کتاب جالبی به نام گزارش‌های نظمیه از محلات تهران وجود دارد که در واقع جمع آوری اتفاقات تهران در دوره ناصری است که هر روز به امضای "کنت دو مونت فرت" می‌رسیده است. این گزارش‌ها علاوه بر شرح جرم و جنایت‌های تهران حاوی مطالب عادی‌تر هم هست چنانکه می‌توان در آن مثلا دانست هر شب در تهران کجا مجلس روضه بوده و کجا عروسی یا مجلس عقد گرفته‌اند و در واقع به دستور رئیس ایتالیایی نظمیه نوعی خفیه نویسی نیز در این گزارش‌ها وجود داشته است. عبرت گزارش‌ها این است که ایرانی جماعت چندان تغییر محسوسی در این ۲۰۰ سال اخیر نداشته و طبعا هر چه امروز به عنوان عیب جامعه یا فکر واپس مانده برخی گروه‌ها می‌بینیم تقریبا همان است که بود و جامعه اگرچه به ظاهر مدرن شده ولی خوی چاپلوسی و مستبد پروری عینا چیزی است که تغییری نکرده است و واقعا اخلاق ما به الک سابیده!

حافظا بازنما قصه خونابهٔ چشم
که بر این چشمه همان آبِ روان است که بود

به قسمتی از گزارشی درباره دستگیری چند دزد توجه کنید:
"... از فراقبال بی‌زوال سرکار اعلی حضرت اقدس شاهنشاهی روحی و روح العالمین له الفداء و توجهات مخصوص حضرت مستطاب اشرف امجد اسعد اعظم والا آقای نایب السلطنه امیر کبیر وزیر جنگ حکمران دارالخلافه روحی فدا اجزای پلیس مستحضر گردیده بدواً فواحش آن‌ها را گرفته بعد خود سارقین مذکور را به اتفاق و همراهی سربازهای قراول خیابان شمیران دستگیر کرده!" ببینید چگونه برای گزارش یک دستگیری ساده پیزری لای پالان شاه و صدراعظم گذاشته و چاپلوسی کرده‌اند که آدم مثل امروز عقش می‌گیرد. این صفحه از کتاب را که خواندم یاد حکایت دیگری در این موضوع افتادم که بد نیست آن را هم بگویم.
وقتی جنازه رضاشاه را بعد التیا واللتی به ایران آوردند و در قم تشییع کردند، "سیدجواد ذبیحی" مداح معروف و خوش صدای آن سال‌ها مسئول تلقین میت شد. وقتی لای کفن را کنار زد با  عربی فصیح که در سوریه آموخته بود گفت:
"اسمع افهم یا اعلی حضرت همایونی!"
کدام‌ملت جز ما حتی در مرگ این خُلقِ چاپلوسی و مداهنه را رها نمی‌کند؟ ببینید که ما چگونه در هرچیز این خوی ناپسند را وارد کرده ایم. خدایی که همه چیز ما را می‌داند را نمی‌توان با زمزمه کردن چند کلمه در موقع تدفین وادار کرد قضاوتی خلاف اعمال ما در دنیا بکند. بیهوده آن رند شاعر وصیت نکرده بود:

آن دم که کند روح زجانم پرواز

تو کالبدم ببر به صحرا انداز

صد تیز به ریشِ آن که تلقین دهدم

...م به ... زنش که آید به نماز


محمّدامین احمدپور
@savadvabayaz | سواد و بیاض