Science Updates Persian

ادامه...

وقتی برخلاف احساس یا خواستهٔ واقعی خود به دیگران پاسخ می‌دهیم، ممکن است به‌مرور احساس خشم، رنجش یا فرسودگی در ما انباشته شود. همچنین اگر کارها را تنها با انتظار تأیید یا جبران دیگران انجام دهیم، احساس آزادی و آرامش درونی‌مان کاهش می‌یابد. این الگو اغلب با ترس از طرد شدن، احساس شرم یا احساس گناه همراه است.

برای مثال، فردی را تصور کنید که همیشه برای خوشحال کردن دیگران لبخند می‌زند، حتی زمانی که غمگین است. او شاید در ظاهر آرام به نظر برسد، اما درونش احساسات واقعی خود را پنهان کرده و به‌تدریج فشار روانی را تجربه می‌کند.

پیام مهم

رهایی از این الگو زمانی آغاز می‌شود که احساسات و نیازهای خود را انکار نکنیم، آن‌ها را بپذیریم و در کنار احترام به دیگران، بر اساس ارزش‌ها و مرزهای شخصی خود نیز زندگی کنیم. آزادی عاطفی به معنای بی‌توجهی به دیگران نیست؛ بلکه یعنی بتوانیم بدون قربانی کردن هویت، نیازها و سلامت روان خود، رابطه‌ای سالم و متعادل با دیگران برقرار کنیم.

#بردگی_عاطفی #آزادی_عاطفی #سلامت_روان #خودآگاهی #رشد_فردی #روانشناسی
┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🧠 بردگی عاطفی یعنی آن‌قدر برای جلب تأیید دیگران و پذیرفته شدن اهمیت قائل شویم که احساسات، نیازها و ارزش‌های خود را نادیده بگیریم. در این وضعیت، فرد ممکن است برای راضی نگه داشتن دیگران، خواسته‌های خود را سرکوب کند و به‌تدریج از خودِ واقعی‌اش فاصله بگیرد.

⬇️

#نقل_قول

دانش از آن‌چه هنوز دانسته نیست، راز نمی‌سازد.
#ریچارد_داوکینز

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

ادامه...

آیا می‌دانستید پوست گورخرها سیاه‌رنگ است و نوارهای سفید روی آن شکل می‌گیرند؟ و همچنین هیچ دو گورخری خطوط کاملاً یکسان ندارند؛ درست مانند اثر انگشت انسان.

🤔 راز نوارهای سیاه و سفید

پژوهشگران سال‌هاست درباره علت این خطوط مطالعه می‌کنند و چند فرضیه علمی مطرح شده است.

🪰 ۱. دفاع در برابر مگس‌های گزنده

قوی‌ترین شواهد علمی نشان می‌دهد که خطوط گورخر، توانایی مگس‌های خون‌خوار مانند مگس تسه‌تسه و مگس اسب را برای فرود آمدن روی بدن حیوان کاهش می‌دهد.

🌡️ ۲. کمک به تنظیم دمای بدن

برخی پژوهش‌ها پیشنهاد می‌کنند اختلاف جذب گرما میان نوارهای سیاه و سفید ممکن است به ایجاد جریان‌های هوای بسیار ضعیف روی پوست کمک کند، اما این فرضیه هنوز به‌طور کامل تأیید نشده است.

🦁 ۳. گیج کردن شکارچیان

برخی دانشمندان معتقدند هنگامی که گله‌ای از گورخرها با سرعت حرکت می‌کنند، خطوط بدن آن‌ها تشخیص یک فرد مشخص را برای شکارچی دشوارتر می‌کند. البته این موضوع نیز هنوز محل پژوهش است.

👨‍👩‍👧 زندگی اجتماعی

گورخرها حیواناتی اجتماعی هستند و معمولاً به صورت گروهی زندگی می‌کنند.

اعضای گله برای محافظت از کره‌ها و افراد ضعیف با یکدیگر همکاری می‌کنند و هنگام احساس خطر، رفتارهای دفاعی هماهنگی از خود نشان می‌دهند.

⚡ سرعت شگفت‌انگیز

گورخرها می‌توانند با سرعتی حدود ۶۵ کیلومتر در ساعت بدوند و با لگدهای بسیار قدرتمند از خود دفاع کنند.

🌍 گورخر فقط در آفریقا زندگی می‌کند

امروزه سه گونه زنده گورخر وجود دارد:

🦓 گورخر دشت (Plains Zebra)

🦓 گورخر کوهی (Mountain Zebra)

🦓 گورخر گریوی (Grévy’s Zebra)

همه این گونه‌ها بومی قاره آفریقا هستند.

⚠️ گور ایرانی با گورخر تفاوت دارد!

گاهی گور ایرانی با گورخر اشتباه گرفته می‌شود، اما این دو یکسان نیستند.

گور ایرانی (Persian Onager) گونه‌ای از الاغ وحشی آسیایی است و هیچ نوار سیاه و سفیدی روی بدن خود ندارد.

متأسفانه این گونه ارزشمند در فهرست گونه‌های در معرض خطر قرار دارد.

♦️هیچ دو گورخری خطوط کاملاً مشابه ندارند و پژوهشگران از این الگوها برای شناسایی هر فرد استفاده می‌کنند.

منابع:
* IUCN Red List
* National Geographic
* Smithsonian’s National Zoo & Conservation Biology Institute
* Encyclopaedia Britannica
* Caro, T. (2016). Zebra Stripes. University of Chicago Press

#گورخر #حیات_وحش #طبیعت #زیست_شناسی #حیوانات #آفریقا

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🦓 شاهکار طراحی طبیعت؛ رازهای شگفت‌انگیز زندگی گورخرها
⬇️

⚠️ پژوهشگران توجه‌ها را به نوع نادری از سرطان پوست جلب کرده‌اند که روی انگشتان دست ایجاد می‌شود و به‌راحتی ممکن است با زگیل، کیست، عفونت یا زخمی که دیر خوب می‌شود اشتباه گرفته شود.

آن‌ها با بررسی موارد گزارش‌شده دریافتند که این سرطان‌ها اغلب با تأخیر تشخیص داده می‌شوند، زیرا هم بیماران و هم کارکنان صحی در ابتدا معمولاً احتمال سرطان پوست را در این ناحیه در نظر نمی‌گیرند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که هر ضایعه یا زخمی که روی انگشت ایجاد شده و برای مدت طولانی از بین نمی‌رود، حتی اگر بی‌خطر به نظر برسد، باید به‌دقت بررسی شود.

پژوهشگران توضیح می‌دهند که کارسینوم سلول بازال (Basal Cell Carcinoma) که شایع‌ترین نوع سرطان پوست است، زمانی به وجود می‌آید که آسیب‌های ژنتیکی باعث شوند سلول‌های عمیق‌ترین لایه پوست به‌طور کنترل‌نشده رشد کنند. هرچند نور خورشید مهم‌ترین عامل خطر این سرطان است، اما سرطان‌های ایجادشده روی انگشتان ممکن است با آسیب‌های مکرر، التهاب مزمن یا قرار گرفتن قبلی در معرض پرتوهای رادیویی نیز مرتبط باشند. از آنجا که این ضایعات اغلب شبیه بیماری‌های معمول پوستی هستند، برای تأیید تشخیص معمولاً انجام نمونه‌برداری (بیوپسی) ضروری است.

گرچه سرطان پوست در انگشتان نادر است، اما تشخیص زودهنگام آن اهمیت زیادی دارد، زیرا اگر درمان نشود، تومور می‌تواند به پوست اطراف، تاندون‌ها و حتی استخوان نفوذ کند. پژوهشگران امیدوارند این یافته‌ها آگاهی عمومی را افزایش دهد و باعث شود این نوع سرطان زودتر تشخیص داده شود؛ موضوعی که درمان را آسان‌تر کرده و نتایج درازمدت بهتری برای بیماران به همراه خواهد داشت.

✍:علی روستایی
https://www.news-medical.net/news/20260626/Case-report-details-rare-basal-cell-carcinoma-on-patients-finger.aspx?utm_source=chatgpt.com

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

ادامه...

در یک مطالعهٔ پیش‌بالینی که روی ماهی گوره خر انجام شد، دانشمندان الگوی ویژه‌ای از فعالیت مغزی را شناسایی کردند که با دقت بالا پیش‌بینی می‌کرد چه زمانی یک ماهی قصد دارد به ماهی دیگری نزدیک شود. این یافته نشان می‌دهد که رفتار اجتماعی یک تصمیم آنی نیست، بلکه از چند ثانیه قبل در مغز برنامه‌ریزی و آماده می‌شود. البته این نتایج هنوز در انسان تأیید نشده‌اند.

برخلاف تصور گذشته که گمان می‌رفت مغز یک «مرکز اجتماعی» مشخص دارد، این پژوهش نشان داد که بخش‌های مختلف مغز با همکاری یکدیگر یک حالت موقتی پیش از تصمیم‌گیری ایجاد می‌کنند. در این حالت، فعالیت برخی نواحی پیشرفتهٔ مغز که در رفتارهای پیچیده نقش دارند افزایش می‌یابد، در حالی که فعالیت برخی نواحی دیگر کاهش پیدا می‌کند. این تغییرات، الگوی ویژه‌ای را در سراسر مغز به وجود می‌آورد که پیش از آغاز حرکت دیده می‌شود.

همچنین پژوهشگران دریافتند ماهی‌هایی که این الگوی مغزی در آن‌ها قوی‌تر بود، به‌طور طبیعی اجتماعی‌تر بودند و بیشتر به برقراری ارتباط با دیگران تمایل داشتند. این موضوع نشان می‌دهد که این سیگنال مغزی بازتابی از انگیزهٔ درونی هر فرد برای تعامل اجتماعی است.

این یافته‌ها درک دانشمندان را از چگونگی برنامه‌ریزی مغز برای رفتارهای اجتماعی، پیش از آن‌که هیچ حرکت یا رفتار قابل مشاهده‌ای رخ دهد، افزایش می‌دهد. هرچند مغز انسان بسیار پیچیده‌تر از مغز ماهی است، اما ممکن است سازوکارهای مشابهی در انسان نیز وجود داشته باشد که به ما کمک می‌کنند خود را برای گفت‌وگو، دوستی و دیگر تعاملات اجتماعی آماده کنیم. این پژوهش همچنین می‌تواند در آینده به شناخت بهتر اختلالاتی که بر رفتار اجتماعی تأثیر می‌گذارند، کمک کند.
✍:علی روستایی

https://www.nature.com/articles/s41467-026-71666-8

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🧠 پژوهشگران دریافته‌اند که مغز چند ثانیه پیش از آن‌که یک جانور واقعاً حرکت کند، خود را برای تعامل اجتماعی آماده می‌سازد.
⬇️

ادامه...

بسیاری از مردم در کشورهای گرم، حتی در اوج تابستان، چای داغ می‌نوشند. آیا این فقط یک عادت فرهنگی است یا واقعاً نوشیدنی‌های داغ می‌توانند به خنک شدن بدن کمک کنند؟ پژوهش‌های علمی پاسخ جالبی به این پرسش داده‌اند.

با شروع روزهای گرم، معمولاً بیشتر افراد به سراغ آب سرد، نوشیدنی‌های خنک یا یخ می‌روند. با این حال، در برخی کشورها مانند ایران، هند، مراکش و کشورهای حاشیه خلیج فارس، نوشیدن چای داغ در گرمای تابستان همچنان یک عادت رایج است. همین موضوع باعث شده این پرسش مطرح شود که آیا نوشیدن چای داغ واقعاً بدن را خنک می‌کند یا تنها یک باور قدیمی است؟
بدن چگونه دمای خود را تنظیم می‌کند؟
دمای طبیعی بدن انسان حدود ۳۷ درجه سانتی‌گراد است و مغز به‌طور مداوم تلاش می‌کند این دما را در محدوده طبیعی حفظ کند. مهم‌ترین ابزار بدن برای دفع گرما، تعریق است.
وقتی دمای بدن افزایش پیدا می‌کند، غدد عرق فعال می‌شوند. اگر عرق از روی پوست تبخیر شود، گرمای بدن را با خود خارج می‌کند و به خنک شدن بدن کمک می‌کند.

نوشیدن چای داغ چه تأثیری دارد؟
پژوهش‌ها نشان می‌دهد نوشیدن یک نوشیدنی داغ می‌تواند گیرنده‌های حرارتی دهان و دستگاه گوارش را تحریک کند و در نتیجه، بدن برای دفع گرما، تعریق بیشتری ایجاد کند.
اما نکته مهم اینجاست که افزایش تعریق به معنای کاهش محسوس دمای مرکزی بدن نیست.
بررسی‌های علمی نشان داده‌اند که اگرچه نوشیدنی‌های داغ باعث تعریق بیشتر می‌شوند، اما در بیشتر شرایط، دمای مرکزی بدن تفاوت قابل توجهی با زمانی که نوشیدنی سرد مصرف می‌شود، ندارد.

چه زمانی ممکن است چای داغ مفید باشد؟
در شرایطی که:
-هوا خشک باشد،
-جریان هوا وجود داشته باشد،
و عرق بتواند به‌خوبی از روی پوست تبخیر شود،
-تعریق بیشتر می‌تواند به دفع گرما کمک کند و فرد احساس خنکی بیشتری داشته باشد.
اما اگر هوا بسیار مرطوب باشد یا لباس مانع تبخیر عرق شود، این مزیت تا حد زیادی از بین می‌رود و نوشیدن چای داغ برتری خاصی نسبت به نوشیدنی‌های سرد نخواهد داشت.

نوشیدنی سرد بهتر است یا داغ؟

از نظر علمی، هیچ شواهد قاطعی وجود ندارد که نشان دهد نوشیدنی داغ در هوای گرم، بدن را بهتر از نوشیدنی سرد خنک می‌کند.

نوشیدنی‌های سرد معمولاً احساس خنکی فوری ایجاد می‌کنند، اما این اثر بیشتر به دلیل خنک شدن دهان و گلو است و تأثیر آن بر دمای مرکزی بدن نیز محدود است.

در مقابل، نوشیدنی داغ تعریق را افزایش می‌دهد، اما نتیجه نهایی نیز معمولاً تفاوت چشمگیری در دمای بدن ایجاد نمی‌کند.
مهم‌ترین نکته در روزهای گرم
متخصصان تأکید می‌کنند که در هوای گرم، مهم‌ترین مسئله جلوگیری از کم‌آبی بدن است، نه گرم یا سرد بودن نوشیدنی.

نوشیدن آب کافی، جایگزین کردن مایعات از دست رفته، کاهش فعالیت شدید در ساعات گرم روز و ماندن در محیط‌های خنک، مؤثرترین راهکارها برای مقابله با گرمای تابستان هستند.

نتیجه‌ی پژوهش‌ها:

این باور که «چای داغ بدن را خنک می‌کند» تنها تا حدی درست است. نوشیدنی‌های داغ می‌توانند تعریق را افزایش دهند، اما شواهد علمی نشان می‌دهد این موضوع معمولاً باعث کاهش قابل توجه دمای مرکزی بدن نسبت به نوشیدنی‌های سرد نمی‌شود.

بنابراین اگر در یک روز گرم تابستان هوس نوشیدن چای کردید، لازم نیست نگران باشید؛ اما اگر هدف شما مقابله با گرماست، مهم‌تر از داغ یا سرد بودن نوشیدنی، این است که بدن خود را هیدراته نگه دارید و اجازه ندهید دچار کم‌آبی شوید.

منابع: 
مطالعات دانشگاه اتاوا (University of Ottawa) درباره پاسخ بدن به نوشیدنی‌های گرم،
پژوهش‌های منتشرشده در Journal of Applied Physiology و
توصیه‌های متخصصان پزشکی درباره تنظیم دمای بدن و پیشگیری از کم‌آبی.

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

☕️آیا نوشیدن چای داغ در هوای گرم واقعاً بدن را خنک می‌کند؟
⬇️

#نقل_قول

اروین یالوم از یکی از بیماران مبتلا به سرطان نقل می‌کند:
«سرطان اختلالات روانی را درمان می‌کند.»

این جمله در نگاه اول عجیب به نظر می‌رسد، اما منظور آن نیست که سرطان واقعاً بیماری‌های روانی را درمان می‌کند. مقصود این است که رویارویی با بیماری‌ای تهدیدکنندهٔ زندگی، گاهی اولویت‌های انسان را دگرگون می‌کند.

یالوم در آثار خود بارها توضیح می‌دهد که مواجهه با واقعیت مرگ می‌تواند نگاه انسان به زندگی را تغییر دهد. بسیاری از افراد در چنین شرایطی کمتر درگیر مسائل کم‌اهمیت روزمره می‌شوند و بیش از گذشته به روابط، ارزش‌ها و معنای زندگی توجه می‌کنند. به بیان دیگر، آگاهی از محدود بودن عمر ممکن است باعث شود زمان و انرژی خود را آگاهانه‌تر صرف آنچه واقعاً برایشان مهم است کنند.

البته این به آن معنا نیست که بیماری‌هایی مانند سرطان، اضطراب یا افسردگی را درمان می‌کنند. برعکس، چنین بیماری‌هایی می‌توانند خود با اضطراب، افسردگی و فشار روانی قابل‌توجهی همراه باشند. آنچه برخی افراد تجربه می‌کنند، تغییر در اولویت‌ها و نگرش به زندگی است، نه درمان اختلالات روانی.

‏#رنج_و_زندگی #معنای_زندگی #سلامت_روان #خودآگاهی #روانشناسی

ادامه....

🧪 الکل چیست؟

«الکل» نام یک گروه از ترکیبات شیمیایی است.

اما وقتی درباره نوشیدنی‌های الکلی صحبت می‌کنیم، منظور اتانول (Ethanol) است؛ ماده‌ای که بر مغز و سیستم عصبی اثر می‌گذارد و عامل ایجاد مستی است.

اتانول همچنین در برخی محصولات پزشکی و ضدعفونی‌کننده‌ها نیز استفاده می‌شود.

🍇 شراب چیست؟

شراب یک نوشیدنی الکلی است که از تخمیر آب انگور توسط مخمرها تولید می‌شود.

در این فرآیند، مخمر قند طبیعی انگور را به اتانول و دی‌اکسید کربن تبدیل می‌کند.

بنابراین، الکل فقط یکی از ترکیبات موجود در شراب است، نه تمام آن.

⚖️ ترکیب شراب

به طور متوسط، شراب شامل:

💧 حدود ۸۰ تا ۸۶ درصد آب

🍷 حدود ۹ تا ۱۶ درصد اتانول

🍇 مقدار کمی اسیدهای طبیعی، مواد معدنی، ترکیبات معطر و پلی‌فنول‌ها

است.

🧫 الکل خالص چگونه تولید می‌شود؟

اگر مایع تخمیرشده را وارد دستگاه تقطیر کنند، مقدار اتانول افزایش پیدا می‌کند و مایع غلیظ‌تری به دست می‌آید.

این روش برای تولید نوشیدنی‌های تقطیری و همچنین اتانول صنعتی و پزشکی به کار می‌رود.

⚠️ آیا همه الکل‌ها قابل نوشیدن هستند؟

خیر.

تنها اتانول خوراکی در نوشیدنی‌های الکلی استفاده می‌شود.

الکل‌های دیگری مانند متانول و ایزوپروپانول بسیار سمی هستند و نوشیدن آن‌ها می‌تواند باعث نابینایی، مسمومیت شدید یا حتی مرگ شود.

📊 مقایسه سریع

ویژگی اتانول شراب
ماهیت یک ترکیب شیمیایی یک نوشیدنی حاصل از تخمیر
ماده اصلی اتانول آب، اتانول و ترکیبات طبیعی انگور
غلظت معمول بسته به کاربرد متفاوت است حدود ۹ تا ۱۶ درصد اتانول
کاربرد پزشکی، پژوهشی، صنعتی و نوشیدنی نوشیدنی

♦️ تمام شراب‌ها حاوی اتانول هستند، اما همه اتانول‌ها برای نوشیدن مناسب نیستند. اتانول صنعتی و بسیاری از الکل‌های دیگر می‌توانند بسیار خطرناک و سمی باشند.


منابع:
* World Health Organization (WHO)
* Encyclopaedia Britannica
* National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism (NIAAA)
* Merck Manual
* PubChem (National Library of Medicine)
#الکل #شراب #علم #شیمی #زیست_شناسی #آگاهی

نکته: این پست صرفاً با هدف آموزش علمی تهیه شده است و به معنای توصیه یا تشویق به مصرف نوشیدنی‌های الکلی نیست.

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🥂 الکل و شراب؛ آیا این دو یکی هستند؟

بسیاری از افراد تصور می‌کنند «الکل» و «شراب» یک چیز هستند، اما از دیدگاه علم شیمی این دو مفهوم کاملاً متفاوت‌اند.
⬇️

یکی از شگفتی‌های رشد انسان پیش از تولد این است که ادرار جنین، مهم‌ترین منبع تشکیل و حفظ مایع آمنیوتیک (کیسه آب) در نیمه دوم بارداری است.

کلیه‌های جنین از حدود هفته‌های ۱۰ تا ۱۲ بارداری شروع به فعالیت می‌کنند. با پیشرفت بارداری، جنین در نیمه دوم بارداری روزانه نزدیک به ۱۲۰۰ میلی‌لیتر ادرار تولید و آن را داخل کیسه آمنیوتیک دفع می‌کند.

شاید این موضوع عجیب به نظر برسد، اما این مایع کاملاً استریل است و نقش حیاتی در رشد جنین دارد. جنین بخشی از این مایع را می‌بلعد، آن را از دستگاه گوارش جذب می‌کند، خون آن را تصفیه می‌کند و کلیه‌ها دوباره آن را به صورت ادرار وارد کیسه آب می‌کنند. این چرخه پیوسته به رشد طبیعی ریه‌ها، دستگاه گوارش، کلیه‌ها و اندام‌های حرکتی کمک می‌کند و همچنین از جنین در برابر ضربه محافظت می‌کند.

به همین دلیل، پزشکان مقدار مایع آمنیوتیک را در سونوگرافی با دقت بررسی می‌کنند، زیرا کم یا زیاد بودن آن می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات کلیه، دستگاه گوارش یا جفت باشد.

بدن انسان، حتی پیش از تولد، با دقتی شگفت‌انگیز و میلیون‌ها سال فرگشت، سامانه‌ای هماهنگ و پیچیده را برای رشد یک نوزاد سالم ایجاد کرده است.

🧠 چرا مغز روابط خصمانه را پررنگ‌تر از روابط دوستانه ثبت می‌کند؟

پژوهشگران دانشگاه اوزاکا در مطالعه‌ای با استفاده از تصویربرداری fMRI و روش تحلیل شباهت بازنمایی (RSA)، الگوهای فعالیت مغزی ۲۱ دانشجو را پیش و پس از تماشای شش قسمت از سریال حقوقی SUITS بررسی کردند.

نتایج نشان داد که پس از آشنایی شرکت‌کنندگان با روابط میان شخصیت‌ها، روابط خصمانه در بخش‌هایی از مغز، از جمله شکنج سوپرامارجینال قدامی چپ و قشر پیش‌پیشانی میانی راست، بازنمایی عصبی قوی‌تری نسبت به روابط دوستانه داشتند. در این مطالعه، روابط دوستانه اثر آماری معناداری بر این الگوهای مغزی نشان ندادند.

پژوهشگران احتمال می‌دهند که این موضوع ریشه‌ای تکاملی داشته باشد؛ زیرا تشخیص و پایش تهدیدها و رقبا می‌توانسته برای بقا اهمیت بیشتری داشته باشد. با این حال، این تفسیر یک فرضیه است و این پژوهش به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که مغز انسان همیشه «دشمنی را بر دوستی ترجیح می‌دهد».

این یافته‌ها همچنین می‌توانند در آینده به توسعه سامانه‌های هوش مصنوعی کمک کنند تا روابط اجتماعی و تعاملات پیچیده میان افراد را بهتر درک و تحلیل کنند.

✍: علی روستایی
https://neurosciencenews.com/brain-maps-social-rivalries-30997/

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

⭕️ در سال ۱۸۴۸ طی حادثه‌ای، یک میله‌ی اهنی وارد جمجه‌ی فردی به نام فینیاس گیج شد و به مغزش آسیب زد، اما او زنده ماند، ولی درست پس از این حادثه، شخصیت او کاملا تغییر کرد، وی از فردی سرزنده و یاری‌رسان تبدیل شد به انسانی کینه‌توز، بددهن و کاملا خودخواه...شخصیتش از دید اطرافیانش کاملا دگرگون شده بود.
با بررسی آسیب‌های وارده به مغز او و اثرشان روی شخصیتش، تغییر نگرشی اساسی در مورد دیدگاه دوگانه‌انگارانه(اینکه مغز و شخصیت انسان متمایزند) حاصل شد و مشخص شد که می‌توان خصوصیات شخصیتی را به بخش‌هایی از مغز نسبت داد.
مجلهٔ علمی پرتو

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

☕️ پژوهش‌ها نشان می‌دهد افرادی که به‌طور منظم و در حد متعادل قهوه می‌نوشند، در درازمدت کمتر در معرض ابتلا به افسردگی قرار می‌گیرند. بررسی‌های علمی همچنین نشان داده‌اند که مصرف منظم قهوه با کاهش علائم افسردگی و حتی کاهش خطر خودکشی در جمعیت‌های بزرگ ارتباط دارد؛ هرچند این مطالعات مشاهده‌ای هستند و به‌تنهایی رابطه علت و معلولی را ثابت نمی‌کنند.

یکی از دلایل احتمالی این ارتباط، اثر کافئین بر مغز است. کافئین گیرنده‌های ماده‌ای به نام آدنوزین را مسدود می‌کند و می‌تواند هوشیاری، خلق‌وخو و فعالیت بخش‌های مرتبط با احساس لذت و پاداش را افزایش دهد؛ موضوعی که احتمالاً به مقاومت بیشتر در برابر فشارهای روانی کمک می‌کند.

با این حال، پژوهش‌های جدید نشان داده‌اند که برخی درمان‌های سریع افسردگی، مانند کتامین و درمان تشنج الکتریکی (ECT)، برای اثرگذاری به افزایش موقت فعالیت آدنوزین در بخش‌های تنظیم‌کننده خلق‌وخو در مغز وابسته هستند. از آنجا که کافئین این گیرنده‌ها را مسدود می‌کند، پژوهشگران احتمال می‌دهند مصرف قهوه یا سایر نوشیدنی‌های کافئین‌دار پیش از این درمان‌ها بتواند بر اثربخشی آن‌ها تأثیر بگذارد. البته این یافته تاکنون عمدتاً در مطالعات حیوانی نشان داده شده و برای تأیید آن در انسان به پژوهش‌های بالینی بیشتری نیاز است.
در مجموع، شواهد علمی نشان می‌دهد که مصرف متعادل و منظم قهوه با کاهش خطر افسردگی در درازمدت ارتباط دارد، اما در مورد افرادی که تحت درمان‌هایی مانند کتامین یا ECT هستند، بهتر است درباره مصرف کافئین با پزشک خود مشورت کنند، زیرا تأثیر احتمالی آن بر اثربخشی این درمان‌ها هنوز به‌طور قطعی در انسان مشخص نشده است.

✍:علی روستایی

https://www.nature.com/articles/s41586-025-09755-9

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

ادامه....

این جرم RX J1131-1231 نام دارد؛ یک اختروش (Quasar) که حدود ۶ میلیارد سال نوری از زمین فاصله دارد و در صورت فلکی جام (Crater) قرار گرفته است.

اختروش در حقیقت مرکز بسیار درخشان یک کهکشان است که انرژی آن از گاز و غباری تأمین می‌شود که به سوی یک سیاه‌چالهٔ بسیار پرجرم سقوط می‌کند. در این مورد، نور اختروش هنگام حرکت به سوی زمین از کنار یک کهکشان بزرگ دیگر عبور کرده است.

جرم عظیم آن کهکشان باعث شده فضا و زمان در اطرافش خم شود و مانند یک تلسکوپ طبیعی عمل کند.

به جای اینکه ما فقط یک تصویر از اختروش ببینیم، تلسکوپ وب نور آن را کشیده و به شکل یک قوس درخشان و چهار تصویر جداگانه نشان داده است. سه نقطهٔ روشن بالای حلقه، ستاره‌های جداگانه نیستند؛ بلکه تصویرهای تکرارشده از همان اختروش دوردست هستند.

این پدیده را همگرایی گرانشی (Gravitational Lensing) می‌گویند؛ پدیده‌ای که آلبرت اینشتین آن را پیش‌بینی کرده بود و امروز دانشمندان از آن برای مطالعهٔ جهان استفاده می‌کنند.

تلسکوپ وب این تصویر را با ابزار MIRI ثبت کرده است تا دانشمندان بتوانند دربارهٔ مادهٔ تاریک و چگونگی پخش شدن آن در جهان تحقیق کنند.

یک حلقهٔ کیهانی، چند تصویر از یک اختروش، و یک سیاه‌چالهٔ عظیم که با سرعت بسیار زیاد می‌چرخد؛ یک تصویر که چندین قانون شگفت‌انگیز فیزیک را هم‌زمان نشان می‌دهد.

پ ن: اختروش مانند چراغ بسیار عظیمی است که از بلعیده شدن ماده توسط یک سیاه‌چالهٔ غول‌پیکر در مرکز یک کهکشان روشن می‌شود.

✍:علی روستایی
https://science.nasa.gov/mission/webb/?utm_source=chatgpt.com

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) یک حلقهٔ زیبا و شبیه جواهر را در فضا ثبت کرده است؛ اما این «جواهرها» در واقع تصویرهای تکراری از یک جرم کیهانی هستند.
⬇️

ادامه....

پژوهشگران دریافته‌اند که نوزادانی که با عمل سزارین به دنیا می‌آیند، برخلاف نوزادانی که زایمان طبیعی دارند، در آغاز زندگی کمتر در معرض بعضی از باکتری‌های مفید مادر قرار می‌گیرند. این تفاوت می‌تواند روی شکل‌گیری میکروبیوم روده و رشد سیستم ایمنی آن‌ها اثر بگذارد.

در یک مطالعه، دانشمندان بررسی کردند که آیا انتقال مقدار بسیار کم و کاملاً آزمایش‌شده از میکروب‌های روده یا مدفوع مادر به نوزادان سزارینی می‌تواند این کمبود را جبران کند. پس از آزمایش‌های دقیق برای اطمینان از نبود عوامل بیماری‌زا، نمونه‌های بسیار رقیق‌شده به همراه شیر مادر به نوزادان داده شد.

نتایج نشان داد که ترکیب باکتری‌های روده این نوزادان در چند هفته به نوزادانی که با زایمان طبیعی متولد شده بودند، شباهت بیشتری پیدا کرد و برخی باکتری‌های نامطلوب نیز کمتر دیده شد.

دانشمندان می‌گویند این روش هنوز در مرحله پژوهش است و والدین نباید بدون نظارت پزشکی چنین کاری را در خانه انجام دهند. تحقیقات بزرگ‌تر و طولانی‌تر لازم است تا ایمنی و فواید احتمالی آن کاملاً مشخص شود.

این پژوهش نشان می‌دهد که میلیاردها میکروب کوچک ساکن بدن ما، از همان روزهای نخست زندگی، نقش مهمی در آموزش و تنظیم سیستم ایمنی انسان دارند.

نوت: در متن علمی بالا، mother's poop یعنی مدفوع مادر. منظور دانشمندان خودِ مادهٔ مدفوع به عنوان غذا نیست؛ بلکه منظور میکروب‌ها (باکتری‌های مفید) موجود در رودهٔ مادر است که ممکن است در آغاز زندگی به شکل‌گیری میکروبیوم و سیستم ایمنی نوزاد کمک کند.

✍:علی روستایی
https://www.science.org/content/article/eating-tiny-bit-mom-s-poop-could-give-c-section-babies-immune-primer?utm_source=chatgpt.com

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates