استیو جابز؛ مردی که یک‌بار اپل را از دست داد

دیروز، ۵ اکتبر، سالروز درگذشت استیو جابز بود؛ کسی که نامش با یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخ فناوری شخصی گره خورده است.

استیو جابز در ۲۴ فوریه ۱۹۵۵ در سان‌فرانسیسکو متولد شد. در جوانی تحصیلات دانشگاهی‌اش را رها کرد و در نیمه دوم دهه ۱۹۷۰ وارد دنیای تازه رایانه‌های شخصی شد.

در سال ۱۹۷۶، جابز به همراه استیو وزنیاک و رونالد وین شرکت اپل را تأسیس کرد.

اپل در ابتدا یک شرکت کوچک بود که در زمینه رایانه‌های شخصی فعالیت می‌کرد. معرفی Apple II در سال ۱۹۷۷، شرکت را وارد مرحله تازه‌ای کرد و اپل خیلی زود به یکی از نام‌های شناخته‌شده صنعت رایانه تبدیل شد.

اما جابز فقط به ساخت رایانه علاقه نداشت.

او معتقد بود فناوری باید به شکلی طراحی شود که استفاده از آن برای مردم عادی هم قابل فهم باشد. همین نگاه بعدها در محصولات مختلف اپل خودش را نشان داد.

در سال ۱۹۸۴، مکینتاش معرفی شد؛ محصولی که رابط گرافیکی و استفاده از ماوس را در رایانه‌های شخصی بیش از گذشته در معرض توجه عمومی قرار داد.

اما پشت این موفقیت، اختلافات مدیریتی شدیدی در اپل شکل گرفته بود.

در سال ۱۹۸۵، جابز از اپل کنار گذاشته شد.

نکته عجیب داستان اینجاست: شرکتی که خودش در تأسیس آن نقش داشت، دیگر او را نمی‌خواست.

جابز اما از فناوری فاصله نگرفت.

او شرکت NeXT را تأسیس کرد و در سال ۱۹۸۶ شرکت گرافیکی Pixar را خرید.

پیکسار در سال‌های بعد به یکی از مهم‌ترین استودیوهای انیمیشن تبدیل شد و در سال ۱۹۹۵ با «داستان اسباب‌بازی» نخستین فیلم بلند کاملاً رایانه‌ای خود را به سینما آورد.

در همین سال‌ها، وضعیت اپل چندان مناسب نبود.

در سال ۱۹۹۶، اپل شرکت NeXT را خرید و همین معامله زمینه بازگشت جابز به اپل را فراهم کرد.

از سال ۱۹۹۷، او دوباره در مرکز تصمیم‌گیری شرکت قرار گرفت.

محصولات جدید یکی پس از دیگری وارد بازار شدند:

iMac در سال ۱۹۹۸؛
iPod در سال ۲۰۰۱؛
iTunes Store در سال ۲۰۰۳؛
iPhone در سال ۲۰۰۷؛
و iPad در سال ۲۰۱۰.

اهمیت این محصولات فقط در موفقیت تجاری آنها نبود.

iPod شیوه مصرف موسیقی دیجیتال را تغییر داد. آیفون تعریف تلفن همراه هوشمند را دگرگون کرد و آیپد جایگاه تازه‌ای برای رایانش قابل حمل ایجاد کرد.

اما شاید مهم‌تر از خود محصولات، روشی بود که جابز برای پیوند دادن فناوری، طراحی و تجربه کاربر دنبال کرد.

البته جابز را نباید به یک قهرمان بی‌نقص تبدیل کرد. سبک مدیریتی سخت‌گیرانه او، رفتارهایش با برخی کارکنان و همکاران و تصمیم‌های مدیریتی‌اش بارها مورد انتقاد قرار گرفته است.

زندگی او اتفاقاً زمانی جالب‌تر می‌شود که موفقیت و شکست را کنار هم ببینیم.

او اپل را ساخت.

از اپل کنار گذاشته شد.

شرکت دیگری تأسیس کرد.

پیکسار را به یکی از قدرت‌های انیمیشن تبدیل کرد.

به اپل برگشت.

و در سال‌های پایانی زندگی‌اش، اپل را وارد دوره‌ای کرد که محصولاتش نه فقط بازار فناوری، بلکه بخشی از فرهنگ روزمره مردم را تحت تأثیر قرار دادند.

جابز در ۵ اکتبر ۲۰۱۱، در ۵۶ سالگی، درگذشت.

شاید یکی از مهم‌ترین بخش‌های داستان او همین باشد:

گاهی مهم‌ترین فصل زندگی یک انسان، بعد از بزرگ‌ترین شکستش نوشته می‌شود.

جابز یک‌بار اپل را از دست داد؛ اما وقتی برگشت، دیگر همان آدم سال ۱۹۸۵ نبود.


🆔@ravayat_doran