کنشگران، ممکن است نسبت به دیگران بسیار مراقب و مهربان باشند اما در قبال خود خشن یا بی‌توجه عمل کنند.»

او افزود این پژوهش نشان می‌دهد این عدم‌تعادل ممکن است با سلامت روان ضعیف‌تر، از جمله سطح بالاتر استرس و اضطراب، در مقایسه با کسانی مرتبط باشد که هم نسبت به خود و هم نسبت به دیگران احساس شفقت دارند.

پژوهشگران همچنین دریافتند که پایین بودن شفقت نسبت به خود با رضایت کمتر از زندگی و انزوای اجتماعی همراه است.

در مقابل، کسانی که به طور یکنواخت سطح بالایی از شفقت نسبت به خود، دیگر انسان‌ها و حیوانات نشان دادند، بیشترین میزان کارکرد روانی سازگارانه را داشتند؛ حالتی از سلامت روان بهینه، تاب‌آوری عاطفی و بهزیستی اجتماعی.

پژوهشگران بیش از ۱۲۰۰ شرکت‌کننده را بررسی کردند و بر اساس پاسخ‌های آنان به پرسشنامه‌هایی که میزان شفقت نسبت به خود، دیگر انسان‌ها و حیوانات را می‌سنجید، آن‌ها را بر اساس «پروفایل‌های شفقت» در گروه‌های مختلف دسته‌بندی کردند.

خوری افزود: «شفقت نسبت به خود می‌تواند به تنظیم هیجان‌های دشوار، کاهش خودانتقادی و ایجاد احساس امنیت درونی کمک کند.»

او افزود: «این رویکرد نه خودخواهانه است و نه نشانه‌ لذت‌جویی؛ بلکه پایه‌ای برای مراقبت پایدار از دیگران و توانایی گسترش شفقت به همه موجودات ذی‌حس است.»

این متن با کمک هوش مصنوعی تهیه شده؛ ترجمه شده از زبان: انگلیسی

🆔@ScientificDialectics

💢 کاشت مکرر مژه خطر تجمع نوعی کنه‌ را در اطراف چشم‌ افزایش می‌دهد

پژوهشگران نمونه‌های مژه گروهی از زنان را که به‌طور منظم کاشت مژه انجام می‌دادند بررسی کردند و در ۹۶ درصد نمونه‌ها، هیره‌های دمودکس پیدا کردند

نتایج پژوهشی جدید نشان می‌دهد، کاشت مکرر مژه ممکن است با تجمع هیره‌های (مایت) میکروسکوپی موسوم به دمودکس که از خانواده عنکبوتیان و نزدیک به کنه‌ها هستند، باعث انسداد غدد چربی پلک و بروز علائمی مانند خارش، قرمزی، پوسته‌پوسته‌شدن و تاری دید همراه باشد. این موجودات میکروسکوپی در نمونه مژه ۹۶ درصد از زنان بررسی‌شده‌ای که مرتب کاشت مژه (اکستنشن مژه) انجام می‌دادند، مشاهده شدند.

این کنه‌سانان بسیار ریز که در پزشکی «دمودکس» نامیده می‌شوند، از سلول‌های مرده پوستی که در چسب خشک‌شده مورداستفاده برای اتصال مژه‌های مصنوعی جمع می‌شود، تغذیه می‌کنند؛ وضعیتی که امکان تکثیر سریع آن‌ها را فراهم می‌کند.

کاشت مژه همچنین می‌تواند مایت‌های مرده (مایت‌ها بندپایان کوچک و مرتبط با کنه‌ها هستند) را در محل به دام بیندازد و مانع ریزش طبیعی آن‌ها شود. پزشکان هشدار داده‌اند این مشکل ناخوشایند ممکن است پیامدهایی بالقوه جدی، از جمله خارش، پوسته‌پوسته‌شدن پوست و تاری دید داشته باشد.

هر هفته حدود ۱۲۹ هزار مورد خدمات مربوط به مژه در بریتانیا انجام می‌شود که طی آن متخصصان زیبایی رشته‌هایی از الیاف مصنوعی را به مژه‌های طبیعی می‌چسبانند تا مژه‌ها پرپشت‌تر و بلندتر به نظر برسند.

هیره‌های موسوم به «دمودکس فولیکولوروم» فولیکول‌های مژه را تحریک و غدد تولیدکننده چربی را مسدود می‌کنند و ممکن است عارضه‌ای دردناک به نام «دمودیکوز» ایجاد کنند. اکنون چشم‌پزشکان هشدار داده‌اند شواهد فزاینده‌ای وجود دارد که نشان می‌دهد کاشت مژه ممکن است این مشکل را ایجاد کند.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 نتیجه تحقیقات: زندگی در مناطق محروم با سلامت پایین‌تر مغز مرتبط است

زندگی در محله‌های محروم ممکن است با سلامت ضعیف‌تر مغز مرتبط باشد؛ پژوهشگران در ساکنان این مناطق سن مغزی بالاتر، حجم کلی مغز کمتر و نشانه‌های بیشتر آسیب عروقی یافته‌اند.

به گفته پژوهشی تازه که گزارش آن در مجله «انجمن رادیولوژی آمریکای شمالی» منتشر شده است، محل زندگی افراد می‌تواند اثر قابل اندازه‌گیری بر مغز آنها برجا بگذارد.

پژوهشگران نزدیک به ۳۰۰۰ تصویر ام‌آر‌آی مغز از بیماران ۱۸ تا ۹۶ ساله را بررسی کردند. آنها شاخص‌های مغز را با امتیاز شاخص محرومیت منطقه‌ای (ADI) مقایسه کردند؛ معیاری در سطح محله برای سنجش محرومیت اجتماعی‌-اقتصادی که بر پایه عواملی مانند درآمد، تحصیلات، اشتغال و مسکن محاسبه می‌شود. این شاخص شرایط یک محل را توصیف می‌کند نه وضعیت هر یک از ساکنان آن.

نتایج نشان داد افرادی که در محروم‌ترین محله‌ها زندگی می‌کنند، نسبت به ساکنان مناطق کمتر محروم، «سن مغزی» بالاتر و حجم کلی مغز کمتر دارند.

جان پل جی. یو، یکی از پژوهشگران گفت : «محلی که در آن زندگی می‌کنید اثری قابل اندازه‌گیری بر مغزتان برجا می‌گذارد. او گفت محیط زندگی هر فرد، پیامدهای روشن و قابل اندازه‌گیری برای سن مغز و به تبع آن برای سلامت مغز دارد.»

این یافته‌ها شواهد بیشتری به این دیدگاه می‌افزاید که شرایطی که افراد در آنها به دنیا می‌آیند، زندگی می‌کنند، کار می‌کنند و پیر می‌شوند می‌تواند سلامت عصبی بلندمدت آنها را شکل دهد.

پژوهشگران همچنین در میان ساکنان محروم‌ترین محله‌ها، حجم بیشتری از نقاط پرشدت ماده سفید (یعنی لکه‌های روشن قابل مشاهده در تصاویر ام‌آر‌آی که با آسیب به رگ‌های خونی کوچک در مغز مرتبط‌ هستند) مشاهده کردند.

یو گفت: «نقاط پرشدت ماده سفید، در اصل ردپاهای آسیب قلبی‌عروقی در مغز هستند.» او به عواملی مانند فشار خون بالا، خواب نامناسب و استرس مزمن اشاره کرد که می‌تواند در گذر زمان بر جریان خون در مغز تاثیر بگذارد.

حجم بیشتر نقاط پرشدت ماده سفید با افزایش خطر از دست دادن حافظه، اختلالات شناختی و زوال عقل همراه بوده است. به همین دلیل به گفته یو، باید موضوع «محرومیت محله‌ای»، در طراحی برنامه‌های مداخله سلامت و سیاست‌های عمومی در نظر گرفته شود.

او گفت: «محرومیت محله‌ای که با شاخص‌هایی مانند ADI اندازه‌گیری می‌شود، عامل مهمی است زیرا نابرابری‌های ساختاری انباشته‌شده‌ای را بازتاب می‌دهد که فراتر از رفتارهای فردی است و به نابرابری در پیامدهای بالینی دامن می‌زند».

https://www.eurekalert.org/news-releases/1143506?

🆔@ScientificDialectics

💢 باور قدیمی دانشمندان زیر سوال رفت؛ قلب انسان پس از سکته می‌تواند دوباره عضله بسازد

اگرچه سکته قلبی باعث تشکیل بافت اسکار (جای زخم) در قلب می‌شود، قلب در عین حال سلول‌های عضلانی جدیدی تولید می‌کند و این موضوع امکانات تازه‌ای پیش روی ما قرار می‌دهد

پژوهشگران برای نخستین بار نشان داده‌اند که سلول‌های عضلانی قلب انسان پس از سکته قلبی، می‌توانند دوباره رشد کنند. این یافته باور پیشین را مبنی بر ناتوانی کامل بخش‌های آسیب‌دیده قلب در بازسازی زیر سوال می‌برد. دانشمندان اکنون امیدوارند برای تقویت چشمگیر این فرایند طبیعی ترمیم راه‌هایی پیدا کنند؛ دستاوردی که ممکن است به یافتن مسیری تازه برای درمان نارسایی‌هایی قلبی منتهی شود.

محققان دانشگاه سیدنی، موسسه بیرد و بیمارستان سلطنتی پرنس آلفرد در سیدنی دریافتند که قلب انسان می‌تواند پس از سکته قلبی، سلول‌های عضلانی جدید تولید کند. نتایج این پژوهش که در نشریه علمی سیرکیولیشن ریسرچ (Circulation Research) منتشر شد، این باور دیرینه را که عضله قلب ازدست‌رفته در جریان سکته قادر به بازسازی نیست به چالش می‌کشد و ممکن است در نهایت به دانشمندان برای یافتن درمان‌های جدید بیماری‌های قلبی‌عروقی کمک کند.

دکتر رابرت هیوم، نویسنده نخست مقاله از دانشکده پزشکی و سلامت و مرکز چارلز پرکینز و مدیر تحقیقات انتقالی در موسسه بیرد برای پژوهش‌های کاربردی قلب و ریه، اهمیت احتمالی این یافته را چنین توضیح داد: «تا امروز تصور می‌کردیم چون سلول‌های قلب در پی سکته قلبی از بین می‌روند، بخش‌های آسیب‌دیده قلب دیگر قابل‌ترمیم نیستند و در نتیجه، توانایی قلب برای پمپاژ خون به اندام‌های بدن کاهش می‌یابد، اما پژوهش ما نشان می‌دهد که اگرچه سکته قلبی باعث تشکیل بافت اسکار (جای زخم) در قلب می‌شود، قلب در عین حال سلول‌های عضلانی جدیدی تولید می‌کند و این موضوع امکانات تازه‌ای پیش روی ما قرار می‌دهد.»

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 خروپف شریک زندگی فقط مزاحم خواب نیست؛ به سلامت شما هم آسیب می‌زند

بیدار شدن‌های مکرر در طول شب چرخه طبیعی خواب را مختل می‌کند و مانع از آن می‌شود که بدن زمان کافی را در مراحل عمیق و ترمیمی خواب سپری کند.

اگر شب‌ها کنار کسی می‌خوابید که خروپف می‌کند و صبح با خستگی، بی‌حوصلگی یا مشکل تمرکز از خواب بیدار می‌شوید، ممکن است خروپف او بیش از آنچه تصور می‌کنید بر شما تأثیر گذاشته باشد.خروپف بسیار شایع است و اغلب آن را مشکلی بی‌ضرر و صرفا آزاردهنده می‌دانند.

با این حال، کارشناسان می‌گویند خروپف مداوم خواب فردی را که در کنارمان می‌خوابد مختل می‌کند و اگر تداوم یابد بر تمرکز، حافظه، خلق‌وخو و حتی رابطه عاطفی تأثیر می‌گذارد.

کلر سایمون، دندانپزشکی که در زمینه اختلالات خواب فعالیت می‌کند، توضیح می‌دهد که خروپف بر اثر لرزش بافت‌های نرم مجاری تنفسی فوقانی هنگام خواب ایجاد می‌شود و در مردان شایع‌تر از زنان است.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 نکاتی که چشم‌ها درباره میزان استرس شما فاش می‌کنند

هورمون‌های استرس از جمله کورتیزول به ایجاد خشکی چشم و ابتلا به آب‌سیاه یا تشدید آن‌ها دامن می‌زنند.

یک جدایی عاطفی ناخوشایند، مشاجره لفظی شدید با فرزندان یا هفته کاری طاقت‌فرسا می‌تواند ظرف چند ساعت باعث تاری دید شود؛ آن هم به‌دلیل عارضه‌ای که پزشکان می‌گویند خیلی‌ها نامش را هم نشنیده‌اند.

این عارضه، که رتینوپاتی سروز مرکزی نامیده می‌شود، ارتباط تنگاتنگی با استرس دارد. خیلی‌ها فکرش را نمی‌کنند که بحران‌های روحی با وضعیت چشم‌شان ارتباط داشته باشند.

با این‌حال، استرس با چندین بیماری چشمی ارتباط دارد و این ارتباط از هورمونی نشأت می‌گیرد که نام آن با احساس درماندگی و فشار گره خورده است.

آسیب چشمی از چرخه طبیعی تعامل چشم و دستگاه عصبی شروع می‌شود که درنهایت به ترشح هورمون استرس یعنی کورتیزول می‌انجامد؛ هورمونی که باعث افزایش تمرکز و انرژی می‌شود و نقش بسزایی در مواجهه با تهدیدها دارد.

کورتیزول در واکنش به چیزهایی که می‌بینیم یا تجربه می‌کنیم ترشح می‌شود؛ درست وقتی که آمیگدال- بخش مهم دستگاه لیمبیک که وظیفه تنظیم احساسات را برعهده دارد- تشخیص می‌دهد در معرض خطر هستیم.

وقتی احساس خطر می‌کنیم، هیپوتالاموس یا همان مرکز اصلی کنترل و حفظ ثبات بدن با غدد فوق‌کلیوی و هیپوفیز ارتباط می‌گیرد و باعث ترشح کورتیزول و سایر هورمون‌ها می‌شود.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 نوآوری اپل واچ؛ اپلیکیشنی برای تخمین «سن سلامت» کاربران و توصیه‌هایی برای کُند کردن روند پیری

سن بدن ما لزوما با عددی که در شناسنامه نوشته شده یکی نیست. دو نفر هم‌سن ممکن است از نظر سلامت قلب، کیفیت خواب یا آمادگی جسمانی شرایط کاملا متفاوتی داشته باشند.

اپل حالا می‌خواهد با کنار هم گذاشتن چنین اطلاعاتی «سن سلامت» کاربرانش را تخمین بزند.این شرکت همزمان با معرفی اپل واچ سری ۱۲ از تغییرات گسترده در اپلیکیشن «سلامت» آیفون خبر داده است.

نسخه جدید این برنامه که از قابلیت‌های «اپل اینتلیجنس» بهره می‌برد، قرار است به کاربران کمک کند تغییرات وضعیت سلامتی خود را در طول زمان بهتر دنبال کنند.

در نسخه جدید اپلیکیشن سلامت، بخشی با عنوان «طول عمر» اضافه می‌شود که اطلاعات مربوط به سلامت قلب، خواب، وضعیت روانی، فعالیت بدنی، سوخت‌وساز بدن، شنوایی و تغذیه را یک‌جا در اختیار کاربر قرار می‌دهد. یکی از مهم‌ترین قابلیت‌های این بخش «سن سلامت» است

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 چرا جوانان بیشتر از گذشته دندان‌هایشان را روی هم می‌سایند؟

براکسیسم عارضه‌ای که باعث می‌شود فرد به‌طور مکرر و گاهی شدید دندان‌هایش را روی هم بساید.

برخی تحقیقات نشان می‌دهند که نزدیک به یک نفر از هر چهار نفر این عارضه را تجربه می‌کند، هرچند بسیاری ممکن است تا پیش از بروز علائم، از آن بی‌خبر باشند.

گزارش‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد براکسیسم ممکن است در حال افزایش باشد، هرچند آمار دقیقی در این باره وجود ندارد. با این حال، شماری از دندانپزشکان به بی‌بی‌سی گفته‌اند که نگران افزایش تعداد جوانانی هستند که به‌علت ساییدن مداوم دندان‌هایشان با مشکلات دندانی روبه‌رو شده‌اند.

ادیتی دسای، رئیس انجمن بریتانیایی دندان‌پزشکی و اختلالات خواب می‌گوید: «این مشکل قطعا در حال افزایش است و با توجه به استرس زیاد زندگی امروزی، تعجب‌آور نیست.»

تحقیقات نشان می‌دهند که بسیاری از افراد مبتلا به براکسیسم به‌سبب استرس این کار را انجام می‌دهند.

اما چرا استرس و فشارهای زندگی روزمره روی فک ما تأثیر می‌گذارند؟ برای مقابله با آن چه می‌توان کرد؟ و آیا این کار در برخی موارد می‌تواند مفید هم باشد؟

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 از قصه شب تا باشگاه کتاب: مطالعه مغز را در تمام عمر حفظ می‌کند

مطالعه برای لذت بردن فقط سرگرم‌کننده نیست؛ پژوهش‌های تازه نشان می‌دهد این کار می‌تواند سلامت مغز را تقویت کند و خطر زوال عقل را کاهش دهد.

چه یک کلاسیک انگلیسی را روی کاغذ بخوانید و چه تازه‌ترین رمان رومنتسی را روی کتاب‌خوان الکترونیکی خود، به نظر می‌رسد فارغ از این که چه می‌خوانیم و چگونه می‌خوانیم، مطالعه برای لذت می‌تواند فواید بزرگی برای سلامت داشته باشد. یک مرور تازه که پژوهشگران دانشگاه کمبریج انجام داده‌اند نشان داده است که در مطالعات متعدد، مطالعه با تمرکز و حافظه بهتر، مشکلات کمتر در حوزه سلامت روان و سبک زندگی سالم‌تر همراه بوده است.

باربارا سهاکیان، استاد در دانشگاه کمبریج و نویسنده مسئول این مرور، گفت: «مطالعه راهی عالی برای تقویت سلامت مغز، پرورش مهارت‌های شناختی مهم و افزایش احساس بهزیستی است.» او گفت: «با توجه به شواهد رو به افزایش درباره فواید مطالعه، به‌ویژه برای کودکان، باید از سنین پایین آن را تشویق کنیم، اما واقعا هیچ‌وقت برای شروع دیر نیست و مطالعه می‌تواند در تمام طول زندگی و حتی در دوران سالمندی سودمند باشد.»

با وجود شواهد فزاینده درباره فواید مطالعه برای جوانان، نرخ کتاب‌خوانی در میان کودکان و دانش‌آموزان در سراسر اروپا به طور کلی کاهش یافته است.آخرین گزارش پیزا ۲۰۲۵ (منبع به زبان انگلیسی)گزارش که دانش و مهارت‌های دانش‌آموزان ۱۵ ساله را در حوزه‌های مطالعه، ریاضی و علوم در مدرسه ارزیابی می‌کند، نشان می‌دهد عملکرد مطالعه در سطح جهان رو به کاهش است.

پژوهشگران سازمان همکاری و توسعه اقتصادی این افت گسترده را به عواملی مانند کاهش مطالعه تفننی و افزایش حواس‌پرتی دیجیتال نسبت داده‌اند.در بریتانیا، گزارش اخیر مؤسسه ملی سوادآموزی (منبع به زبان انگلیسی) نشان می‌دهد در میان ۸ تا ۱۸ ساله‌ها، ۳۶ درصد گفته‌اند از مطالعه در وقت آزاد خود لذت می‌برند؛ رقمی که از ۵۸.۶ درصد در سال ۲۰۱۶ کاهش یافته است.

کریستل لَنگلی، نویسنده همکار این مرور، گفت: «با توجه به این که مطالعه برای لذت در سنین پایین تا چه حد سودمند است، باید هر کاری از دستمان برمی‌آید انجام دهیم تا کودکان و جوانان را با کتاب‌خوانی آشنا کنیم.» او افزود که مهم است موضوعی را پیدا کنیم که واقعا از خواندن درباره آن لذت ببرند؛ این موضوع می‌تواند برنامه تلویزیونی یا یک بازی باشد و از آن به‌عنوان «دروازه ورود» استفاده کنیم. او گفت: «کمیک‌ها و رمان‌های مصور هم می‌توانند مقدمه خوبی باشند، چون شاید در مقایسه با رمان‌ها کمتر ترسناک و شاید کمتر خسته‌کننده به نظر برسند.»

فواید مطالعه البته به دوران کودکی محدود نمی‌شود. پژوهشگران در چندین نظرسنجی به طیفی گسترده از فواید برای بزرگسالان اشاره کرده‌اند؛ از کاهش استرس و آرامش بیشتر گرفته تا رویکردی مداراگرانه‌تر نسبت به دیدگاه‌های متفاوت. به گفته نویسندگان، مطالعه به‌ویژه برای سالمندان مفید است. فعالیت‌های تفریحی که مغز را فعال نگه می‌کنند با کندتر شدن افت شناختی و کاهش خطر زوال عقل در این گروه سنی ارتباط دارند.این فواید وقتی افراد عضو گروه‌های مطالعه یا باشگاه‌های کتاب هستند حتی بیشتر هم می‌شود.

سهاکیان گفت: «این گروه‌ها می‌توانند کمک کنند افراد کمتر احساس تنهایی کنند و پیوند بیشتری با دیگران داشته باشند؛ چیزی که نشان داده شده خطر زوال عقل را کاهش می‌دهد.» او گفت: «این باشگاه‌ها در هر سنی می‌توانند سرگرم‌کننده و سودمند باشند، اما برای سالمندانی که شاید تحرک زیادی ندارند ایده‌آل‌اند؛ ممکن است نتوانند مثل یک گروه ورزشی یا گروه دوچرخه‌سواری از خانه بیرون بروند، اما اغلب می‌توانند عضو یک گروه مطالعه شوند و از آن لذت ببرند.»

هم‌زمان با افزایش مداوم اختلالات سلامت روان در جهان، پژوهشگران بیش از پیش بر عوامل سبک زندگی که می‌توانند در این روند نقش داشته باشند و راه‌های مقابله با آن تمرکز می‌کنند. نویسندگان این مطالعه می‌گویند مطالعه در این دسته قرار می‌گیرد؛ یعنی «عاملی محافظتی که در طول زندگی قابل دسترس و کم‌هزینه است».آن‌ها یادآور شدند سازوکارهای دقیق مغزی‌ای که از طریق آن‌ها مطالعه این اثرات مثبت را ایجاد می‌کند هنوز به‌طور کامل شناخته نشده و به پژوهش بیشتری نیاز است.

با این حال، این مرور نشان می‌دهد مداخلات مبتنی بر مطالعه می‌تواند راهبردی عملی برای حمایت از سلامت مغز، رشد شناختی و بهزیستی باشد. آن‌ها نوشتند: «سیاست‌هایی که از طریق مدرسه‌ها، کتابخانه‌ها، باشگاه‌های کتاب و ابتکارهای محلی، عادت به مطالعه را از سنین پایین ترویج می‌کنند، می‌توانند به کاهش بخشی از آثار منفی فقر بر رشد مغز و مسیر یادگیری کمک کنند و در بلندمدت مزایای آموزشی و رشدی به همراه داشته باشند.»

🆔@ScientificDialectics

💢 وقتی «سالم زندگی کردن» ناسالم می‌شود؛ پشت پرده محتوای «تغذیه سالم» در اینستاگرام و تیک‌تاک

محتوای اینترنتی متمرکز بر سلامتی ممکن است به‌آسانی از تشویق عادت‌های سالم به ترویج کمال‌گرایی ناسالم تغییر مسیر دهند.

مطالب مربوط به تغذیه سالم در شبکه‌های اجتماعی همیشه به ایجاد عادت‌های سالم کمک نمی‌کنند.

پژوهش جدید دانشگاه فلیندرز استرالیا نشان می‌دهد بسیاری از مطالب پرطرفدار در حوزه سلامتی در تیک‌تاک و اینستاگرام، افراد را به سختگیری و محدودیت بیش‌ازحد در غذا خوردن سوق می‌دهند که با «اورتورکسیا نروزا» ارتباط دارند؛ نوعی وسواس ناسالم درباره مصرف غذاهایی است که سالم یا خالص تلقی می‌شوند.

پژوهشگران با بررسی ۳۰۰ مطلب پرطرفدار در تیک‌تاک و اینستاگرام با هشتگ‌های «سبک زندگی سالم»، «تغذیه» و «تغذیه پاک» دریافتند پیام‌هایی که بر قواعد محدودکننده برای غذاها، ارزش‌گذاری اخلاقی غذاها، تعریف سلامتی بر اساس ظاهر و آرمان‌های غذایی غیرواقع‌بینانه تاکید دارند، بسیار فراگیرند.

نتایج این پژوهش در نشریه «فناوری در علوم رفتاری» (Journal of Technology in Behavioral Science) و هم‌زمان با «هفته آگاهی‌رسانی درباره تصویر ذهنی از بدن و اختلالات خوردن» منتشر شد؛ کارزاری ملی در استرالیا که از ۷ تا ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۶ برگزار می‌شود و امسال با شعار «بازتعریف تندرستی: روایت‌هایی که درباره سلامتی و بدنمان به ما فروخته می‌شوند»، نفوذ روزافزون فرهنگ رژیم غذایی و صنعت تندرستی را به چالش می‌کشد.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 داروی جدید تولید هوش مصنوعی ممکن است روند پیری را کندتر کند

ساخت دارو به‌طور سنتی مستلزم چندین دهه پژوهش است، اما ساخت رنتوسرتیب با کمک هوش مصنوعی تنها چند هفته طول کشید. این دارو اکنون در چین در مرحله سوم کارآزمایی بالینی قرار دارد.

نتایج مطالعه‌ای بالینی نشان می‌دهد دارویی به نام «رنتوسرتیب» که با کمک هوش مصنوعی ساخته شده، ممکن است بتواند روند پیری را آهسته کند و سن زیستی پیش‌بینی‌شده را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهد.

این داروی ساخته‌شده با کمک هوش مصنوعی پروتئین خاصی به نام تی‌نیک (TNIK) را هدف قرار می‌دهد تا روند پیری را آهسته کند.

هوش مصنوعی این پروتئین را به‌عنوان عاملی موثر در شش شاخص اصلی پیری شناسایی کرده است و رنتوسرتیب با مهار تی‌نیک، روند تخریب سلول‌های سالم را کُند می‌کند.داروی رنتوسرتیب در اصل برای درمان فیبروز ریوی با علت ناشناخته ساخته شد. در این بیماری، بافت ریه به‌تدریج دچار التهاب، زخم و سفتی می‌شود.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 ورزش طولانی‌مدت چه تاثیری بر مغز می‌گذارد؟ 

دانشمندان مدت‌ها معتقد بودند مغز افراد بزرگسال قادر به ساخت نورون‌های جدید نیست.

پژوهش‌ها نشان می‌دهند ورزش منظم تنها عضلات و قلب را تقویت نمی‌کند، بلکه با افزایش پروتئین‌های موثر در رشد و بقای سلول‌های عصبی، تحریک تولید نورون‌های جدید و بهبود خون‌رسانی به مغز، می‌تواند حافظه، توانایی‌های شناختی و خلق‌وخو را نیز بهبود بخشد و خطر افت شناختی و زوال عقل را کاهش دهد.

مولکول اصلی در این فرایند «فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز» یا بی‌دی‌ان‌اف (BDNF) است؛ پروتئینی که رشد، بقا و ارتباط میان نورون‌ها را تقویت می‌کند و در انعطاف‌پذیری سیناپسی زیربنای یادگیری و حافظه نقش دارد.

ورزش مداوم، سطح این پروتئین را بالا نگه می‌دارد. در واقع، ورزش مغز را از ماده پیام‌رسان که برای ساختن و حفظ خود، از آن استفاده می‌کند، سرشار می‌کند. 

دانشمندان مدت‌ها معتقد بودند مغز افراد بزرگسال قادر به ساخت نورون‌های جدید نیست. بعدها مشخص شد که این تصور نادرست است و بررسی آثار ورزش یکی از عواملی بود که به این شناخت کمک کرد.

فعالیت بدنی فرایند تولید نورون‌های جدید را به‌ویژه در «شکنج دندانه‌ای» (Dentate Gyrus) هیپوکامپ تحریک می‌کند؛ یعنی بخشی از مغز که در حافظه نقشی محوری دارد. ورزش هوازی یکی از موثرترین عوامل شناخته‌شده برای تحریک این فرایند است.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 پروژه‌ای برای شناخت تمدن‌های بیگانه؛ دانشمندان به دنبال ردپای فرازمینی‌ها روی ماه

اگر در جایی از جهان، تمدن‌های فرازمینی وجود داشته باشند، بعید نیست که آنها کاوشگرها یا فضاپیماهایی را به فضا فرستاده باشند.

اگر یافتن چنین گنجینه‌هایی روی زمین دشوار به نظر می‌رسد، جست‌وجو روی ماه می‌تواند شانس بیشتری برای رسیدن به نتیجه داشته باشد.

اگر فیلم «تبدیل‌شوندگان ۳» در سال ۲۰۱۱ فقط خاطره‌ای نسبتا مبهم در ذهن تماشاگران سینما بر جای گذاشت، اما پژوهشگران مؤسسه ستی (SETI) نقطه آغاز داستان را کاملا جدی گرفتند.

آیا می‌شود موجودات فرازمینی متعلق به یک تمدن پیشرفته مانند آنچه که در این فیلم رخ داد، ردی از خود روی ماه گذاشته باشند؟

این ایده موضوع پژوهشی است که نسخه پیش‌انتشار آن روی arXiv منتشر شده و مؤسسه «ستی» نیز درباره آن اطلاعیه‌ای منتشر کرده است. البته نخستین بار نیست که مؤسسه «ستی» در زمینه فرازمینی‌ها پژوهش می‌کند.

هدف این مؤسسه اساسا یافتن سیگنال‌هایی است که ممکن است از سوی تمدن‌های دیگر ارسال شده باشند.هدف از جست‌وجوی ذرات موجود در سنگ‌پوشه ماهاما این بار قرار نیست به جست‌وجوی امواج رادیویی یا آثار برخی گازها پرداخته شود.

ایده اصلی این پژوهش این است که بررسی شود آیا امکان انباشت ذرات میکروسکوپی روی ماه وجود دارد یا خیر.البته این ایده چندان هم عجیب نیست.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 خاک‌بازی فقط سرگرمی نیست، سیستم ایمنی را هم تقویت می‌کند

وجود باکتری‌های بیشتر روی پوست لزوما مضر نیست. تنوع بالای میکروبی می‌تواند مانع غالب شدن باکتری‌های بیماری‌زا شود و تعادل مجموعه میکروب‌های پوست را حفظ کند.

پژوهش‌های تازه نشان می‌دهند تماس مستقیم پوست با خاک، گیاهان و دیگر مواد طبیعی می‌تواند تنوع میکروب‌های روی پوست را افزایش دهد و بر عملکرد سیستم ایمنی اثر بگذارد. 

میرا گرونروس، بوم‌شناس و پژوهشگر حوزه طبیعت و سلامت در موسسه محیط زیست فنلاند، در آزمایشی از افراد خواست دست‌هایشان را ۲۰ ثانیه با خاک، تورب و خزه مالش دهند.

پس از این تماس، تعداد و تنوع میکروب‌های پوست به میزان قابل‌ملاحظه‌ای افزایش پیدا کرد و حتی شستن دست‌ها با آب نیز این تغییر را کاملا از بین نبرد.

وجود باکتری‌های بیشتر روی پوست لزوما مضر نیست. تنوع بالای میکروبی می‌تواند مانع غالب شدن باکتری‌های بیماری‌زا شود و تعادل مجموعه میکروب‌های پوست را حفظ کند.

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

💢 نقشه‌های مختلف جهان چه چیزهایی را درست نشان می‌دهند و کجا اشتباه می‌کنند؟

نقشه‌ای که ۴۵۰ سال جهان را به‌گونه‌ای دیگر به ما نشان داد حالا قرار است به درخواست سازمان ملل عوض شود.

سازمان ملل متحد خواستار جایگزینی نقشه رایج جهان با نقشه‌ای شده است که اندازه واقعی قاره‌ها، از جمله آفریقا، را دقیق‌تر نشان دهد. 

قطعنامه «اصلاح نقشه» که مجمع عمومی سازمان ملل تصویب کرده، با هدف اصلاح نحوه نمایش اندازه قاره‌ها در نقشه مرکاتور ارائه شده است، نقشه‌ای که در آن آفریقا تقریبا هم‌اندازه گرینلند دیده می‌شود، در حالی که در واقع حدود ۱۴ برابر بزرگ‌تر است. 

بیشتر در کامنت

🆔@ScientificDialectics

«تحریم» به ارسال مقالات رسید/ آخوندزاده: این دیگر تحریم علمی نیست، «جنگ علمی» است!

این عنوان خبری است که خبرگزاری ایسنا در 21 شهریور 1405 منتشر کرده است و در سایت‌ها و خبرگزاری‌های دیگر هم خیلی وایرال شده است.

دکتر آخوندزاده (معاون تحقیقات وزارت بهداشت) گفته: «برای مجله نوروسایکوبایولوژی مقاله‌ای آماده ارسال کردم. به محض آغاز ارسال مقاله، با این صفحه مواجه شدم که ایرانی‌ها و چند کشور دیگر به دلیل تحریم حتی نمی‌توانند از این داشبورد، به این مجله مقاله ارسال کنند.»

وی سپس تصویری از شرکت Salesforce ارائه کرده مبنی بر این که به علت تحریم نمی‌توانیم به ایرانیان خدمات ارائه بدهیم. به ادعای دکتر آخوندزاده، امکان ارسال مقاله به این مجله وجود ندارد. وی آن را نه تحریم علمی، بلکه جنگ علمی نامیده است.

رفتم بگردم ببینم اصل ماجرا چیست؟

مجله Neuropsychobiology متعلق به ناشر Karger ست. این ناشر برای ثبت‌نام و ارسال مقاله از زیرساخت شرکت Salesforce استفاده می‌کند. وقتی اکانت ایجاد می کنیم از مسیر آی پی این شرکت می‌گذرد و سپس ریدایکرت می شود به سایت ناشر.

در حقیقت این مسیر تحریم شده است. اما در سایت مجله و ناشر هیچ پیامی پیدا نکردم مبنی بر اینکه مقالات ایرانیان را نمی‌پذیریم. در کل 22 مقاله از نویسندگان ایرانی در این مجله منتشر شده است که یکی از آنها در سال 2026 بوده است.

من فیلترشکن را روشن کردم و رفتم بدون هیچ مشکلی اکانت جدید ایجاد کردم. حتی لیست دانشگاه‌های ایرانی و کشور ایران هم بود، آنها را انتخاب کردم. به صفحه سابمیت مقاله رسیدم و تا آن مرحله مشکلی نداشتم. (عکس پیوست را مشاهده کنید)

این موضوع نشان می‌دهد مانع مشاهده‌شده ظاهراً به موقعیت جغرافیایی اتصال و محدودیت Salesforce مربوط است و به‌خودی‌خود اثبات نمی‌کند که Karger یا مجله Neuropsychobiology، نویسندگان یا مقالات ایرانی را تحریم کرده‌اند.

برای اینکه مطمئن شویم این مجله و ناشر واقعاً مقالات ایرانی را دریافت و بررسی نمی‌کند، به جناب آقای دکتر آخوندزاده توصیه می‌کنم -حالا که دستنوشته آماده سابمیت دارند-این بار با فیلترشکن، ثبت‌نام و سابمیت را انجام دهند و منتظر نتیجه نهایی باشند.

این بررسی صرفاً برای مجله Neuropsychobiology است و شامل سایر مجلات نمی‌شود. در اینکه برخی محدودیت‌ها برای نویسندگان ایرانی وجود دارد، شکی نیست.

#publishing
#sanction

🆔 @irevidence