ایضاح
استاد گرامی، جناب آقای دکتر محمد استعلامی، در نامهای که به فصلنامۀ وزین رازان نوشتهاند دربارۀ مقالۀ نگارنده در نقد کتاب گلهای تازه به کوشش سیّد علیرضا دربندی مرقوم فرمودهاند:
«نقد آقای فیروزیان دربارۀ کتاب گلهای تازه هم قصّۀ غمانگیز این روزگار بود. نمیدانم چند در صد از تحصیلکردههای ما از آنچه داوود پیرنیا و بعد از او سایه برای رشد و تعالی موسیقی ملی ایران کردهاند خبر دارند. نقد آقای فیروزیان را باید ستایش کرد که با شهامت نشان دادهاند که در این روزگار فرهنگزداییشده، هر بیمایهای دعوی پژوهندگی دارد و لابد این «سیّد!» مؤلف گلهای تازه خودش را در شمار محققان بزرگ هم میبیند. بر احوال این ملک باید گریست!»
باید عرض کنم شخص #سایه نیز از انتشار این کتاب ناخرسند بود؛ همانطور که از دیدن پایاننامههایی پر از کاستی و ناراستی در بررسی واژههای موسیقایی شعر خویش ناراضی بود. از همین رو بود که نگارنده بر آن شد که واژههای موسیقایی شعر سایه را در جلد نخست از طرح پژوهشی پنججلدی «سایه و موسیقی» منتشر کند و جلد سوم این مجموعه را نیز به گلهای تازه اختصاص دهد. کتاب گلهای تازه با پژوهش و کوشش نگارنده به زودی در انتشارات هنر موسیقی منتشر خواهد شد.
غرض بنده از نقد کتاب گلهای تازه (چاپ دربندی) این بود که عیار کار بسیار پرغلط او بر وی و نیز خوانندگان آشکار شود تا بعد از چاپ کتاب بنده مدعی آن نشود که کار بنده از کتاب او برداشته شده است؛ اتفاقی که سالها پیش در کمال شگفتی دربارۀ جلد نخست طرح پژوهشی بنده یعنی موسیقی ایرانی در شعر سایه (تهران: هنر موسیقی، ۱۳۹۶) افتاد و نویسندۀ پایاننامهای بسیار ناقص در کمال وقاحت مدعی شد کتاب بنده برگرفته از پایاننامۀ اوست؛ حال آنکه وی تنها از سیاهمشق استفاده کرده بود و بنده افزون بر اینکه چاپ متفاوت و کاملتری از سیاهمشق را ملاک قرار دادهام دو کتاب تاسیان و بانگ نی را نیز بررسی کردهام. از طرف دیگر در همان کتاب سیاهمشق هم مدخلهایی در کار او هست که در کار من نیست و مدخلهایی در کار من هست که در کار او نیست. یعنی بر هر عاقلی آشکار است که دو اثر کاملاً از یکدیگر مستقل است. وانگهی کدام دزد ناشی به چنین کاهدانی میزند که دو کتاب سایه را خود بررسی کند و برای کتاب سوم به سراغ پایاننامهای ثبتشده و البته ناقص برود و ابیات دارای کلمات موسیقایی را از آن بردارد و سپس ارجاعات آن را با جستوجوی تکتک همان ابیات در چاپی دیگر عوض کند؟ مگر استخراج کلمات موسیقایی یک کتاب کمحجم شعر معاصر (آن هم برای کسی که اولاً شبانهروز با شخص شاعر یعنی سایه همنشین است و هر سؤالی داشته باشد میتواند از او بپرسد و ثانیاً خود پیشتر واژههای موسیقایی دیوان دشوار و پرحجمی چون دیوان خاقانی را به عنوان رسالۀ دکتری استخراج و بررسی کرده است) چقدر زمان میبرد که نیاز به چنین زحمت ابلهانهای داشته باشد؟ کسی که چنین ادعایی میکند (اگر واقعاً این ادعا را باور داشته باشد و قصد و غرض دیگری در کار نباشد) بیگمان از عیار کار خود آگاه نیست. تا حدی هم قابل درک است که دانشجویی تازه از گرد راه رسیده در نخستین (و احتمالاً آخرین) گامی که در راه پژوهش میگذارد چنان از عالم تحقیق بیخبر باشد و چنان از کار خامدستانۀ خویش ذوقزده شود که حس کند شاخ غول را شکسته و دیگران نیازمند نوشتۀ وی هستند. اگر بنده پیش از چاپ کتاب خود نقدی بر پایاننامۀ پرکاستیِ وی مینوشتم شاید از زدن این تهمت شرم میکرد. البته نقد کردن پایاننامه به هیچ وجه مرسوم نیست و من از این رو در آن زمان از چنین کاری سر باز زدم.
به هر روی در نقد کتاب گلهای تازه (چاپ دربندی) دفع دخل مقدّر کردم و به اصطلاح امروزیها به «حملۀ پیشدستانه» متوسّل شدم. امیدوارم در آیندهای نزدیک با چاپ کتاب گلهای تازه با پژوهش و کوشش نگارنده ارزش واقعی زحمات سایه در ساخت و پرداخت برنامۀ ارزشمند گلهای تازه در رادیو ایران بر خوانندگان و دوستداران شعر و موسیقی ایرانی آشکار شود.
@roshananemehr
Post #957
1.67K